VII SA/Wa 576/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-03
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Halina Emilia Święcicka, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania obiektów budowlanych, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, mimo ich twierdzeń o uciążliwościach i niezgodności użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organ administracji nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Sąd uznał, że organ ograniczył się jedynie do zbadania kwestii użytkowania budynku magazynowego, pomijając budynek usługowy-halę warsztatową, a także nie wyjaśnił sposobu użytkowania wszystkich części budynku magazynowego i kanału najazdowego. Przedwczesne umorzenie postępowania nastąpiło z powodu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący M. R. i A. R. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania obiektów budowlanych. Organy uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ obszar oddziaływania spornego budynku magazynowego nie wykracza poza teren nieruchomości inwestora, a sam fakt sąsiedztwa nie nadaje statusu strony. Skarżący zarzucili, że organ nie zbadał wszystkich okoliczności, w tym uciążliwości związanych z użytkowaniem obiektu, niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz połączenia budynku magazynowego z warsztatowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. R. i A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. R. i A. R., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r umarzającą na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w całości postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania wskazując, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2014 r na terenie działek o nr ew. [...] i [...] nie stwierdzono aby przy ogrodzeniu działki A. R. istniało składowisko opon lub innych przedmiotów . Ustalono natomiast, że kontrolowany budynek magazynowy składa się z trzech naw: w jednej znajdują się opony, w drugiej zamontowane są podnośniki, w trzeciej stoją samochody. Stwierdzono także, że obiekt w 80% użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem, zaś inwestor – G. C. zobowiązał się zdemontować podnośniki i doprowadzić budynek do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowalnym. Oględziny wykazały ponadto, że obszar oddziaływania budynku magazynowego nie wykracza poza teren nieruchomości inwestora. Działka, na której wybudowano przedmiotowy obiekt jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z usługami, umożliwiającą prowadzenie działalności produkcyjno-usługowej.
W dniu [...] listopada 2014 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo G. C. informujące o zdemontowaniu podnośników warsztatowych i doprowadzeniu budynku do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę. W dniu [...] listopada 2014 r dokonano ponownych oględzin na terenie działek o nr ew. [...] i [...] które wykazały, że w środkowej nawie budynku zostały wymontowane podnośniki warsztatowe. Na dzień oględzin nie stwierdzono aby w budynku pracowali ludzie i uznano, że obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym tzn. jest użytkowany jako budynek magazynowy.
W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, co skutkowało umorzeniem postępowania z uwagi na fakt, że M. R. i A. R. na wniosek których wszczęto postępowanie nie posiadają przymiotu strony. Ponadto organ powiatowy nie znalazł podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania ww. obiektów budowlanych.
Organ odwoławczy podkreślił, że stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest osoba, która może wykazać się interesem prawnym. Organ omówił to pojęcie oraz pojęcie interesu faktycznego, a następnie stwierdził, że choć nieruchomość o nr. ew. [...], której właścicielami są odwołujący się sąsiaduje z działkami o nr. ew. [...] i [...] to jednak stosownie do uregulowania zawartego w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania budynku magazynowego, usytuowanego na nieruchomości o nr ew. [...],. W ocenie organu sam fakt sąsiedztwa nie powoduje automatycznie nabycia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym prawidłowości użytkowania inwestycji. Niezbędne jest, by nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu zgodnie z powołanym przepisem.
Rozpoznając sprawę, organ wziął pod uwagę także treść art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego wyjaśniając, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności: ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby, ochronę przed zalewaniem, zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z nieruchomości, ale także zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów M. R. i A. R., gdyż z ustaleń dokonanych przez organ powiatowy nie wynika, aby przedmiotowy obiekt powodował szkodliwe oddziaływanie pod kątem jego indywidualnych cech na nieruchomość skarżących, jak też by ograniczał możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i korzystania z innych praw właścicielskich. Sporny budynek magazynowy nie znajduje się więc w strefie oddziaływania na nieruchomość odwołujących się.
Następnie podkreślił, że w piśmie Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. stwierdzono, iż usytuowanie inwestycji jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie), gdyż budynek ma zachowaną odległość od granicy z działką sąsiednią, tj. 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, w związku z czym M. R. i A. R. nie byli informowani o spornym obiekcie, tj. jego procesie inwestycyjnym od wydania pozwolenia na budowę do decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, jako strona postępowania. Ustawodawca wprowadzając określone § 12 rozporządzenia odległości sytuowania budynków od granic działek miał na uwadze m.in. ochronę interesów osób trzecich. W takim wypadku samo ich zachowanie z reguły wiąże się z nieoddziaływaniem obiektu na działkę sąsiednią, chyba że zachodzą inne okoliczności w sprawie, jak np. uciążliwy sposób użytkowania.
Podsumowując organ stwierdził, że M. R. i A. R. wykazali jedynie istnienie interesu faktycznego.
Wszczęcie postępowania na wniosek osoby nie będącej stroną jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu organ stwierdził, że brak oddziaływania spornego obiektu na działkę o nr ew. [...] ustalono w czasie oględzin dnia [...] listopada 2014 r i odnotowano w protokole, który został podpisany przez A. R..
Natomiast organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w sprawach prowadzenia i oceny wykonywanej działalności gospodarczej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. R. i A. R., zarzucając, że organ wydał decyzję umarzającą postępowanie pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
W ocenie skarżących są oni stronami postępowania bowiem są właścicielami sąsiedniej nieruchomości i działania właścicieli sąsiedniej nieruchomości oraz użytkowany przez nich obiekt budowlany bezpośrednio oddziaływuje na nich i ich nieruchomość, gdyż są zmuszeni znosić wszelkiego rodzaju uciążliwości związane z niewłaściwym użytkowaniem przedmiotowego obiektu budowlanego. Wskazali, że w stronę spornego budynku mają zwróconą ścianę z oknem w budynku mieszkalnym.
Skarżący podnieśli, że właściciele sąsiednich nieruchomości są zawsze stronami postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, tymczasem oni o niczym nie byli informowani. Brak powiadomień jest poważnym uchybieniem skutkującym pozbawieniem ich możliwości bronienia swoich racji i interesu taktycznego i prawnego, co w konsekwencji skutkować powinno stwierdzeniem nieważności całego postępowania, w którym to uchybienie nastąpiło.
Ponadto uważają, że istnieją niezgodności pobudowanego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a kwestionowany budynek nie jest budynkiem magazynowym lecz warsztatowym. W budynku tym był i nadal jest kanał najazdowy, a na terenie posesji składowane są opony. Z hali dobiegają hałasy, niemal codziennie trwają tam jakieś poważne prace. Samochody ciężarowe blokują drogę i dojazd do posesji skarżących.
Zarzucili także, że nie doręczono im protokołu z kontroli przeprowadzonej dnia [...] listopada 2014 r.
Zdaniem skarżących organ administracji publicznej powinien wszechstronnie rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem interesu prywatnego oraz publicznego, a w tej sprawie wiele kwestii pozostało niewyjaśnionych lub zupełnie pominiętych.
Podnosząc powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie dalszego prowadzenia sprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu pierwszej lub drugiej instancji celem ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynika, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Pomimo tak określonego przedmiotu postępowania organ ograniczył się wyłącznie do zbadania kwestii użytkowania budynku magazynowego pomijając budynek usługowy- halę warsztatową usytuowaną na wskazanych działkach.
Badając użytkowanie budynku magazynowego organ na podstawie oględzin ustalił, że budynek składa się z trzech naw: w jednej znajdują się opony, w drugiej zamontowane są podnośniki, w trzeciej stoją samochody i budynek magazynowy w 80% użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem.
Kolejne oględziny wykazały, że inwestor zdemontował podnośniki warsztatowe zamontowane w środkowej nawie budynku magazynowego doprowadzając budynek do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym tj. budynek jest użytkowany jako magazynowy.
Przyjmując, że po zdemontowaniu podnośników warsztatowych budynek jest użytkowany jako magazynowy organ nie wyjaśnił, co stało się z kanałem najazdowym, który widoczny jest na zdjęciach i w jaki sposób jest użytkowana trzecia nawa w której stały samochody.
Do akt sprawy nie zostały załączone decyzje o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie zarówno budynku magazynowego jak i warsztatowego w związku z czym nie można zweryfikować ustaleń dotyczących " doprowadzenia budynku magazynowego do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym tj. budynek jest użytkowany jako magazynowy".
Skarżący podnosili, że budynek magazynowy został połączony z budynkiem warsztatowym tworząc jeden duży kompleks napraw i przeglądów samochodów wyglądający tak, jak na zdjęciach które załączyli do akt sprawy.
Budynek magazynowy przedstawiony na zdjęciach posiada trzy bramy wjazdowe prowadzące do trzech pomieszczeń nad którymi widnieją przymocowane tablice informacyjne.
Z informacji zamieszczonej na pierwszej tablicy wynika, że w pomieszczeniu tym dokonuje się wymiany i naprawy opon w samochodach osobowych, dostawczych, ciężarowych i rolniczych.
Na środkowej tablicy widnieje napis mechanika natomiast kolejna tablica informuje o możliwości sprawdzenia geometrii zawieszenia.
W tym stanie rzeczy trudno przyjąć, że zdemontowanie podnośników warsztatowych zamontowanych w środkowej nawie budynku magazynowego doprowadziło budynek do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym tj. budynek jest użytkowany jako magazynowy.
Ponownie rozpatrując odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zapoznać się z dokumentacją zawartą w aktach spraw zakończonych decyzją o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowego i budynku warsztatowego oraz przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, w jaki sposób cały budynek magazynowy jest użytkowany oraz jak jest użytkowany budynek warsztatowy.
Należy również odnieść się do zarzutu skarżących, którzy kwestionują możliwość połączenia budynku magazynowego z warsztatowym i zarzucają prowadzenie działalności uciążliwej dla otoczenia sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Sądu organ nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych związanych z użytkowaniem budynku magazynowego oraz warsztatowego i przedwcześnie umorzył prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie nie dokonano ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dlatego z uwagi na naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło