VII SA/Wa 564/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-24
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak, Grzegorz Rudnicki, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) jest prawidłowa, gdy skarżąca kwestionuje metodologię badań medycznych i przedstawia własne, odmienne wyniki diagnostyczne?Ratio decidendi
Organy administracyjne są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki orzecznicze w sprawach chorób zawodowych. Sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznej oceny sposobu przeprowadzenia badań medycznych ani podważania ich wyników. Decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowa, jeśli organy administracji dysponują orzeczeniami lekarskimi potwierdzającymi brak związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a pracą, a skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających te orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła o stwierdzenie choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. Organ I instancji (PPIS) decyzją z września 2018 r. nie stwierdził choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich dwóch jednostek medycznych, które nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby. Organ odwoławczy (PWIS) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca kwestionowała metodologię badań, zarzucając nieprawidłowości w ich przeprowadzeniu i przedstawiając własne wyniki badań wskazujące na astmę oskrzelową. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją Nr [...] z [...] września 2018 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
[...] (dalej: organ I instancji, PPIS), działając na podstawie art. 104 ustawy
z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 t.j. ze zm., dalej: K.p.a.) i art. 5 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 t.j. ze zm.), nie stwierdził u E. W. (dalej: strona, skarżąca) choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach
w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 917 ze zm., dalej: K.p.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że skarżąca pracowała na stanowisku pielęgniarki oraz starszej pielęgniarki w Oddziale Intensywnej Opieki Neurologicznej Samodzielnego Publicznego [...] Szpitala [...]. Podczas wykonywanej pracy miała kontakt z czynnikami potencjalnie drażniącymi i alergizującymi drogi oddechowe, stosowanymi do dezynfekcji oraz mycia skóry, rąk, powierzchni i sprzętu. W wyniku przeprowadzonych przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] badań oraz
w ramach konsultacji w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej, co stwierdzono w wystawionym przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W wyniku odwołania do jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], skarżąca została powtórnie poddana badaniom i obserwacji klinicznej w kierunku diagnostyki alergologicznej
i badań czynnościowych układu oddechowego. Orzeczeniem lekarskim nr [...] ww. Instytut stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.
Organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku wnoszonych po otrzymaniu ww. orzeczeń lekarskich przez skarżącą pism i uwag, skierował zapytania do jednostek orzeczniczych celem wypowiedzenia się co do zasadności pism. W otrzymanych odpowiedziach orzecznicy zgodnie stwierdzili, że w trakcie prowadzonej diagnostyki przeprowadzono test ekspozycyjny ze środkami dezynfekcyjnym stosowanymi w środowisku pracy zainteresowanej, jak również testy z potencjalnymi alergenami środowiska pracy. Wyniki kliniczne i spirometryczne nie potwierdziły zawodowej etiologii choroby.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wywiodła, że nie zgadza się z metodyką badań prowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w [...] oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Zakwestionowała rodzaj wykonanych badań podnosząc, że powinny być wykonane tzw. testy punktowe oraz testy naskórkowe, a zostały przeprowadzone tylko testy punktowe. Test ekspozycyjny
i nosowy został przeprowadzony jedynie z takimi środkami dezynfekcyjnymi jak: [...],[...] oraz [...], co jest niezgodne z danymi zamieszczonymi w karcie wypisowej z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Ponadto skarżąca zakwestionowała wyniki badań.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: organ odwoławczy, PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i ustalił, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny narażenia zawodowego skarżącej. Organ odwoławczy przytoczył definicję choroby zawodowej zawartą w art. 2351 K.p. i wskazał, że PPIS może wydać decyzję
o stwierdzeniu choroby zawodowej w razie spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie gdy: u pracownika rozpoznana zostanie choroba wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy potwierdzą, że ma ona związek przyczynowy z wykonaną pracą zawodową.
PWIS wskazał, że uprawnione jednostki służby zdrowia jednomyślnie orzekły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Podkreślił, że strona wielokrotnie zgłaszała zastrzeżenia do zebranego materiału dowodowego, kwestionując orzeczenia lekarskie, do których jednostka orzecznicza II stopnia ustosunkowywała się na piśmie. Zastrzeżenia skarżącej nie wpłynęły na zmianę stanowiska jednostki orzeczniczej.
W związku z tym, że zawarte w odwołaniu zarzuty odnosiły się do metodologii
i rodzaju prowadzonych badań, organ odwoławczy przesłał je wraz z całą dokumentacją medyczną do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]
z prośbą o odniesienie się do zarzutów oraz wskazanie, czy załączone dokumenty medyczne mogą mieć wpływ na zmianę stanowiska. W odpowiedzi na to wezwanie jednostka orzecznicza II stopnia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wskazała, że wykonane u skarżącej testy skórne z alergenami, tj. [...][...],[...][...],[...] i [...], które mogą być przyczyną astmy oskrzelowej, wypadły ujemnie. Ponadto wyjaśniono, że wykonanie testów naskórkowych nie znajduje zastosowania w diagnostyce astmy oskrzelowej. Zaznaczono, że zakres testów alergologicznych ustalany jest w każdym przypadku indywidualnie. Wskazano także, że test ekspozycyjny i nosowy wykonany został
z wszystkimi nadesłanymi przez pracodawcę preparatami dezynfekującymi ([...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]), w tym również preparatem [...][...]. U skarżącej stwierdzono przewlekły zanikowy nieżyt błony śluzowej nosa i gardła, jednak choroby te nie figurują w wykazie chorób zawodowych.
Nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że skarżąca cierpi na szereg schorzeń, jednakże nie rozpoznano u niej astmy oskrzelowej. PWIS wyjaśnił, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to oznacza, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy administracyjne, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby je podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę tego orzeczenia. Organ odwoławczy nie mógł więc, jak żądała tego skarżąca, wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniami lekarskimi wydanymi w tej sprawie. PWIS nie był również uprawniony do merytorycznej kontroli tych orzeczeń, czy też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.
Nie zgadzając się z ww. decyzją strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, zarzucając naruszenie:
1) art. 138 § 2 K.p.a. przez rezygnację z wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania;
2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, choć decyzja ta i postępowanie poprzedzające jej wydanie obarczone były wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji w całości;
3) art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, brak rzetelnego odniesienia się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz arbitralne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej;
4) art. 8 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. przez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącej odnoszących się do sposobu załatwienia sprawy
i uczynienie tego ogólnikowo, co stanowi rezygnację z realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czynnego udziału strony w postępowaniu oraz rezygnację z realizacji zasady przekonywania w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 15 K.p.a. przez brak ponownej merytorycznej oceny sprawy w jej całokształcie i bezkrytyczne zaakceptowanie rozstrzygnięcia organu
I instancji;
6) art. 107 § 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego w zakresie nieustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą;
7) art. 2351 K.p. skutkujące uznaniem, że jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu choroby zawodowej jest tylko i wyłącznie orzeczenie lekarskie, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu innych sposobów dokumentowania objawów tego schorzenia oraz przez niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca zatrudniona była w Samodzielnym Publicznym [...] Szpitalu [...] w okresie od [...] września 1987 r. do [...] stycznia 2018 r. na stanowisku pielęgniarki i starszej pielęgniarski. Przeanalizowany został także przebieg zatrudnienia skarżącej. Wskazano m. in. na to, że w dniu [...] stycznia 2016 r. skarżąca w trakcie wykonywania obowiązków służbowych poczuła nasilone objawy podrażnienia gardła, suchego męczącego kaszlu, suchości
w jamie ustnej oraz ucisku w klatce piersiowej. Dolegliwości te pojawiły się podczas dezynfekcji plastikowych kieliszków na leki i towarzyszyły jej od połowy grudnia 2015 r. Ustępowały po wyjściu z pracy. [...] stycznia 2016 r. skarżąca zgłosiła się do Izby Przyjęć, gdzie zdiagnozowano u niej toksyczny efekt chlorowcowych pochodnych węglowodorów alifatycznych i aromatycznych. Ponadto w radiogramie klatki piersiowej stwierdzono możliwość wystąpienia 5 mm guzka. W punkcie 5 protokołu powypadkowego jako przyczynę wskazano narażenie na działanie szkodliwe mieszaniny chemicznej [...]. Zespół powypadkowy nie zakwalifikował jednak ww. zdarzenia jako wypadek przy pracy. Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] lutego 2016 r. W dniu [...] stycznia 2016 r. udała się do lekarza medycyny pracy, który ustalił z oddziałową, żeby w trakcie pracy skarżącej nie stosować środków zawierających chlor – [...]. Nie zawsze było to jednak przestrzegane. Incydent z [...] stycznia 2016 r. powtórzył się więc pod koniec lipca 2016 r.
[...] września 2016 r. skarżąca sporządziła skargę, w której opisała warunki higieny i bezpieczeństwa pracy na oddziale OIOM oraz szczegóły zdarzenia z [...] stycznia 2016 r. W dniu [...] grudnia 2016 r. PIP potwierdził zarzuty skarżącej dotyczące niepełnego przystosowania pomieszczenia magazynku przeznaczonego do przygotowywania preparatów do celów dezynfekcji i sterylizacji.
W dalszej części skargi opisany został przebieg badań skarżącej oraz jej zarzuty dotyczące diagnostyki w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Strona podała, że podczas próby prowokacyjnej z alergenami środowiska pracy z 7 września 2017 r. nie odnotowano w wyniku badań, że u skarżącej wystąpiły łzawienia, wodnisty katar, suchość w gardle i kaszlu. Zawarto natomiast niezgodną ze stanem faktycznym informację, że ww. objawy odnotowane zostały u niej bezpośrednio po badaniu. Czas trwania próby został określony nieprawidłowo, jak również nie określono materiałów użytych do jej przeprowadzenia. Nieścisłości związane z przebiegiem badania miały miejsce także podczas drugiej próby. Skarżąca nie była nadto badana przez okulistę
i laryngologa.
Strona zarzuciła, że nieprawidłowości zaistniały także w diagnozowaniu chorób
w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...].
Jako kluczowy dowód w sprawie skarżąca powołała wykonane [...] grudnia 2018 r. badania w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Miejskim Ośrodku Zdrowia w [...], podczas których rozpoznano u skarżącej astmę oskrzelową. Poza tym podniosła, że jako wykwalifikowana pielęgniarka z długoletnim stażem ma wiedzę wręcz specjalistyczną na temat specyfiki i metodologii badań, zapoznała się również dokładnie z procedurami diagnozowania astmy oskrzelowej o etiologii zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy
w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 j.t., dalej: rozporządzenie RM).
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było niestwierdzenie u skarżącej istnienia choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej, określonej w pozycji 6 rozporządzenia RM.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia RM, w postępowaniu administracyjnym
w przedmiocie choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego,
a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich
i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Postępowanie przed medycznymi jednostkami orzeczniczymi jest dwuinstancyjne. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 rozporządzenia RM, pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia RM, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżąca została przebadana przez dwie niezależne placówki, upoważnione do przeprowadzania badań i oceniania, czy wystąpiła choroba zawodowa, a mianowicie przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] jako jednostkę orzeczniczą I stopnia oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] jako jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wydane przez te jednostki orzeczenia lekarskie (odpowiednio: orzeczenie nr [...] z [...] listopada 2017 r. oraz orzeczenie nr [...] z [...] kwietnia 2018 r.) wskazują na brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, co jest warunkiem koniecznym do wydania przez organy Inspekcji Sanitarnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących braku rzetelności przy przeprowadzaniu badań przez obie jednostki orzecznicze należy stwierdzić, że orzekanie w sprawach chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne, zaś państwowy inspektor sanitarny, podejmując decyzję w sprawie choroby zawodowej jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Zarówno organy Inspekcji Sanitarnej jak też sąd administracyjny, kontrolujący postępowanie administracyjne zakończone zaskarżonym rozstrzygnięciem, nie mają żadnych uprawnień do dokonywania merytorycznej oceny sposobu przeprowadzenia badań medycznych
i ewentualnego podważania ich wyników (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2011 r., II OSK 800/11, wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., II OSK 1483/14, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3 grudnia 2009 r., II SA/Go 859/09, wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2006 r., VII SA/Wa 1066/06, publ. CBOSA).
Podkreślić należy, że rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia RM i ani organy inspekcji sanitarnej, ani też sądy administracyjne nie są uprawnione do samodzielnej oceny trafności postawionej diagnozy lekarskiej, jak również sposobu prowadzenia przez te jednostki procesu diagnostycznego. Kwestia, jakim badaniom została poddana skarżąca oraz to, jakie leki zostały jej podane i w jakim czasie przez uprawnionych lekarzy, pozostawała poza oceną tak Sądu, jak i prowadzących postępowanie organów. Zarzut, że skarżąca nie była badana przez okulistę i laryngologa nie mógł zatem odnieść zamierzone skutku.
Kontrola Sądu sprowadzała się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organy Inspekcji Sanitarnej – dysponując odpowiednimi orzeczeniami lekarskimi – przeprowadziły rzetelnie postępowanie administracyjne w oparciu o całość materiału dowodowego. W tym kontekście wskazać należy, że podczas procedury diagnostyczno-orzeczniczej zarówno jednostka orzecznicza I stopnia, jak i II stopnia, były w posiadaniu pełnej dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy i narażenia zawodowego skarżącej (obserwacja kliniczna, wywiad chorobowy, ocena narażenia zawodowego, dane z dokumentacji medycznej dotyczące objawów chorobowych). Dokumenty te znajdują się w aktach postępowania administracyjnego. Uwzględnione zostały nadto wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej i badań czynnościowych układu oddechowego.
[...] Z uzasadnienia skargi wynika nadto, że skarżąca kwestionowała sposób wypełnienia dokumentacji medycznej, zarzucając w istocie ich sfałszowanie (podała, że wypełnione karty wypisu oraz wyniki badań nie odzwierciedlają rzeczywistości). Nie przedstawiła jednak jakichkolwiek dowodów, które okoliczności te by potwierdzały.
Sąd zauważa, że również w orzeczeniu lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą I stopnia wskazano, że "swoiste wziewne próby prowokacyjne ze środkami odkażającymi z miejsca pracy badanej ([...],[...][...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...]) także dały wynik ujemny".
Z całą stanowczością podkreślić należy, że organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących ich postawę (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06; wyrok WSA w Łodzi z 21 października 2010 r., III SA/Łd 272/10; wyroki NSA z 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99; z 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, publ. CBOSA). Bez orzeczenia lekarskiego (opinii biegłego) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego
z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA
z 20 maja 2002 r., OPS 3/02, publ. CBOSA). Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest możliwe w przypadku, gdy w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikacji merytorycznej orzeczeń lekarskich. W takiej sytuacji organ winien żądać wydania kolejnych orzeczeń przez uprawnione jednostki organizacyjne celem ujednolicenia stanowiska.
W przedmiotowej sprawie takiej konieczności nie było. Obie jednostki orzecznicze wydające orzeczenia w sprawie były bowiem jednomyślne co do faktu, że całokształt przeprowadzonych badań, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego, nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Za odmienne orzeczenie lekarskie nie mogła zostać uznana dołączona do skargi "informacja dla lekarza kierującego/POZ"
z [...] grudnia 2018 r. W pierwszej kolejności stwierdzić bowiem należy, że nie jest to orzeczenie lekarskie, nie zostało ono również wydane przez uprawnioną do tego jednostkę orzeczniczą. Co więcej, z informacji tej nie wynika, by rozpoznana
u skarżącej astma oskrzelowa była efektem narażenia zawodowego w jej miejscu pracy. Okoliczność ta jest zaś istotna, albowiem jak prawidłowo wskazał organ
I instancji, do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej konieczne jest zaistnienie dwóch podstawowych przesłanek, a mianowicie – zdiagnozowanie istnienia schorzenia, które znajduje się w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu RM oraz ustalenia istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaistnieniem tego schorzenia a narażeniem zawodowym w określonym miejscu pracy. Stanowisko takie zostało wyrażone przez NSA w powołanym wyżej wyroku z 17 lutego 2016 r. w sprawie II OSK 1483/14.
Należy więc stanowczo podkreślić, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., II OSK 2687/14, publ. CBOSA).
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8 K.p.a., art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.). Organ odwoławczy nie uchybił nadto art. 138 § 1 pkt 1 ani § 2 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a.
W ocenie Sądu organy Inspekcji Sanitarnej w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy i rozpatrzyły go zgodnie z obowiązującymi regułami procesowymi, wnikliwie i wszechstronnie. Ocena ta, wbrew zarzutom skargi, nie jest ogólnikowa, tylko pełna, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasne, z odniesieniem się do zarzutów odwołania (wskazano m.in. dlaczego nie wykonano u skarżącej testów naskórkowych, wyjaśniono także z jakich powodów nie mogą być uwzględnione zarzuty dotyczące metodologii i rodzaju przeprowadzonych badań).
W przedmiotowej sprawie organy sanitarne obu instancji w ramach swoich kompetencji oceniły orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych pod kątem spełniania formalnych wymogów wymienionych w rozporządzeniu RM. Wydane decyzje są zgodne
z merytoryczną treścią orzeczeń wydanych przez lekarzy orzeczników, którzy dokonali szczegółowej analizy dokumentacji lekarsko-medycznej pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia skarżącej. Organy orzekające nie miały kompetencji do polemizowania z treścią wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, które były jednoznaczne i zgodne w sformułowanych wnioskach. Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza czy w nieprawidłowej formie), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, nie zaś – jak czyni to skarżąca - poprzez przedstawianie dokumentacji medycznej - w zakresie dotyczącym jego merytorycznej treści. W tym kontekście Sąd nie uznał wniosku skarżącej (strona 3 skargi) o uzupełnianie materiału dowodowego
o dokumentację z kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] w Samodzielnym Publicznym [...] Szpitalu [...] w [...] (protokół, nakaz, wystąpienie).
W zakresie metodologii i rodzaju przeprowadzonych badań kwestionowanych przez skarżącą organy inspekcji sanitarnej zwracały się do jednostek orzeczniczych
o zbadanie stawianych zarzutów, gdyż – jak już wyżej wskazano - same nie rozstrzygają kwestii medycznych, są związane w tym zakresie orzeczeniami tych jednostek (skarżąca przyznaje tę okoliczność na stronie 24 skargi). Jednostki orzecznicze obu stopni uznały w wielu pismach kierowanych do skarżącej stawiane przez nią zarzuty za bezzasadne (por. np. pisma z dnia: [...] maja 2018 r. – k. 184 akt administracyjnych, [...] czerwca 2018 r. - k. 188 akt administracyjnych, [...] czerwca 2018 r. - k. 191 akt administracyjnych, [...] listopada 2018 r. - k. 301 akt administracyjnych,
[...] grudnia 2018 r. - k. 304 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu wnikliwa analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadniała wniosek, że brak było podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Jednocześnie ani organy orzekające, ani Sąd nie podważają okoliczności, że skarżąca cierpi na szereg schorzeń, jednak w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 2351 K.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło