VII SA/Wa 560/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-24
Skład orzekający: Paweł Groński, Małgorzata Jarecka, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, opierając się na rażącym naruszeniu przepisów dotyczących usytuowania budynku, bez należytego uzasadnienia i analizy wszystkich zarzutów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając, że organ ten nie wykazał w sposób przekonujący, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. Organ odwoławczy nie dokonał należytej analizy przesłanek kwalifikujących naruszenie prawa jako rażące (oczywistość, charakter przepisu, skutki społeczno-ekonomiczne) ani nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w sprzeciwie Prokuratora, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł sprzeciw od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając, że doszło do rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących usytuowania budynku. Prokurator zaskarżył decyzję GINB do WSA, zarzucając jej naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak:
[...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej
"GINB", uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r.,
znak: [...], i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z
dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się
następująco.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], Starosta [...], na
podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7
lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwanej
dalej "Prawem budowlanym", zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. i
R. K. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa
budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną" zlokalizowanego na
działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]; kategoria obiektów: budynek
gospodarczy - II. Organ uznał, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art.
28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje nieruchomości: działkę nr [...] w miejscowości
[...], gmina [...], a ponadto w niniejszej sprawie zostały spełnione wymagania o
jakich mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Ze sprzeciwem od ww. decyzji wystąpił Prokurator Prokuratury Okręgowej w
[...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym
naruszeniem prawa, tj. art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...]września 2011 r., znak: [...], Wojewoda
[...], na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14
czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.
1071 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. sprzeciwu, odmówił stwierdzenia nieważności
decyzji Starosty [...] Nr [...].
W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że zgodnie z postanowieniami
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...],
obejmującego m.in. obszar sołectwa [...]i, zatwierdzonego uchwałą nr [...]
Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., zwanym dalej "miejscowym planem",
działka nr [...] objęta przedmiotową inwestycją znajduje na terenie oznaczonym
symbolem [...], na którym zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 3 miejscowego planu dopuszczono
lokalizację budynków gospodarczych i garaży. W ocenie Wojewody planowana
inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zarówno w odniesieniu do
przeznaczenia terenu, jak również w odniesieniu do powierzchni zabudowy terenu,
powierzchni biologicznie czynnej i zasad kształtowania zabudowy. Projekt został też
dostosowany do wymogów budowy w granicy, w ramach dokonanej adaptacji projektu,
a planowany budynek został usytuowany przy granicy z sąsiednią działką nr [...], na
której wzdłuż granicy, przy której jest projektowany przedmiotowy budynek, znajduje się
również budynek gospodarczy. Zatem usytuowanie budynku na działce objętej
inwestycją wynika z zastosowania § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.),
zwanego dalej "rozporządzeniem". Jak wynika z projektu zagospodarowania działki
warunki wskazane w ww. cytowanym przepisie zostały zachowane, ponieważ
projektowany budynek posiada krótszą ścianę sytuowaną przy granicy od ściany
istniejącego budynku przy tejże granicy na sąsiedniej działce.
Inwestorzy do wniosku o pozwolenie na budowę załączyli oświadczenie o
posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projektant,
który do projektu załączył informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
wylegitymował się stosownymi uprawnieniami do projektowania budynków
gospodarczych oraz zaświadczeniem o przynależności do [...] Okręgowej Izby
Inżynierów Budownictwa.
W odpowiedzi na zarzuty Prokuratora, Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na
usytuowanie projektowanej inwestycji, w obszarze jej oddziaływania znajduję się
sąsiednia działka nr [...]. Wojewoda wskazał, że właściciela tej działki ustalono na
podstawie wypisu z rejestru gruntów, a zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy
dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem (...). Zatem ustalenie właściciela działki nr [...] w inny niż przyjęty sposób, nie
stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Wojewoda podkreślił, że ustalenie to było
prawidłowe. Ponadto, jak wynika z projektu budowlanego przedmiotem tego projektu
jest budynek gospodarczy. W projekcie użyto określenia "boks garażowy z miejscem na
warsztat" (str. 8). Określenie "warsztat" wobec małej powierzchni przewidzianej dla
pomieszczenia pod tym mianem (27 m2 wraz z garażem) zostało potraktowane w
znaczeniu potocznym służącym jedynie inwestorowi, nie przewidziane do prac
wytwórczych, przynoszących dochód. Zdaniem organu nadzorczego takie
sformułowanie należy rozumieć jako garaż z częścią, w której ustawione będą "meble
warsztatowe" (blat do prac technicznych), co pośrednio potwierdza pismo Starostwa
Powiatowego w [...] z dnia 18 stycznia 2010 r., w którym jest mowa o braku
konieczności wyłączenia z produkcji rolnej gruntu rolnego stanowiącego część działki nr
[...] w [...] pod budowę przedmiotowego budynku gospodarczego z uwagi na
to, że "planowany budynek gospodarczy będzie służył wyłącznie produkcji rolnej w
ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego".
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że część projektu stanowiąca rzut przyziemia
budynku, w trakcie adaptacji projektu do sytuacji działki nr [...] w [...] oraz do
potrzeb inwestorów, została poddana korekcie, którą projektant naniósł czerwonym
kolorem. Po wprowadzeniu korekty rzutu budynku, w którym w wersji pierwotnej
przewidziano "1/1. magazyn" i "1/2. garaż z warsztatem", jest projektowany garaż
dwustanowiskowy z dwoma niezależnymi wjazdami, co potwierdzają zarówno wjazdy
do projektowanego budynku zaznaczone w projekcie zagospodarowanie działki (str. 4
projektu zagospodarowania działki), jak i korekty naniesione w projekcie elewacji
północnej (str. 15 projektu budowlanego).
W ocenie Wojewody, analiza projektu wskazuje na uchybienia w sposobie jego
opracowania. Wprowadzone korekty nie zostały konsekwentnie naniesione na
wszystkie karty projektu. Takie uchybienia zapewne stanowią naruszenie prawa - nie
mogą jednakże być uznane jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 §
1 pkt 2 K.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności
decyzji Starosty [...] Nr [...].
Odwołanie od ww. decyzji złożył Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...],
zarzucając jej naruszenie art. 107 § 3 i art. 10 K.p.a.
Zaskarżoną decyzją GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po
rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia
[...] września 2011 r., znak: [...], i stwierdził nieważność decyzji
Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2
oraz ust. 3 Prawa budowlanego, a także § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a i § 4 ust. 3 pkt 3
miejscowego planu, stwierdził, że na terenie oznaczonym symbolem [...] jest możliwa
lokalizacja budynku garażowego.
Jak wynika z projektu budowlanego (zagospodarowanie działki) projektowany
budynek garażowy o wysokości 6,85 m (projekt budowlany - rys. 9) został zaplanowany
ścianą o długości 6,44 m w granicy z działką nr [...] oraz w odległości 0,8 m i ok. 2,0 m
od budynku znajdującego się na działce nr [...]. W ocenie GINB takie usytuowanie
przedmiotowego budynku prowadzi do stwierdzenia, że sporny budynek garażowy nie
spełnia warunku określonego § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ nie znajduje
się w odległości 3 m od granicy działki. Ponadto stosownie do § 12 ust. 2
rozporządzenia miejscowy plan nie przewiduje możliwości realizacji budynku w granicy
działki lub w odległości mniejszej niż 1,5 m. Natomiast stosownie do § 12 ust. 3 pkt 1 i 4
rozporządzenia, zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz
zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów
okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub
w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż
16 m, oraz budynku gospodarczego i garażu ścianą bez otworów okiennych lub
drzwiowych o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m.
Analiza akt sprawy wykazała, że gabaryty działki (szerokość - 18 m) objętej
pozwoleniem na budowę oraz gabaryty budynku gospodarczego (szerokość - 6,44 m i
wysokość - 6,85 m) nie uzasadniają zastosowania w sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 i 4
rozporządzenia.
Tym samym na gruncie niniejszej sprawy doszło do rażącego naruszenia
przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
W ocenie GINB w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 12 ust. 3 pkt 2
rozporządzenia, ponieważ projektowany budynek nie przylega do budynku
znajdującego się na działce nr [...], gdyż budynek na działce nr [...] znajduje się w
odległości 0,8 m i ok. 2,0 m od granicy działki nr [...].
Ponadto zgodnie z § 271 ust. 1 rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi
ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego nie powinna
być mniejsza niż 8,0 m. Stąd też przedmiotowy budynek garażowy usytuowany w
granicy z działką nr ewid. [...] w odległości 0,8 m i 2,0 m od budynku znajdującego się na
działce nr ewid. [...] nie spełnia warunku określonego § 271 ust. 1 rozporządzenia.
Uwzględniając stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z
którym o rażącym naruszeniu prawa mamy do czynienia w przypadku oczywistości
naruszenia prawa, przepisu który nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a naruszenie
to wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w
praworządnym państwie, GINB stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego
naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 oraz §
271 ust. 1 rozporządzenia. Przepisy te nie wymagają skomplikowanego procesu
wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne, a ponadto skutki analizowanego
uchybienia są szczególnie poważne. Naruszone przepisy mają bowiem charakter
bezwzględnie obowiązujący oraz dotykają sfery szczególnie wrażliwej - bezpieczeństwa
obiektów budowlanych oraz ich użytkowników.
Jednocześnie GINB nie stwierdził innych wad wymienionych w art. 156 § 1
K.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ani bez
podstawy prawnej. Ponadto decyzja nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej
inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w
sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała
charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą
oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Na marginesie organ odwoławczy wyjaśnił - w związku z zarzutami odwołania, że
w pełni podziela stanowisko Wojewody [...] w kwestii wyznaczenia obszaru
oddziaływania spornego budynku gospodarczego, a tym samym kręgu stron w
niniejszym postępowaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył
Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej
decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. W
ocenie Prokuratora zaskarzona decyzja została wydana z naruszeniem art. 11 i art. 107
§ 1 i 3 K.p.a., polegające na nie ustosunkowaniu się w uzasadnieniu decyzji co do
wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą i nie wyjaśnienie zasadności
przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Obowiązek
uzasadnienia decyzji wiąże się z zasadą przekonywania, wyrażoną w art. 11 K.p.a.
Strona powinna wiedzieć, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wydano decyzję oraz
z jakich powodów nie podzielono jej zarzutów.
Zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich elementów. Organ II instancji nie
odniósł się do wszystkich zarzutów strony skarżącej.
Zgodnie z przyjętym orzecznictwem "brak prawidłowego uzasadnienia decyzji
uniemożliwia w przypadku jej zaskarżenia kontrolę polegającą na tym, czy organ
dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy
tę normę prawidłowo zinterpretował" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 sierpnia
2007 r., sygn. akt IV SA/GI 1221/06).
W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w
Warszawie odmówił dopuszczenia J. B. do udziału w postępowani w
charakterze uczestnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2012 r., który uchylił zaskarżoną decyzją, decyzję
Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...].02.2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną i stwierdził nieważność tej decyzji.
Rozstrzygając w sprawie organ I -ej instancji rozważył postawione w sprzeciwie
Prokuratora zarzuty rażącego naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2
ustawy prawo budowlane i orzekł, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia tych
przepisów. Organ I -ej instancji dokonał także oceny wydanego pozwolenia na budowę
pod kątem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego oraz z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12
kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz.690, z 2002 r. ze zm., dalej zw. "rozporządzeniem").
Wskazując, że usytuowanie budynku na działce - przy granicy z działką sąsiednią (nr
[...]) wynika z zastosowania § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia. Organ przytoczył tu treść
przepisu, cytując "W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz
zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: (...) sytuowanie budynku z sąsiednią
działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany
budynku leżącego na sąsiedniej działce(...) pod warunkiem, że jego część leżąca w
pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie
większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej".
Jak stwierdził organ, "jak wynika z projektu zagospodarowania działki, warunki
wskazane w ww. cytowanym przepisie zostały zachowane, ponieważ projektowany
budynek posiada krótszą ścianę sytuowaną przy granicy od ściany istniejącego
budynku przy tejże granicy na sąsiedniej działce".
Organ II -ej instancji nie rozważył żadnego z przepisów, które wskazał w
sprzeciwie, jako rażąco naruszone, Prokurator, natomiast skoncentrował swoje
rozważania na treści art. 35 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane
(t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm., zw. dalej "Prawem budowlanym"), który
stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o
zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu
budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym
techniczno - budowlanymi. Organ stwierdził, że plan dopuszcza lokalizację budynków
gospodarczych i garaży. Natomiast oceniając zgodność decyzji z przepisami techniczno
- budowlanymi dokonał analizy trzech przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 12 ust 1 pkt 2,§ 12 ust. 2
oraz § 12 ust 3 pkt. 1 i 4 w/wym rozporządzenia i wskazał, iż w sprawie doszło do
rażącego naruszenia § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia , który stanowi, że jeżeli z
przepisów § 13 , 60 i 271 - 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne
odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na
działce budowlanej należy usytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką
budowlaną nie mniejszej niż 3 metry - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez
otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Rażąco, zdaniem organu
naruszono przepis art. 35 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 2
oraz w zw. z § 217 cytowanego wyżej rozporządzenia.
Wyjaśniając motywy swojego rozstrzygnięcia organ II -ej instancji stwierdził, że
utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne uznaje, że rażące naruszenie prawa
ma taki charakter, gdy jest ono oczywiste tj. sprzeczność pomiędzy naruszonym
przepisem a rozstrzygnięciem jest wyraźna. Rażąco naruszony może być tylko przepis
jednoznaczny oraz, że za rażące można uznać tylko takie rozstrzygnięcie, które
powoduje skutki społeczno - ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w
praworządnym państwie. Konkludując, organ uznał, że samo naruszenie przepisów jest
bezsprzeczne a ich wykładnia nie wymaga skomplikowanego procesu. Podniósł, że
skutki uchybienia tym przepisom są szczególne, albowiem dotykają sfery szczególnie
wrażliwej jaka jest bezpieczeństwo obiektów budowlanych.
W kwestii naruszenia przepisów, które wskazał Prokurator organ stwierdził, że
"Innych wad, skutkujących zastosowaniem art. 156 § 1 k.p.a. nie stwierdzono".
Decyzja będąca przedmiotem kontroli Sądu została wydana w jednym z
nadzwyczajnych postępowań administracyjnych - postępowaniu nieważnościowym,
które stanowi odstępstwo od zawartej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji
administracyjnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie
nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej
niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym
naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek
określonych w art. 156§1 k.p.a.
W niniejszej sprawie organ uznał, że kontrolowana w postępowaniu
nadzwyczajnym decyzja jest dotknięta jest wadą nieważności, albowiem została
wydana z rażącym naruszeniem prawa. Należy jednakże podkreślić, że zarówno w
orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i doktrynie reprezentowany jest jednolity
pogląd że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a. decydują
3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony
oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja (m.in.
orzeczenie NSA z 2.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717, ale także orzecznictwo
przywołane w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 14.07.2010r.
Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, orzecznictwo to jest organowi znane.
Zaskarżone rozstrzygnięcie organu nie odpowiada prawu, albowiem organ nie
dokonał w istocie analizy w.wym przesłanek, tym samym nie wykazał, że w sprawie
doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że naruszenie to powoduje takie skutki
społeczno - ekonomiczne, które są niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym
państwie. Każda przesłanka, która decyduje o stwierdzeniu nieważności lub odmowie
takiego stwierdzenia winna być wnikliwie uzasadniona. Nie jest wystarczające zawarte
w uzasadnieniu organu II -ej instancji stwierdzenie, że "naruszenie przepisów jest
bezsprzeczne, a ich wykładnia nie wymaga skomplikowanego procesu"
Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że, Główny Inspektor Nadzoru
Budowlanego, by wykazać nieprawidłowe zastosowanie normy art. 35 ust. 1 Prawa
budowlanego dokonał analizy trzech przepisów rozporządzenia oraz zbadał możliwość
ich zastosowania w sprawie, wynik tego procesu doprowadził go do przekonania, że w
sprawie żaden z przepisów rozporządzenia nie mógł być zastosowany, a skoro tak to
uznał, że należy stwierdzić nieważność wydanej decyzji zatwierdzającej projekt
budowlany i zezwalającej na budowę.
W ocenie Sądu, sposób dokonanej analizy prawa był nie tylko zbyt wąski, ale
przede wszystkim nie doprowadził do przekonywującego ustalenia przepisów prawa,
które w sprawie zostały w sposób kwalifikowany - tj. rażąco naruszone. Przypomnieć
należy, że organ I -ej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że usytuowanie
budynku na działce objętej inwestycją wynika z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia i że nie
doszło do jego naruszenia, natomiast organ II -ej instancji wskazując na rażące
naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie wyjaśnił, dlaczego ten przepis, a nie §
12 ust. 3 pkt 2 uznał za mający zastosowanie w sprawie. Należy stwierdzić, że oceny,
czy doszło do rażącego naruszenia prawa można dokonać dopiero wówczas, gdy ustali
się, które przepisy stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Bez wiedzy, co do tych
przepisów nie jest możliwe dokonanie oceny stopnia ich naruszenia.
W sprawie w istocie także nie zbadano, czy tkwiąca w decyzji wada spowoduje
skutki ekonomiczno - społeczne niemożliwe do zaakceptowania społecznie. Nie jest
wystarczającym uzasadnieniem w sprawie stwierdzenie, iż skutki społeczno -
ekonomiczne wiążą się z "kwestią bezpieczeństwa obiektu".
Należy także uznać za zasadne zarzuty Prokuratora, który wnosił o zbadanie w
sprawie naruszenia konkretnych przepisów prawa art. 7, 77 k.p.a. oraz 28 § 2 Prawa
budowlanego, a czego organ II - instancji w ogóle nie uczynił.
Przypomnieć należy, że odwołanie, które jest środkiem dewolutywnym
przekazuje sprawę organowi II instancji nie tylko do oceny rozstrzygnięcia organu I -ej
instancji, lecz przede wszystkim do ponownego zbadania sprawy . Zgodnie z wyrażoną
w art. 15 i 138 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy w wyniku
rozpoznania odwołania ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Z
tego obowiązku organ II -ej instancji nie wywiązał się, a sporządzone uzasadnienie nie
spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. .
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem
przepisów postępowania - art. 7, 77§1 i 107§3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć
istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało ją wyeliminować z obrotu
prawnego.
Zadaniem organu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ustalenie, które
przepisy zostały zastosowane w sprawie, a następnie ocena, czy w okolicznościach
niniejszej sprawy czy ich zastosowanie skutkowało naruszeniem prawa w sposób
rażący. Organ winien dokonać tej oceny mając na uwadze konieczność dokonania
analizy trzech przesłanek: oczywistości naruszenia prawa, charakteru
(jednoznaczności) przepisu, który został naruszony oraz racji ekonomicznych lub
gospodarczych - skutków, które wywołuje decyzja. Organ winien także odnieść się do
sprzeciwu Prokuratora i zawartych tam wniosków.
Prawidłowo sporządzone uzasadnienie pozwoli Stronom, ( a w przypadku jego
zaskarżenia także sądowi) na pełną kontrolę rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a.
Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło