VII SA/Wa 560/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w części opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. do sprawy VII SA/Wa 560/13 wpłynął nadesłany przez skarżącą A.P. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z wnioskodawczynią mąż i córka. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię oraz jej męża z tytułu umów o pracę o łącznej wysokości 3.300 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada działkę rekreacyjną w [...] nad Jeziorem [...] oraz oszczędności pieniężne w wysokości 10.000 złotych. Oświadczyła, że nie jest w posiadaniu przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Podała też, że nie posiada własnego mieszkania i w związku z tym ponosi koszty związane z wynajmem mieszkania w wysokości 1.000 złotych miesięcznie. Dodała, iż ponosi także koszty związane z korzystaniem z mieszkania, tj. opłaty za media wg stanu licznika, za internet, telefon komórkowy. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że ponosi także wydatki związane z opieką lekarską, pielęgnacją i wychowaniem trzymiesięcznego dziecka. Wskazała, iż co miesiąc spłaca dwie transze zaciągniętych pożyczek o łącznej kwocie 500 złotych. Wyjaśniła, że pożyczki zostały zaciągnięte celem częściowej spłaty opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawczyni dodała, że ponosi także koszty związane z eksploatacją samochodu, tj. z tytułu zakupu paliwa, napraw, ubezpieczenia. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 302/13 odmówiono A.P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw (którego brak formalny - podpis, wnioskodawczyni uzupełniła w dniu 17 maja 2013 r. - data nadania w UP), tym samym orzeczenie z dnia 17 kwietnia 2013 r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. W sprzeciwie A.P. wskazała, że wskazane we wcześniejszym wniosku oszczędności w kwocie 10.000 zł nie są jej oszczędnościami a jedynie kwotą zaciągniętych pożyczek z którymi związane są comiesięczne spłaty w łącznej wysokości 550 zł, zaś miesięczny budżet wynosi 2.400 zł netto. Ponadto miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą ok. 2.500 złotych wobec czego przy każdej dodatkowej kwocie którą wnioskodawczyni musi uiścić pomagają jej rodzice będący na emeryturze, a więc każda pomoc jest sporadyczna i niewielka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawczynię sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Dalej sąd wskaże, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. Konkludując wskazać trzeba, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie, oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznać należy, że nie wykazała ona, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika, aby strona była w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni wraz z mężem posiadają stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu umów o pracę w wysokości 2.400 złotych netto miesięcznie. Taki dochód pozwala na zaspokojenie potrzeb życiowych, tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania, wydatków na opiekę i leki dla kilkumiesięcznego dziecka, internet, telefon i eksploatację samochodu. Wskazać trzeba, że pod pojęciem kosztów sądowych, zgodnie z art. 211 p.p.s.a. rozumie się opłaty sądowe (tj. wpis i opłatę kancelaryjną) i zwrot wydatków. W rozpatrywanej sprawie wpis sądowy wynosi 200 zł. Skarżąca nie wykazała, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem znacząco przekroczą tę kwotę. W ocenie Sądu, mając na uwadze wysokość kosztów postępowania sądowego oraz wysokość dochodów skarżącej nie można uznać, iż ich poniesienie nie jest możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej o zwolnienie z kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.