VII SA/Wa 567/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z. D. po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wskazał, że posiada budynek warsztatowo-mieszkalny, przy czym powierzchnia warsztatu wynosi 380 m2, powierzchnia mieszkalna – 200 m2. Z. D. posiada także nieruchomość rolną (2,5 ha) oraz niezabudowaną działkę o powierzchni 3100 m2. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. Skarżący oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody w wysokości 1621 zł, żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 897 zł netto miesięcznie. Jako stałe miesięczne wydatki Z. D. wymienił opłaty za prąd – 120 zł, gaz – 150 zł, wodę i ścieki – 150 zł, koszty ogrzewania – 250 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199), prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego przez Z. D. wniosku stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla jego uwzględnienia, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Jak wynika z wniosku, żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 897 zł netto miesięcznie. Z. D. prowadzi działalność gospodarczą, z której – według złożonego przez niego oświadczenia - uzyskuje dochody w wysokości 1621 zł. Przy dokonywaniu oceny złożonego przez skarżącego wniosku nie można pominąć faktu, iż Z. D. wraz z żoną posiadają znaczny majątek, a mianowicie budynek warsztatowo-mieszkalny (powierzchnia warsztatu wynosi 380 m2, powierzchnia mieszkalna – 200 m2), nieruchomość rolną (2,5 ha) oraz niezabudowaną działkę o powierzchni 3100 m2. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że na ocenę, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy, ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i posiadanych zasobów pieniężnych, lecz także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu pozyskania środków pieniężnych. Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, posiadany majątek może bowiem przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2013 r. II FZ 158/13 LEX nr 1310045, z dnia 2 października 2014 r. II OZ 1012/14 LEX nr 1530778, z dnia 5 kwietnia 2013 r. II OZ 222/13 LEX nr 1296872). Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego wniosku uznano, iż Z. D. nie wykazał, aby pozyskanie przez niego środków na pokrycie kosztów postępowania było obiektywnie niemożliwe, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.