VII SA/Wa 560/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia w części opłaty legalizacyjnej postanawia : odmówić A.P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż i córka. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię oraz jej męża z tytułu z umów o pracę o łącznej wysokości 3.300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada działkę rekreacyjna w O. nad Jeziorem B. oraz oszczędności pieniężne w wysokości 10.000,00 złotych. Oświadczyła, że nie jest w posiadaniu przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że nie posiada własnego mieszkania i w związku z tym ponosi koszty związane z wynajmem mieszkania w wysokości 1.000,00 złotych miesięcznie. Dodała, iż ponosi także koszty związane z korzystaniem z mieszkania tj. opłaty za media wg. stanu licznika, za internet, telefon komórkowy. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że ponosi także wydatki związane z opieką lekarską, pielęgnacją i wychowaniem 3 – miesięcznego dziecka. Wskazała, iż co miesiąc spłaca dwie transze zaciągniętych pożyczek o łącznej kwocie 500,00 złotych. Wyjaśniła, że pożyczki zostały zaciągnięte celem częściowej spłaty opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawczyni dodała, że ponosi także koszty związane z eksploatacją samochodu tj. z tytułu zakupu paliwa, napraw, ubezpieczenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni posiada do dyspozycji stały dochód miesięczny o łącznej wysokości 3.300,00 złotych miesiecznie. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawczyni nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z wynajmem mieszkania i jego utrzymaniem oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego, jak również na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem samochodu oraz na zgromadzenie oszczędności pieniężnych w wysokości 10.000,00 złotych. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu wykonywanej przez nią oraz małżonka pracy o łącznej wysokości 3.300,00 złotych miesięcznie, zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokości 10.000,00 złotych oraz działkę rekreacyjną nad Jeziorem B. z pobudowanym na niej drewnianym budynkiem letniskowym, co wynika z akt sprawy. Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawczynię za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza jej także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem samochodu osobowego, czy zgromadzeniem oszczędności pieniężnych. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu, czy zgromadzonych oszczędności mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten znacznie przekracza. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaznaczyć należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe, jakie mogą wystąpić w sprawie bądź też mogą nie pojawić się w ogóle, będą zdecydowanie niższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i wygospodarować na ten cel odpowiednie środki ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi bądź też poprzez zgromadzenie środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Tak więc strona powinna w procedurze planowania uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych i poczynić konieczne oszczędności na ten cel (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 131/04, niepublikowane). Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni przy wysokości stałego dochodu miesięcznego oraz zgromadzonych oszczędnościach pieniężnych jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.