VII SA/Wa 572/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-20
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego jest dopuszczalne, gdy roboty budowlane zostały już rozpoczęte lub zakończone, a skarżący domagają się merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowe, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte lub zakończone, jest niedopuszczalne, ponieważ pozbawia skarżących prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Rozpoczęcie lub zakończenie inwestycji jest podstawą do umorzenia całego postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, a nie tylko postępowania odwoławczego, gdyż umorzenie postępowania odwoławczego skutkuje uzyskaniem przez decyzję organu I instancji przymiotu ostateczności.Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na nadbudowę budynku, które utrzymał w mocy Wojewoda po rozpoznaniu odwołania skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody. Następnie Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wykonanie robót budowlanych. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że umorzenie narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i pozbawia ich prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skarg I. i F. C. oraz M. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących I. i F. C. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 roku, Nr [...]Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i M. B. pozwolenia na nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. [...]w [...].
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku, Nr [...]Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania I. i F. C. oraz M. i W. M. utrzymał w mocy decyzję, Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2001 roku.
Wyrokiem z dnia 30 października 2003 roku, sygn. akt IV SA 3425 - 3426/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 roku.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku, Nr [...]Nr [...]Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu odwołania I. i F. C. oraz M. i W. M. umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane przy ul. [...]w [...] zostały wykonane. Wskazują na to zapisy w dzienniku budowy oraz załączone do akt fotografie. W tej sytuacji merytoryczne rozpoznawanie sprawy jest bezprzedmiotowe.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli I. i F. Coraz M. i W. M. podnosząc zarzut naruszenia art.105 §1 kpa poprzez jego błędną interpretację oraz naruszenie art.7, art.8, art.10 i art.15 kpa.
Zdaniem skarżących w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania. Przepis art.105 §1 kpa ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Skoro rozbudowa budynku znajduje się na ukończeniu to nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie ich odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę. Umarzając postępowanie pozbawiono ich w ten sposób uprawnień do rozpatrzenia sprawy co do istoty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność
zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.l38§l pkt.3 kpa i art.105 kpa.
Zgodzić należy się z poglądem Wojewody [...], że rozpoczęcie inwestycji bądź jej zrealizowanie powoduje niemożność prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Zagadnienie to zostało jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W wyroku z dnia 22 lipca 1998 roku, sygn. akt IV SA 1454/96 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "organy administracyjne nie mogą orzekać w sprawie udzielenia zgody na przystąpienie do robót budowlanych, jeśli roboty te już rozpoczęto. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu".
Z kolei w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, sygn. akt IV SA 1164/98 Naczelny Sąd administracyjny stwierdził, iż "decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę".
Jeśli inwestycja została już rozpoczęta bądź zrealizowana to niedopuszczalne jest rozstrzyganie w przedmiocie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można wówczas wydać rozstrzygnięcia w postaci
pozwolenia na budowę jak i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Rozpoczęcie bądź zrealizowanie inwestycji jest podstawą umorzenia
postępowania administracyjnego prowadzonego w celu jej wydania, a nie
do umorzenia tylko postępowania odwoławczego. Umorzenie postępowania
odwoławczego powoduje bowiem, że przymiot ostateczności uzyskuje decyzja
organu I instancji. Oznaczałoby to w istocie, że postępowanie w przedmiocie
wydania pozwolenia na budowę zakończyło się wydaniem takiego pozwolenia
mimo tego, że inwestycja została już rozpoczęta bądź zakończona.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§lpkt.l c, art.152 i art. 135 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki
Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło