VII SA/Wa 574/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. G., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. udzielającej E. N. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wyjaśnił, iż powyższy przepis został wprowadzony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. G. nie posiada przymiotu strony postępowania na mocy zmian w Prawie budowlanym dokonanych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ocenił, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, gdyż zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w przedmiotowym postępowaniu może być wyłącznie inwestor. Organ wskazał, że zarówno wniosek J. G. o stwierdzenie nieważności (pismo z dnia 4 sierpnia 2006 r.), jak również wniosek E. N. o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego złożono po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G. Skarżący stwierdził, iż posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wskazał, że organ winien był przeprowadzić postępowanie z urzędu wobec rażącego naruszenia prawa przy udzielaniu pozwolenia na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Tego rodzaju wady i uchybienia w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie nieważnościowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, jednak warunkiem merytorycznego rozpatrzenia przez organ wniosku o stwierdzenie nieważności jest dokonanie oceny, iż pochodzi on od strony postępowania, a więc od osoby posiadającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. O posiadaniu przymiotu strony postępowania decyduje istnienie przepisu prawa materialnego, pozwalającego zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej podmiotu, wówczas nie można mówić o istnieniu interesu prawnego, a tym samym o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a zatem sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może swego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98). W sytuacji, gdy podmiot wnoszący podanie nie posiada przymiotu strony postępowania, jego podanie nie może zostać rozpatrzone merytorycznie. Ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) wprowadzono art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Powyższa regulacja weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r., a zatem cytowany przepis prawny obowiązywał w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, tj. w dniu 15 kwietnia 2005 r. Organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż skarżący J. G. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego udzielonego E. N. Nie będąc inwestorem, skarżący nie był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie, natomiast brak legitymacji procesowej musiał skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. W odniesieniu do argumentacji przedstawionej w skardze należy wyjaśnić, iż z uwagi na niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na wniosek skarżącego organy nie były uprawnione do rozparzenia merytorycznych zarzutów zawartych w przedmiotowym wniosku oraz w odwołaniu. Z uwagi na formalnoprawny charakter rozstrzygnięcia jakim jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, zarzuty dotyczące decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mogły zostać rozpoznane przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.