VII SA/Wa 569/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st.sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] na podstawie art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. L. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się na działce przy ul. [...] w [...] od strony ulicy. Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 3 września 2009 r. E. L. wniósł o wznowienie postępowania. Z wniosku tego wynika, że okolicznością uzasadniającą wznowienie jest pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., które zostało doręczone J. L. w dniu 17 lipca 2009 r. co potwierdzone zostało pismem Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 11 lutego 2011 r. Podanie o wznowienie zostało wniesione 3 września 2009 r., a więc z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania E. L., spadkobiercy J. L., która zmarła w toku postępowania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania podaną przez wnioskodawczynię był art. 145 § 1 pkt 1 kpa uzasadniający wznowienie postępowania, jeżeli dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Termin w tym przypadku do złożenia podania o wznowienie rozpoczyna swój bieg od momentu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie przekroczenia tego terminu są w ocenie organu odwoławczego prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.). Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych E. L. wniosek z 3 września 2009 r. złożył w imieniu żony J. L., jako jej pełnomocnik. Do wniosku skarżący dołączył pismo Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 14 lipca 2009 r. skierowane do Z. S.. W związku z wnioskiem, które organ potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania, organ zwrócił się do w/w Urzędu o informację, w jakiej dacie pismo to zostało doręczone J. L.. W odpowiedzi organ uzyskał informację Urzędu, że pismo z dnia 14 lipca 2009 r. zostało doręczone J. L. 17 lipca 2009 r. Od tej daty organ liczył miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 1 kpa, tj, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stwierdzić należy, że przede wszystkim w ocenie Sądu organ nie miał podstaw do potraktowania wniosku J. L. z dnia 3 września 2009 r. jako wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem nie jest on jednoznaczny. Skarżący powoływał się na pismo z dnia 14 lipca 2009 r. i wskazał art. 145 § 1 pkt 1 kpa, jednakże w konkluzji stwierdził, że "w związku z takim dokumentem zwracam się o sprostowanie wydanej decyzji". W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji odmawiającej wznowienia postępowania skarżący wskazał, że składane pisma miały jedyny wątek, a mianowicie "dlaczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wpisał do decyzji nakładającej obowiązki J. L.". W odwołaniu skarżący zaznaczył, że "chodziło wyłącznie o kwestie wpisu nazwiska". Z pism skarżącego wynikało to, że wnioskodawczyni jest osobą chorą, niechodzącą, jak również w postępowaniu nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a jedynie z reprezentacji przez swego małżonka nieposiadającego znajomości prawa. W takim stanie rzeczy organy były szczególnie zobowiązane do czuwania nad tym, aby wnioskodawczyni nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu były zobowiązane do udzielania jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji potraktowały wniosek z dnia 3 września 2009 r., jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa dokonując niejako za stronę zarówno interpretacji tego wniosku, jak i prowadząc za stronę ustalenia co do terminu z art. 148 § 1 kpa. Tego rodzaju postępowanie organu Sąd uznał za naruszające przepis art. 9 kpa zobowiązujący organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć istotny wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Z uwagi na treść wniosku z dnia 3 września 2009 r. i sprzeczności zawartych w nim żądań organ pierwszej instancji winien pouczyć stronę o treści art. 145 kpa, art. 146 kpa i art. 148 kpa, a także art. 113 kpa. Wobec treści załączonego do wniosku z dnia 3 września 2009 r. pisma w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przy ul. [...] w [...] organ winien także poinformować stronę, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. jak i decyzja ją poprzedzająca mogą być wzruszone w wyniku wniosku o stwierdzenie ich nieważności (art. 156, 157, 159 kpa). W przypadku zaś, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa stwierdzenie nieważności nie jest ograniczone terminem. Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w sprawie II SA/Kr 46/13, iż nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiałe to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalności zmiany żądania wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym bowiem jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. Obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania nie można ograniczać wyłącznie do toczącego się postępowania, bowiem obowiązek ten powinien obejmować cały tok postępowania (wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r. II GSK 1319/11). Mając na uwadze, że naruszenie obowiązku informowania strony wynikającego z art. 9 kpa jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej. Sąd uchylił zarówno decyzję zaskarżoną, jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Z mocy art. 152 ppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.