VII SA/Wa 571/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-27
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji organu pierwszej instancji, która nakazywała wstrzymanie działalności gospodarczej, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności, jeśli skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji organu pierwszej instancji, która nakazywała wstrzymanie działalności gospodarczej. Rozstrzygnięcia te były korzystne dla skarżącego, ponieważ wyeliminowały z obrotu prawnego niekorzystną dla niego decyzję. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 PPSA, z uwagi na zakaz reformationis in peius.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazującej wstrzymanie działalności w sklepie. Skarżący zarzucił wadliwość zaskarżonej decyzji, wskazując na naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 Konwencji o prawach człowieka. Wcześniejsze postępowanie administracyjne dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wstrzymanie działalności sklepu z powodu nieprawidłowości sanitarnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] nakazującej wstrzymanie działalności w sklepie ogólnospożywczym zlokalizowanym w B. przy ul. [...] [...]
- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 18 grudnia 2007 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. przeprowadzili kontrolę sanitarną w sklepie ogólnospożywczym zlokalizowanym w B. przy ul. [...] [...] należącym do J. W. W trakcie kontroli - z której sporządzono protokół -stwierdzono wiele nieprawidłowości sanitarno – porządkowych, zły stan techniczny pomieszczeń i wyposażenia obiektu. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję znak: [...], w której nakazał usunięcie uchybień stwierdzonych podczas w/w kontroli oraz nakazał zapewnienie należytego stanu sanitarno - technicznego obiektu w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r.
W dniu 9 lipca 2008 r. J. W. odmówił przedstawicielom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. przeprowadzenia urzędowej kontroli, mającej na celu sprawdzenie wykonania obowiązków nałożonych w/w decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r.
W trakcie kolejnej kontroli sprawdzającej, dokonanej w obecności funkcjonariuszy Policji w dniu 11 lipca 2008 r., stwierdzono brak wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., bardzo zły stan sanitarno-techniczny obiektu mogący spowodować zanieczyszczenia żywności wprowadzanej do obrotu oraz stwarzający zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W wyniku tej kontroli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...] lipca 2008 r. wydał decyzję znak: [...], w której nakazał J. W. wstrzymanie działalności w sklepie ogólnospożywczym do czasu usunięcia uchybień stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
W dniu [...] października 2008 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpatrzeniu wniosku J. W., wydał decyzję znak: [...], którą działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 3, 4, 5, 7 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. nakazującej wstrzymanie działalności w sklepie ogólnospożywczym zlokalizowanym w B. przy ul. [...] [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zarówno w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. o wstrzymaniu działalności jak i we wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2008 r. nakładającej określone obowiązki, występują te same strony, tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki (res iundicata). Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. należało więc stwierdzić nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r., gdyż zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. decyzja ta dotyczyła sprawy wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nakładającą na J. W. prowadzącego sklep ogólnospożywczy zlokalizowany w B. przy ul. [...] [...] liczne obowiązki.
Po rozpoznaniu odwołania J. W. od w/w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2008 r. zapadła zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2009 r. W jej uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie oraz zauważył, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wydając decyzję z dnia [...] października 2009 r. uwzględnił żądanie strony o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] nakazującej wstrzymanie działalności. Zatem niezrozumiałe są przesłanki złożenia przez J. W. odwołania od korzystnej dla niego decyzji. Argumenty przytoczone w uzasadnieniu odwołania nie zasługują zaś na uwzględnienie, bowiem dotyczą decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r., a nie decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2008 r.
W związku z powyższym, Główny Inspektor Sanitarny po przeanalizowaniu dokumentacji, stwierdził brak podstaw do zmiany decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...].
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył J. W.
Uzasadniając skargę wskazał, iż zaskarżona decyzja obarczona została wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ została rozpoznana "w pierwszej instancji przez organ niższego stopnia". Ponadto przy jego wydawaniu organ naruszył art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala.
Sąd odstąpił od uchylenia zaskarżonych decyzji, z uwagi na uregulowanie art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przywołany przepis stanowi, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanych rozstrzygnięć tj. decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2008 r.
Zauważyć należy, iż w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż ustalenie czy przyjęte w wyroku rozstrzygnięcie nie narusza zakazu reformationis in peius określonego w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga wnikliwego rozważenia w każdej sprawie. Uwaga ta dotyczy w szczególności tych wyroków, które zawierają rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonego aktu lub czynności. W takich bowiem wypadkach wyrok sądu administracyjnego powinien zawierać ocenę prawną i zalecenia co do dalszego postępowania, wiążące na podstawie art. 153 w/w ustawy ten sąd i organ administracji publicznej, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia i w związku z tym mające wpływ na przebieg dalszego postępowania administracyjnego w sprawie oraz na treść wydanych w nim aktów lub podjętych czynności. Stwierdzenie, że zawarte w wyroku oceny i zalecenia mogą w dalszym postępowaniu administracyjnym prowadzić do wydania aktu lub podjęcia czynności pogarszającej sytuację skarżącego w stosunku do tej, która wynika z zaskarżonego aktu, uzasadnia przyjęcie, że wydanie tej treści wyroku naruszałoby zakaz reformationis in peius. Zakaz ten nie dotyczy sytuacji, kiedy zaskarżony akt lub czynność dotknięte są naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności. W takim więc wypadku sąd administracyjny uwzględni skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 320-321).
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...], którą nakazano wstrzymanie działalności w sklepie ogólnospożywczym zlokalizowanym w B. przy ul. [...] [...] i którą nałożono określone obowiązki dotyczące uchybień stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
Zauważyć należy, iż po pierwsze rozstrzygnięcia wydane przez organy obu instancji orzekające w trybie nadzoru, uwzględniają w całości żądanie J. W., który w piśmie z dnia 9 września 2008 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...]. Po drugie doprowadziły one do wyeliminowania z obrotu prawnego niekorzystnej z punktu widzenia skarżącego decyzji, którą wstrzymano prowadzenie przez J. W. działalności w sklepie ogólnospożywczym zlokalizowanym w B. przy ul. [...] [...] i którą nałożono określone obowiązki.
W tym stanie rzeczy Sąd odstąpił od uchylenia zaskarżonych decyzji, z uwagi na treść art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło