VII SA/Wa 570/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. P. i T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia miejsc postojowych do stanu poprzedniego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. P. i T. P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...]z dnia [...]grudnia 2013 r., nakazującą K. K. doprowadzenie miejsc postojowych nr [...] i nr [...] w garażu podziemnym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...]do stanu poprzedniego poprzez wyznaczenie zgodnej z przepisami szerokości 2,30 m dla każdego miejsca postojowego i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Opisaną powyżej decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał nakaz doprowadzenia miejsc postojowych do stanu poprzedniego. Wskazał, iż w dniu [...] lipca 2013 r. dokonał oględzin na terenie ww. nieruchomości, w wyniku których ustalono, iż boks rowerowy o numerze porządkowym 44 został wykonany przed oddaniem budynku do użytkowania. Ponadto stwierdzono, że stanowisko postojowe nr [...], przyległe do tego boksu rowerowego, posiada szerokość 1,90 m, zaś graniczące z nim stanowisko postojowe nr [...] - 2,30 m. W czasie ponownych oględzin dnia [...]października 2013 r. przedstawiciel organu stwierdził, iż w narożniku garażu podziemnego na poziomie -1 usytuowano dwa miejsca postojowe nr [...] i nr [...]. Miejsce postojowe nr [...] wyznaczono o wymiarach 1,96 m x 4,96 m w odległości ok. 10 cm od ściany szczytowej. Obok miejsca postojowego nr [...] wyznaczono miejsce postojowe nr [...] o długości 4,96 m i szerokości 2,30 m. Lewa linia miejsca postojowego nr [...] przebiega w odległości 45 cm od słupa konstrukcyjnego budynku i ok. 38 cm od słupa o przekroju okręgu. Ponadto organ stwierdził, iż budynek przy ul. [...]w [...]został zrealizowany na podstawie Decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...]czerwca 2006 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a decyzją nr [...]z dnia [...]maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dołączone było oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem wraz z naniesionymi nieistotnymi zmianami. W momencie oddawania budynku do użytkowania miejsce postojowe nr [...] i miejsce postojowe nr [...] posiadały szerokość 2,30 m, co wynika również z kopii rysunku z rzutem piwnic. Organ pierwszej instancji wskazał, że w odpowiedzi na jego wezwanie wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] września 2013 r., w którym wskazano, iż w roku 2013 r. współwłaściciel garażu wielostanowiskowego uprawniony do korzystania z miejsca postojowego nr [...] z pierwszeństwem przed innymi współwłaścicielami dokonał korekty linii rozgraniczających miejsca postojowe tak, aby linia rozgraniczająca miejsca postojowe [...] i [...] była namalowana w odległości 2,8 m od lewego słupa i 2,8 m od prawej ściany. W świetle poczynionych ustaleń organ stwierdził, iż przy wykonaniu rozgraniczenia miejsc postojowych nr [...] i nr [...] dokonano zmniejszenia szerokości miejsca postojowego nr 1 do 1,96 m, tymczasem z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) wynika, że stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5 m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5 m, a w przypadku usytuowania wzdłuż jezdni - długość co najmniej 6 m i szerokość co najmniej 3,6 m, z możliwością jej ograniczenia do 2,3 m w przypadku zapewnienia możliwości korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego. Po dokonaniu rozgraniczenia stanowisko postojowe nr [...] nie spełnia wyżej opisanych wymagań, wobec czego konieczne jest nałożenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo organ wskazał, że nie jest właściwy do rozpoznawania roszczeń z zakresu prawa cywilnego, albowiem te kwestie należą do właściwości sądu powszechnego. Po rozpoznaniu odwołania K. K. zapadła, opisana na wstępie, decyzja organu drugiej instancji. W jej uzasadnieniu [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, wydając decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ drugiej instancji wskazał na dokumentację dołączoną do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Stwierdził, że wynika z niej, że linia miejsca postojowego nr [...] oddalona jest od słupów konstrukcyjnych o ok. 50 cm, a samo miejsce postojowe ma wymiary 500 x 230 cm. Obok miejsca nr [...] jest usytuowane miejsce postojowe nr [...] o wymiarach również 500 x 230 cm. Następnie w odległości 50 cm od linii miejsca nr [...] jest naniesiona ścianka działowa oraz drzwi do pomieszczenia boksu rowerowego. Ściana działowa usytuowana jest pomiędzy ścianą zewnętrzną o słupem konstrukcyjnym. Drzwi szerokości 80 cm po ich otwarciu zachodzą na miejsce postojowe nr [...]. Do przedmiotowych miejsc parkingowych zastosowanie znajdują przepisy § 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - stanowiska postojowe w garażu powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5,0 m, z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m. Organ podniósł, że wykonanie ścianki działowej oddzielającej boks rowerowy od stanowiska nr [...] jest zmianą nieistotną w odniesieniu do zatwierdzonej dokumentacji projektowej, ponadto została ona zinwentaryzowana w dokumentacji załączonej do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Szerokości miejsc parkingowych nr [...] i nr [...] zgodnie z dokumentacją budynku spełniają wymagania przepisów Prawa budowlanego i przepisów technicznych w tym zakresie. Zdaniem organu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi prawnemu - stanowisko nr [...] w obecnym obrysie liniowym nie spełnia wymagań prawa oraz jest niezgodne z dokumentacją budynku. Także z pisma Wspólnoty Mieszkaniowej wynika, że od początku powstania Wspólnoty linie ww. stanowisk były niezgodne z dokumentacją projektową. Tym samym, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane, jednak z uwzględnieniem treści § 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji określi prawidłowo adresata obowiązku doprowadzenia miejsca parkingowego nr [...]do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie niezbędne będzie ustalenie, czy miejsce postojowe nr [...]jest przynależne do lokalu nr [...]i łącznie z ww. lokalem stanowi odrębne prawo własności, czy też przynależy do części wspólnych obiektu. W zależności od dokonanych ustaleń adresatem obowiązku może być obecny właściciel lokalu nr [...]albo Wspólnota Mieszkaniowa jako właściciel części wspólnych oraz następca prawny inwestora, który realizując przedmiotową inwestycję, przez nieprawidłowe naniesienie linii wyznaczających poszczególne miejsca postojowe, doprowadził do stanu niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa i dokumentacją obiektu. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 27 lutego 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) złożyli S. P. i T. P., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu postępowania art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy materiał dowodowy sprawy jest kompletny i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie; 2. niewłaściwą interpretację § 104 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002. Nr 75 poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym stanowiska postojowe w garażu powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5,0 m, z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m; 3. nie odniesienia się do zagadnienia, jaką legitymację ma organ administracji do zniesienia skutków cywilnoprawnych, jakie wywołał akt notarialny, a które to skutki zostały ujawnione w księdze wieczystej; 4. nierówne traktowanie podmiotów w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, albowiem w tym samym lokalu organ nadzoru budowlanego uznał, że miejsca postojowe nr [...]i nr [...]oraz wyznaczony ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m stanowią nieistotne odstępstwa od projektu. Podniesione zarzuty znalazły obszerne uzasadnienie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Pismem uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. wobec uznania, iż miejsca postojowe nr [...]i [...]oraz wyznaczony ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m stanowią nieistotne odstępstwa od projektu, a analogicznie wyznaczone w niespełna miesiąc od wydania decyzji o oddaniu do użytkowania w tym samym lokalu [...]miejsca postojowe nr [...] i [...]oraz ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m zostały uznane za niezgodne z przepisami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa. Organy nie miały podstaw do wszczęcia, w okolicznościach niniejszej sprawy, postępowanie w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 50 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, a za nim też przepis art. 51 tej ustawy ma odniesienie do robót budowlanych. Ich definicję zawarto w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przez roboty budowlane - należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Tymczasem w sprawie, jak wskazał sam organ, doszło do przemalowania linii rozgraniczających miejsca postojowe. Nie doszło zatem do wykonania robót budowlanych. Powyższe wskazania Sądu nie oznaczają, że w sprawie niniejszej nie ma podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego. Nadzór budowlany ma możliwość podjęcia działań na podstawie przepisów art. 61 i następnych, w szczególności przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane. Jak stanowi art. 61 pkt 1 ww. ustawy - właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7; m.in. chodzi o bezpieczeństwo użytkowania, warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego. Zgodnie z przepisem art. 66 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia m. in., że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Badając sprawę we wskazanym powyżej trybie organ będzie miał na uwadze, że garaż ma przeznaczenie związane z parkowaniem pojazdów, jego użytkowanie wiąże się z wytyczeniem miejsc postojowych, które powinny odpowiadać wymogom przewidzianym w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności kryteriom opisanym w § 104 rozporządzenia. Brak właściwie wytyczonych miejsc postojowych to nic innego, jak brak właściwego utrzymania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym, odpowiadającym jego funkcjom. Rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb. W decyzji opartej na tym przepisie zakazać można również użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.. Istotną wagę organ będzie zobowiązany przywiązać do prawidłowego ustalenia i określenia adresata podjętego rozstrzygnięcia, którym jak wskazano powyżej w świetle art. 61 ustawy Prawo budowlane może być właściciel lub zarządca obiektu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt I CSK 229/07, LEX nr 457733 wskazał - miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym należące do właściciela lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość nie jest pomieszczeniem przynależnym do tego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Jak wynika z powołanego przez skarżących stanu prawnego, który organ podda stosownej weryfikacji dowodowej w świetle danych właściwych ksiąg wieczystych, przedmiotowy garaż podziemny stanowi odrębny lokal i pozostaje we współwłasności. Przepis art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r., o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000, Nr 80, poz. 903) stanowi, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. W myśl przepisu art. 3 ust 2 ww. ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Garaż, który stanowi wyodrębnioną nieruchomość - lokal niemieszkalny, służy wyłącznie jego współwłaścicielom. Zatem za stan, w szczególności wnętrza garażu, odpowiada ogół jego współwłaścicieli, przy czym ich zbiór może różnić się od właścicieli lokali mieszkalnych, w tym budynku, tworzących wspólnotę mieszkaniową, bowiem może być tak, że nie każdy właściciel mieszkania jest także współwłaścicielem garażu. Organ zważy, że miejsca postojowe w garażu są określone dla poszczególnych jego współwłaścicieli li tylko do użytkowania w ramach udziału we współwłasności, którym dysponują. W świetle art. 61 ustawy Prawo budowlane użytkownicy zaś nie mogą być adresatami nakazu opartego na przepisie art. 66 ww. ustawy. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270).