VII SA/Wa 576/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-01

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej może być skierowana do osoby fizycznej będącej organem osoby prawnej (wiceprezesa spółki), czy też powinna być skierowana wyłącznie do osoby prawnej?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, w tym decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej, może określać prawa i obowiązki tylko podmiotu, który posiada kwalifikacje strony postępowania. Skierowanie decyzji do osoby fizycznej będącej organem osoby prawnej (np. wiceprezesa spółki) zamiast do samej osoby prawnej, stanowi wadę skutkującą nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 KPA, ponieważ decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na wiceprezesa spółki z powodu uchybień w zakresie higieny środków spożywczych w zakładzie. Organ pierwszej instancji (Powiatowy Lekarz Weterynarii) nałożył karę, a organ odwoławczy (Wojewódzki Lekarz Weterynarii) utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do zarzutów. Sąd administracyjny uznał, że decyzje były wadliwe, ponieważ zostały skierowane do osoby fizycznej (wiceprezesa) zamiast do osoby prawnej (spółki).
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz A.Ł.kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. decyzją z dnia [...] listopada 2009r. na podstawie art. 27 w związku z art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 22 z późn. zm.), - wymierzył A. W. Ł. wiceprezesowi Zarządu "S." Zakłady Drobiarsko - Mięsne S.A. w K. karę pieniężną w wysokości 5000 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu 6 października 2009r. w zakładzie "S." Zakłady Drobiarsko Mięsne S.A. przeprowadzono kontrolę, w trakcie której stwierdzono następujące uchybienia: - przelewającą się wodę w otwartym kanale kanalizacyjnym z części brudnej do części czystej hali uboju. Organ podał, iż stwierdzone nieprawidłowości stanowiły uchybienia w stosunku do przepisów załącznika II rozdział I ust. 8 rozporządzenia (WE) 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych. Urządzenia kanalizacyjne muszą bowiem odpowiadać zamierzonym celom i być zaprojektowane i skonstruowane tak, aby unikać ryzyka zanieczyszczenia. W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, wysokość kary pieniężnej za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu 852/2004 z załączniku II rozdziale I, wynosi od 2 000 zł do 33 000 zł. W związku ze stwierdzeniem w/w uchybienia wymierzono karę w wysokości 5 000 zł. Wymierzając karę Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. wyjaśnił, iż uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił się podmiot prowadzący działalność nadzorowaną oraz niebezpieczeństwo stwarzane w ten sposób dla właściwej jakości produktów pochodzenia zwierzęcego. Wojewódzki Inspektor Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania A. L. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] listopada 2009 r. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego organ administracji publicznej nakłada karę pieniężną na osobę prowadzącą przedsiębiorstwo sektora spożywczego, której działanie lub zaniechanie doprowadziło do naruszenia wymagań sanitarno-weterynaryjnych określonych w przepisach Rozporządzenia WE Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U.UE.L.04.139.1 z późn. zm.) Organ I instancji wydając decyzję z dnia 20 listopada 2009 r. wziął pod uwagę wielkość i rodzaj stwierdzonych w zakładzie uchybień. Organ II instancji podzielił stanowisko organu stopnia podstawowego, iż przepływ ścieków w kanale kanalizacyjnym z części brudnej do czystej, nie zależnie od skali wystąpienia może nieść za sobą poważne zagrożenie dla zdrowia konsumenta. Mając, na uwadze zakres stwierdzonych uchybień, które stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii z dnia [...] stycznia 2010r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Ł., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 107 § 3 kpa przez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. W skardze podniesiono, iż podstawą do nałożenia kary pieniężnej było stwierdzenie uchybienia polegającego na przelewaniu się wody w otwartym kanale kanalizacyjnym z części brudnej do części czystej hali uboju. Tymczasem jak twierdzi skarżący kanały ściekowe były w takiej konfiguracji od początku wybudowania zakładu. Strefa brudna i czysta kanału są od siebie oddzielone metalową przegrodą. Takie rozwiązanie jest zgodne z zatwierdzonym projektem technologicznym Zakładu. Żadna z kontroli weterynaryjnych, poprzedzających kontrolę z dnia 06.10.2009r., przeprowadzonych na przestrzeni kilku lat istnienia Zakładu, nie wykazała nieprawidłowości w funkcjonowaniu takiego rozwiązania. Aby zapobiec ewentualnemu zagrożeniu zanieczyszczeniem krzyżowym bądź ryzykiem dla żywności, zastosowano rozwiązania mające ostatecznie wyeliminować możliwość powstania ewentualnych nieprawidłowości bądź zagrożeń. W ocenie skarżącego, wykazane uchybienia stanowią niski stopień społecznej szkodliwości, a w związku z czym nie mogły wpłynąć na pogorszenie jakości towarów i stanowić żadnego zagrożenia dla konsumenta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, to oznacza, że władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu administracji stanowił art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego zgodnie z którym: " Kto: 1) prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego: a) nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania: – w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, lub – określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia, lub b) uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia, 2) prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego, powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego, nie zapewniając spełniania: a) przez produkty pochodzenia zwierzęcego wprowadzane na rynek wymagań określonych dla tych produktów lub b) wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie - podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 par 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2007r., nr 155, poz. 1095) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie formą prawną działania przedsiębiorcy jest spółka akcyjna pod firmą S. Zakłady Drobiarsko – Mięsne, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Bezspornym jest, iż decyzje organów wymierzające karę grzywny jako adresata wskazały wiceprezesa spółki akcyjnej - A. L.. W myśl art. 30 § 3 kpa strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. To, że prezes czy zarząd są organami spółki nie zmienia faktu, że podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym jak i w stosunkach cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych jest wyłącznie spółka jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków jest spółka, a nie prezes spółki. Stąd też adresatem wszelkich nakazów i zakazów, kar wraz z obowiązkiem ich wykonania może być wyłącznie osoba prawna, a nie jej organy. Wskazanie jako adresata decyzji wiceprezesa zarządu Spółki, jak również skierowanie do niego decyzji jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa (por. wyrok NSA z 10 XI 1992 r., V S 494/92, ONSA 1993 Nr 4, poz. 102, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 538/97). Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę stwierdzić trzeba, iż zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii z dnia [...] stycznia 2010r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2009r. Decyzja może określać prawa i obowiązki tylko podmiotu mającego kwalifikacje strony. Jeśli została skierowana do podmiotu niebędącego stroną, to tym samym ukształtowała sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie mogładotyczyć. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekał jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło