VII SA/Wa 56/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dmowska-Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi E. W., M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust.1 i art. 83 ust.1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 156 z 2006., poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał E. W. i M. W. rozbiórkę części budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy granicy z działką nr ew. [...], o wymiarach ściana frontowa około 3,00m, ściana tylna około 5,50m, ściana szczytowa 3,37m , znajdującej się przed linią zabudowy, wynoszącą 6,Om od zewnętrznej krawędzi jezdni. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 28 kwietnia 2011 stwierdzono, że na działce nr ew. [...], na granicy z działką nr ew. [...] znajduje się budynek gospodarczy o konstrukcji murowo-stalowej z dachem jednospadowym, ze spadkiem w kierunki działki własnej. Wymiary zewnętrzne budynku to 3,37m x 6,70m. Według oświadczenia inwestora budynek wybudowano bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w latach 2005 - 2007. Stosownie do art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, ale stosownie do art. 30 ust.1 pkt 1 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Budynek będący przedmiotem postępowania ma powierzchnię mniejsza niż 25m2 , jednak ponieważ został dobudowany do już istniejącego budynku nie mieści się w dyspozycji art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy, gdyż przepis dotyczy tylko budynków wolnostojących. W związku z powyższymi ustaleniami postanowieniem z dn. [...] sierpnia 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymano prowadzenie robót budowlanych oraz nałożono na E. W. i M. W. określone obowiązki, których wykonanie pozwoliłoby na legalizację samowoli budowlanej. Jednocześnie organ wskazał, że w oparciu o pismo Burmistrza Miasta [...], ustalono iż przedmiotowy budynek, w części o wymiarach - ściana frontowa ok. 3,00m, ściana tylna ok. 5,5m , ściana szczytowa 3,37m znajdują się przed linią zabudowy określoną w planie zagospodarowania przestrzennego dla dróg gminnych na 6m. Oznacza to brak możliwości legalizacji części budynku posadowionej z przekroczeniem linii zabudowy, w związku z czym orzeczono nakaz rozbiórki. Pozostała część budynku nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011, na podstawie art. 138§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że bezsporne w sprawie jest samowolne wybudowanie budynku gospodarczego, którego powierzchnia nie przekracza 25m2 , jednak z uwagi na dobudowanie go do istniejącego budynku mieszkalnego nie może on podlegać zwolnieniu określonemu w art. 29 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 48 ust.1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b. ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W niniejszej sprawie legalizacja samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego możliwa jest tylko w odniesieniu do części obiektu, gdyż pozostała część spornej inwestycji opisana w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zlokalizowana została z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadne było, w ocenie organu orzeczenie rozbiórki wskazanej części obiektu budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli M. W. i E. W. Podnieśli, że organ błędnie przyjął, że wybudowali budynek gospodarczy. Jest to jedynie zadaszona wiata, która nie ma drzwi i okien, a jedynie murowane ściany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny, stosownie do art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Może ją uchylić w przypadku stwierdzenia naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 1270). Kontrolując we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że została ona wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wadliwość ta dotyczy także decyzji organu I instancji. W związku z powyższym przypomnieć należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art.7 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z nią organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jest on w szczególności zobowiązany dokonać "wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Zgodnie natomiast z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Obowiązany jest więc rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy, a rozpatrując materiał " nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, którego nie ma w aktach sprawy" ( zob. Wróbel A., Zakamycze 2000, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2001 r., I SA 762/00, LEX nr 77604). Ponadto swobodna ocena dowodów, której dokonuje organ, aby nie przerodziła się w dowolną ocenę dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Zarzut dowolności w ocenie sprawy wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99, LEX nr 54171). Podkreślenia wymaga także to, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art.7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego) wymaga aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000r., V SA 948/00, LEX nr 50114). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane będący materialnoprawną podstawą wydania kontrolowanej decyzji stanowi, że wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki , który jednak może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji takiego obiektu budowlanego. Przesłanki legalizacji określone zostały w ust.2 art.48, a ich spełnienie daje podstawę do odstąpienia od orzekania nakazu rozbiórki. W niniejszej sprawie w czasie kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 28 kwietnia 2011 r. ustalono, że na działce nr [...] w [...] została wybudowana wiata zadaszona gospodarcza o wymiarach 3,37m x 6,70m i wysokości 2,7m - 3,30m. Obiekt wybudowano w latach 2005-2007 bez wymaganego zgłoszenia. Przyjmując, mimo powyższych ustaleń, iż jest to obiekt budowlany podlegający reżimowi z art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nie uzasadnił swojego stanowiska. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że obiekt został dobudowany do istniejącego budynku, w związku z czym nie może być uznany za wolnostojący parterowy budynek gospodarczy, o którym mowa w art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego Wskazać w związku z tym należy, że art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy, obok wolnostojących parterowych budynków gospodarczych wymienia także wiaty i altany, których budowa, przy spełnieniu określonych wymogów, jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę i podlega jedynie zgłoszeniu. W tym kontekście nie bez znaczenia jest także zawarta w art.3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, legalna definicja obiektu budowlanego, przez który należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z urządzeniami i instalacjami oraz obiekt małej architektury. Kwalifikując wzniesiony przez skarżących obiekt, jako obiekt budowlany organ nadzoru miał obowiązek wykazać jakie okoliczności to uzasadniały. W sprawie brak jest takiej analizy co oznaczać może, że nieprawidłowa będzie także materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego wadliwy jest także orzeczony nakaz rozbiórki "części obiektu budowlanego" poprzez przybliżone wskazanie jego rozmiarów (ok. 3,00m ściana frontowa, ok. 5,50m ściana tylna). Nakazując rozbiórkę części obiektu budowlanego organ nadzoru powinien precyzyjnie określić jaka część obiektu podlega rozbiórce, gdyż jest to gwarancją prawidłowego wykonania decyzji, ewentualnie jej późniejszej egzekucji. Zauważyć dodatkowo należy, że w aktach administracyjnych brak jest wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], a niezgodność z ustaleniami planu organ nadzoru stwierdził jedynie w oparciu o pismo Burmistrza Miasta. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru zobowiązany będzie określić jaki obiekt wznieśli skarżący i w zależności od tych ustaleń przeprowadzić stosowne postępowanie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.