VII SA/Wa 560/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-02

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli nie wykonała zarządzenia sądu o uzupełnienie informacji o swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie pomocy w zakresie całkowitym. Kluczowe dla tej oceny było niewykonanie zarządzenia sądu o uzupełnienie informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości finansowych.
Stan faktyczny
A. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała ogólne informacje o dochodach i wydatkach swojej rodziny, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd, uznając złożone oświadczenie za niewystarczające, zobowiązał ją do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Wnioskodawczyni nie wykonała tego zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić A. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i córką. Wskazała, że utrzymują się z środków uzyskanych z własnej działalności rolniczej w wysokości 1 000,75 zł. oraz dopłat obszarowych w wysokości 408 zł i zasiłku rodzinnego w wysokości 192 zł., łącznie 1 600,75 zł. Wskazała, że posiada dom o pow. 137 m2, gospodarstwo rolne o pow. 6,81 ha., zabudowania gospodarcze to stodoła o pow. 169 m2 i obora 270 m2 Posiada ponadto samochód osobowy marki Kia z 2000 r., nie wskazała posiadania innych pojazdów rolniczych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest w trudnej sytuacji materialnej, gdyż dochód na członka rodziny to 533,58 zł. utrzymuje się z rodziną wyłącznie z dochodów z gospodarstwa rolnego, znaczne środki pochłania utrzymanie gospodarstwa rolnego oraz nauka córki dojeżdżającej do szkoły poza miejscem zamieszkania. Dodała, że chorują z mężem na cukrzycę. Wskazała następujące wydatki – telefon i internet 200 zł., gaz 50 zł., ubezpieczenie 100 zł., woda 100 zł., prąd 30 zł., leki 100 zł., paliwo 200 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 26 kwietnia br. wydanego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi (uprawa zbóż, innych roślin, hodowla zwierząt), - podania czy, a jeśli tak to jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym, należało też podać ilość inwentarza żywego i rodzaj, - podania czy wnioskodawczyni posiada pojazdy i maszyny mechaniczne (w szczególności w gospodarstwie rolnym), a jeśli tak należało je wyszczególnić, - wskazania czy otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego domowym za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawczyni pomimo odebrania ww. wezwania nie wykonała zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie zarządzenia z dnia 26 kwietnia 2017 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Przykładowo należy wskazać, że w formularzu wnioskodawczyni podała, że posiada oborę o pow. 270 m2, natomiast z formularza PPF nie wynika by miała jakikolwiek inwentarz żywy. Wnioskodawczyni posiada ponad 6 hektarowe gospodarstwo rolne przy czym nie wskazała posiadania żadnych maszyn rolniczych, nie jest również wiadome, czy gospodarstwo służy do uprawy roślin, czy tez posiadane tereny to np. łąki służące do wypasu zwierząt. Z tych względów uznano, że wniosek nie przedstawia w sposób wyczerpujący sytuacji majątkowej wnioskodawczyni i odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło