VII SA/Wa 578/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-01

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wymierzająca karę pieniężną może być skierowana do osoby fizycznej będącej organem osoby prawnej (wiceprezesa spółki), zamiast do samej osoby prawnej?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wymierzająca karę pieniężną, która została skierowana do osoby fizycznej będącej organem osoby prawnej (wiceprezesa spółki), zamiast do samej osoby prawnej, jest dotknięta wadą nieważności. Podmiotem praw i obowiązków jest spółka jako osoba prawna, a nie jej organy. Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie powoduje jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 KPA.
Stan faktyczny
Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzył A. Ł., wiceprezesowi zarządu spółki "S." S.A., karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenia przepisów o higienie środków spożywczych. Wojewódzki Inspektor Weterynarii utrzymał w mocy decyzję, uchylając ją w części i obniżając karę do 4 500 zł. A. Ł. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd uznał, że decyzje były wadliwe, ponieważ zostały skierowane do osoby fizycznej, a nie do spółki jako osoby prawnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądził od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz A. L. zwrot kosztów postępowania sądowego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz A. L kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. decyzją z dnia [..] listopada 2009r. na podstawie art. 27 w związku z art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz.127 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 22 z późn. zm.) - wymierzył A. W. Ł. wiceprezesowi Zarządu "S." Z. S.A. w K. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniach od 3 do 8 czerwca 2009r. w zakładzie "S." S.A. przeprowadzono kontrolę, w trakcie której stwierdzono następujące uchybienia: 1. Skropliny na suficie w pomieszczeniu produkcji szaszłyków, w pomieszczeniu 89A, na hali pojemnikowania wędlin oraz w komorze chłodniczej podmrażania fileta. Stwierdzone nieprawidłowości stanowiły uchybienia w stosunku do przepisów załącznika II rozdz. I ust.2 lit. b rozporządzenia (WE) 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych, - załącznika II rozdział I ust. 5 rozporządzenia (WE) 852/2004, - załącznika II rozdz. II ust.I lit.c rozporządzenia (WE) 852/2004. 2. Skorodowany próg posadzki przy wejściu do pomieszczenia 41, ubytki przy cokole w dziale dzielenia indyka (pomieszczenie 84). Stwierdzone nieprawidłowości stanowiły uchybienia w stosunku do przepisów załącznika II rozdz. II ust. I lit a rozporządzenia (WE) 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych. 3. Cieknący sterylizator na hali produkcji wędlin. Stwierdzone nieprawidłowości stanowiły uchybienia w stosunku do przepisów załącznika II rozdz. V ust.l lit. b rozporządzenia (WE) 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych. Uzasadniając wysokość wymierzonej kary organ wyjaśnił, iż § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, określa wysokość kary pieniężnej za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu 852/2004 w załączniku II rozdziale I, II, V stanowiąc, że karę wymierza się w wysokości od 2 000 zł do 33 000 zł. W związku ze stwierdzeniem w/w uchybień wymierzono karę w kwocie 5 000 zł. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r.,"Kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego narusza wymagania w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego określone w rozporządzeniu 852/2004 podlega karze pieniężnej. Zdaniem organu podmiotem, który w niniejszej sprawie naruszył wskazane wymagania jest A. Ł. Wiceprezes Zarządu do spraw Technicznych odpowiedzialny za "pion techniczny". Wymierzając karę Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił się podmiot prowadzący działalność nadzorowaną oraz niebezpieczeństwo stwarzane w ten sposób dla właściwej jakości produktów pochodzenia zwierzęcego. [...] Wojewódzki Inspektor Weterynarii w S. decyzją z dnia [...] stycznia 201 Or. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. Ł. - uchylił decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] listopada 2009 r. oraz wymierzył A. Ł. karę pieniężną w wysokości 4.500 zł (cztery tysiące pięćset złotych). Organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji w decyzji własnej z dnia [...] listopada 2009 r. w zakresie stwierdzonych uchybień oprócz powołania się na przepisy załącznika II rozdz. II ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, który to przepisy odnoszą się powierzchni podłóg, powołuje się także na lit. b tegoż rozporządzenia, który to przepis odnosi się do powierzchni ścian. Analiza akt nie pozwala jednakże na ustalenie miejsca uchybienia dotyczącego ubytków przy cokole. Wobec tego faktu, stwierdzone ubytki przy cokole mogły znajdować się zarówno w ścianie jak i posadce. Organ podniósł nadto, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazująca usunięcie uchybień odnosi się w pkt 5 jedynie do utrzymywania podłogi w dobrym stanie technicznym, natomiast nie określa uchybień w stosunku do ścian. W związku z powyższym organ II instancji zważywszy na brak możliwości ustalenia miejsca uchybienia, uznał, że dotyczą one jedynie podłogi. Mając, na uwadze zakres stwierdzonych uchybień, które stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego, oraz fakt, iż wysokość kary pieniężnej wynikająca z § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu WE 852/2004 w załączniku II rozdziale I, II, V wynosi od 2000 zł do 33000 zł, [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowił wymierzyć stronie karę w wysokości 4.500 zł. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii z dnia [...] stycznia 201 O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Ł., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 107 § 3 kpa przez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. Zdaniem skarżącego stwierdzone uchybienia nie mogły w znaczący sposób wpłynąć na pogorszenie jakości towarów i stanowić zagrożenia. Wyjaśnił, że, skropliny na suficie prawdopodobnie mogły być wynikiem awarii układu wentylacyjnego i zostały natychmiast usunięte. Także ubytki w cokole mogły być wynikiem fizycznych uszkodzeń spowodowanych bezpośrednim uderzeniem podczas transportu wózkiem paletowym. Tego typu naprawy nie mogą być dokonywane w czasie trwania procesu produkcyjnego. Ich usuwanie następuje po zakończeniu pracy produkcji, na tzw. III zmianie pracy pracowników Działu Technicznego. Wszystkie uchybienia były następstwem awarii, które mogą wystąpić nagle. W zakładzie produkcyjnym wdrożone i stosowane są odpowiednie procedury HACCP, awarie są natychmiastowo i na bieżąco usuwane przez służby techniczne zakładu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie jest związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, co oznacza, że może jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu administracji stanowił art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z którym: " Kto: 1) prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego: a) nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania: * w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, lub * określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia, lub b) uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia, 2) prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego, powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego, nie zapewniając spełniania: a) przez produkty pochodzenia zwierzęcego wprowadzane na rynek wymagań określonych dla tych produktów lub b) wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie - podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 § 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U z 2007r., nr 155, poz 1095) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną -wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie formą prawną działania przedsiębiorcy jest spółka akcyjna pod firmą S. , co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Bezspornym jest, iż decyzje organów wymierzające karę grzywny jako adresata wskazały wiceprezesa spółki akcyjnej – A. L.. W myśl art. 30 § 3 kpa strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. To, że prezes czy zarząd są organami spółki nie zmienia faktu, że podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym jak i w stosunkach cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych jest wyłącznie spółka jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków jest spółka, a nie prezes spółki. Stąd też adresatem wszelkich nakazów i zakazów, kar wraz z obowiązkiem ich wykonania może być wyłącznie osoba prawna, a nie jej organy. Wskazanie jako adresata decyzji wiceprezesa zarządu Spółki, jak również skierowanie do niego decyzji jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa (por. wyrok NSA z 10 XI 1992 r., V S 494/92, ONSA 1993 Nr 4, poz. 102, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 538/97). Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę stwierdzić trzeba, iż zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii z dnia [...] stycznia 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2009 r. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 4 kpa stwierdzeniu nieważności podlega decyzja, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Decyzja może określać prawa i obowiązki tylko podmiotu mającego kwalifikacje strony. Jeśli została ona skierowana do podmiotu niebędącego stroną, to tym samym ukształtowała sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekał jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło