VII SA/Wa 573/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ochrony Środowiska " [...]" w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją wydaną [...] z urzędu umorzył postępowanie w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych polegających na budowie fundamentów pod urządzenie produkcyjne P. na hali [...] w P. w K. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w dniu 19.01.2009r. złożyło Stowarzyszenie Ochrony Środowiska "[...]" z siedzibą w K., zarzucając , iż przy wydaniu decyzji organ rażąco naruszył przepisy ustawy-Prawo o ochronie środowiska z 27.04.2001r. oraz przepisy 6,7,8,9,10 §1 i § 3, 12 §1,15, 28 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem nr [...] wydanym [...] na podstawie art. 31 § 2 k.p.a z urzędu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał ptk. I zapisu regulaminu Stowarzyszenia z 19 lipca 2008r. z którego wynika , że celem Stowarzyszenia jest ochrona interesów obywateli na etapie postępowania poprzedzającego uzgodnianie warunków środowiskowych, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanych inwestycji przed organami ochrony środowiska. Powyższe wskazuje zatem, że Stowarzyszenie jest uprawnione do występowania przed organami ochrony środowiska, organami gminy, w zakresie w jakim postępowanie dotyczy szeroko rozumianej ochrony środowiska. Nie wynika natomiast z tego, że Stowarzyszenie może występować przed organami nadzoru budowlanego. Nadto organ podniósł , że Stowarzyszenie nie wykazało ochrony interesów obywateli lecz zarzuciło szereg nieprawidłowości decyzji objętej wnioskiem. Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie "[...]". Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] wydanym [...] na podstawie art.138 §1 ptk 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że w jego ocenie kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, bowiem biorąc pod uwagę treść zapisów Regulaminu Stowarzyszenia Ochrony Środowiska "[...]", w którym zdefiniowano cele Stowarzyszenia i sposoby ich realizacji brak jest interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art.31 § 1 ptk 2 kpa. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie Ochrony Środowiska "[...]". Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 31 §1 kpa, art. 157 kpa,7,8,9,11,77,107 § 3 , 124 § 2 i art. 126 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego , a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych , mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym ( art. 145§1 ptk 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 31§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w (toczącym się ) postępowaniu dotyczącym innej osoby. Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, wówczas organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś, czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby powinno odpowiadać wymaganiom, jakie kodeks stawia tego rodzaju podaniom ( art.63 kpa). Organ administracji publicznej powinien także ocenić w świetle przepisów ustawowych i statutowych, czy żądanie organizacji społecznej zostało złożone przez umocowany należycie organ tej organizacji. Z żądaniami, o których mowa w art. 31 §1 ptk1 i 2 kpa., nie mogą występować członkowie organizacji społecznej, jeżeli działa ona przez swoje organy. Zgodnie z przepisem art.31 §2 kpa. organ administracji publicznej orzeka o zasadności, względnie bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie postanowienia. Organ administracji publicznej bierze tu pod rozwagę jedynie przesłanki wymienione w art. 31§1, a zatem jest obowiązany uznać żądanie za bezzasadne, jeżeli stwierdzi brak jednej z przesłanek określonych w tym przepisie. Analiza przepisu art. 31§1 kpa. , wskazuje, że zawarto tam dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania. Żądanie wszczęcia postępowania musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym. W przypadku zastosowania art. 31§1 i §2 kpa. z uwagi na brak definicji " interesu społecznego" przytoczonego, jako istotny element rozstrzygnięcia, organ administracji powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić, na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wskazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji sprostał temu zadaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie przyjął, że cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają jego wniosek, ale wykazał też, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest interesu społecznego po stronie organizacji dochodzącej wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie żądanie Stowarzyszenia dotyczy wszczęcia postępowania nieważnościowego, wobec decyzji umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy fundamentu pod urządzenie produkcyjne. Wskazać należy, że jedynie faktyczne i merytoryczne powiązanie celów statutowych organizacji z meritum postępowania administracyjnego, którego wszczęcia domaga się organizacja społeczna może powodować zastosowanie art. 31 §1 ptk 1 kpa. Sąd podziela stanowisko organu, że Stowarzyszenie dla uzasadnienia swego wniosku powinno przedłożyć dowody wskazujące, że przedmiotowa inwestycja stwarza zagrożenie dla środowiska, co pozwoliłoby na przyjęcie, że istnieje interes prawny przemawiający za wszczęciem postępowania zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia. Tymczasem Stowarzyszenie zarzuciło objętej wnioskiem decyzji jedynie szereg wad m.in. brak zbadania przed jej podjęciem wpływu drgań wywołanych pracą maszyny (dla zamontowania której wybudowano objęte postępowaniem fundamenty) na sąsiednie budynki i istniejącą w pobliżu sieć gazową oraz przekroczenie podczas prac urządzenia dopuszczalnych norm hałasu w sąsiednich budynkach mieszkalnych. Podniesione przez Stowarzyszenie zarzuty wskazują w ocenie Sądu na ochronę interesów indywidualnych właścicieli działek położonych w sąsiedztwie inwestycji , a nie na ochronę interesu społecznego. Należy przy tym podkreślić, że objęta wnioskiem Stowarzyszenia "[...]" decyzja PINB w K. umarzała postępowanie w sprawie budowy fundamentu ( komory żelbetonowej) pod urządzenia produkcyjne w hali Ż., a nie montażu i pracy samego urządzenia produkcyjnego, a więc zarzuty przedstawione we wniosku (brak ustaleń dotyczących negatywnego wpływu pracy urządzenia produkcyjnego na sąsiednie nieruchomości) nie mogą w żaden sposób stanowić wykazanie interesu społecznego Stowarzyszenia, bowiem dotyczą innej niż będąca przedmiotem postępowania inwestycji (montażu urządzenia produkcyjnego i jego pracy). Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.