VII SA/Wa 565/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-03

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli nie wykaże, że opinia ta została doręczona stronie?
Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, która musi zostać rzeczywiście udzielona i pozostawać nieopłacona. Samo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest wystarczające do przyznania wynagrodzenia; pełnomocnik musi wykazać, że opinia została doręczona stronie, aby umożliwić jej realizację prawa do sądu. W przypadku braku takiego dowodu, wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata D. F., ustanowionego z urzędu dla skarżącej D. P., o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Adwokat sporządził opinię w terminie, ale nie wykazał jej doręczenia stronie skarżącej. Sąd odmówił przyznania wynagrodzenia z tego powodu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania adwokatowi D. F. kosztów udzielonej pomocy prawnej w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2016r. po rozpoznaniu wniosku adwokata D. F. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pomieszczenia gospodarczego postanawia : odmówić przyznania adwokatowi D. F. kosztów udzielonej pomocy prawnej. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 31 października 2014r. sygn. akt VII SO/Wa 27/14 przyznał D. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia 3 grudnia 2014r. poinformowała o wyznaczeniu adwokata D. A. F. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Pismem z dnia 29 stycznia 2015r. (data wpływu do Sądu 2 lutego 2015r.) pełnomocnik skarżącej adw. D. F. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 listopada 2015r. stawił się pełnomocnik skarżącej adw. D. F. ustanowiona z urzędu. Na rozprawie poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Oświadczył, że koszty nie zostały w żaden sposób pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r. oddalił skargę D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r., nr [...]. W dniu 29 lutego 2016r. do Sądu wpłynęło do Sądu opinia pełnomocnika z urzędu skarżącego adw. D. F. o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. W związku ze sporządzeniem ww. opinii pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016r. przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi D. F. ustanowionemu w ramach prawa pomocy dla D. P. kwotę 240,00 złotych, podwyższoną o stawkę 23% podatku od towarów i usług tj. kwotę 55,20 złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, łącznie kwotę 295,20 złotych. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, iż wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostanie rozpoznane odrębnym postanowieniem. Pismem z dnia 4 marca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 2 marca 2016r. wezwano pełnomocnika z urzędu skarżącej adw. D. A. F. do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania – oświadczenia czy i kiedy doręczyła skarżącej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015r. o sygn. akt VII SA/Wa 565/15. W przypadku doręczenia opinii skarżącej należało przedłożyć dokument potwierdzający jej nadanie. Pismem z dnia 21 marca 2016r. (data wpływu do Sądu 24 marca 2016r.) pełnomocnik z urzędu poinformował, że listem poleconym za pośrednictwem Sądu wysłała dla skarżącej odpis opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej z dnia 25 lutego 2016r. przy piśmie wniesionym do Sądu w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Załączyła dowód potwierdzenia nadania pisma do Sądu. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przedmiotowy wniosek obejmuje przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015r. Zaznaczyć należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 stycznia 2015r., dlatego zastosowanie w sprawie nie znajduje art. 177 § 4 p.p.s.a w brzmieniu obecnym dokonanym przez art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2015r., poz. 658), co wynika z art. 2 tej ustawy. Wyznaczony pełnomocnik nie był zatem zobowiązany do złożenia w Sądzie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz z odpisem tej opinii dla strony. Niemniej jednak należy wskazać, że treść art. 250 § 1 p.p.s.a nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy wyznaczony pełnomocnik w istocie udzielił takiej pomocy. Tylko bowiem takim przypadku, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar. Jeżeli pomoc prawna polega na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to opinia taka powinna być sporządzona, a także przedstawiona stronie niezwłocznie tak, aby umożliwić jej podjęcie czynności zmierzających do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. Opinia, o jakiej mowa, powinna być sporządzona i przekazana stronie najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej (zob: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 910/08). Pełnomocnik zobowiązany jest natomiast wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt OZ 720/04 ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu sporządził w dniu 25 lutego 2016r. (nadana w urzędzie pocztowym w dniu 26 lutego 2016r.) opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015r., zatem w terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 21 marca 2016r. pełnomocnik poinformował, iż odpis opinii o braku podstaw dla skarżącej przesłał listem poleconym za pośrednictwem Sądu. Z powyższego wynika, że pełnomocnik w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej nie poinformował jednak skarżącej o swojej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Samo sporządzenie takiej opinii, nie prowadzi do osiągnięcia zasadniczego celu pomocy prawnej z urzędu, tj. pełnej realizacji prawa do sądu reprezentowanego podmiotu. Podmiot, któremu stosowna opinia nie została przedstawiona, może być bowiem z różnych powodów pozbawiony możliwości zapoznania się z profesjonalną oceną szans, co do zasadności wniesienia środka odwoławczego. Skoro w przedmiotowej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie wykazał faktu przesłania lub doręczenia osobistego stronie skarżącej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną, nie mógł zostać uwzględniony. Pełnomocnik ustanowiony w sprawie w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 720/04). Z powyższych względów, odmówiono pełnomocnikowi z urzędu przyznania żądanych kosztów. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 w związku art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło