VII SA/Wa 565/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-31

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 150.000,00 zł, mimo niskich dochodów i utrzymywania rodziny, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega odmowie, jeśli strona pomimo niskich dochodów posiada znaczące oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną jedynie w sytuacji niemożności poniesienia kosztów, a ocena zasadności wniosku opiera się na aktualnej sytuacji finansowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący Z. I. wniósł skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. We wniosku wskazał na niskie dochody (1.600,00 zł brutto miesięcznie) i utrzymywanie rodziny (żona, dwie córki), ale także na posiadanie domu, mieszkania, siedliska oraz oszczędności w wysokości 150.000,00 zł. Sąd uznał, że posiadane oszczędności wykluczają przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. I. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku postanawia: odmówić Z. I. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Z. I. w skardze wniesionej na decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2013 r. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego wynika, że skarżący posiada dom o powierzchni ok. 100 m2, mieszkanie o powierzchni 60 m2 oraz siedlisko o powierzchni 82 arów. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz dwie córki. Skarżący oświadczył, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600,00 zł brutto miesięcznie, żona i córki nie pracują. Z. I. wskazał ponadto, że posiada oszczędności w wysokości 150.000,00 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową Z. I. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają uznać, że Z. I. znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Skarżący posiada dom o powierzchni ok. 100 m2, mieszkanie o powierzchni 60 m2 oraz siedlisko o powierzchni 82 arów. Wprawdzie, jak wynika z wniosku, skarżący uzyskuje niewielkie dochody – w wysokości 1.600,00 zł miesięcznie, przy czym ma na utrzymaniu żonę i dwie córki, jednakże zauważyć trzeba, że Z. I. posiada (uzyskane ze sprzedaży ziemi) oszczędności w wysokości 150.000,00 zł. Oszczędności te pozwalają skarżącemu na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy. Oceny tej nie zmienia również podnoszona we wniosku okoliczność, iż oszczędności te są wsparciem w utrzymaniu domu i "zabezpieczeniem na starość" dla skarżącego i jego żony. Pamiętać bowiem należy, iż przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę jedynie aktualną sytuację finansową strony, a ta nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło