VII SA/Wa 579/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R., M. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej postanawia : przyznać M. R. i P. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2010 r. którym odmówiono M. i P. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w sytuacji gdy zestawienie wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawców dochodów z miesięcznymi wydatkami budzi uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym ponieważ uzyskiwane dochody są znacznie niższe od ponoszonych wydatków, Sąd powinien wezwać skarżących do wyjaśnienia tych rozbieżności, a w szczególności do wyjaśnienia w jaki sposób pokrywają koszty bieżącego utrzymania, które są znacznie wyższe od wskazanych przez nich dochodów, które uzyskują. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 12 października 2010 r. wezwano M. R. i P. R. reprezentowanych przez radcę prawnego G.C. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub w jaki sposób pokrywają koszty bieżącego utrzymania, które są znacznie wyższe od podanych w formularzu dochodów przez nich uzyskiwanych. W dniu 27 października 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia wnioskodawców. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wraz z dwójką uczących się dzieci w wieku 13 i 17 lat. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom mieszkalny o powierzchni 80 m ². Wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymują się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 10,14 ha. Wskazali, że dochód ten wynosi 5.834,93 złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 486,24 złotych. Wnioskodawcy poinformowali, że otrzymują dopłaty do posiadanych nieruchomości rolnych (dopłaty unijne) w wysokości 5.588,66 złotych rocznie. Wskazali, że posiadają inwentarz żywy w postaci jednego konia i dwóch krów, jednak nie uzyskują z tego tytułu dochodów, gdyż mleko przeznaczają do użytku własnego. Dodali, że nie podejmują prac dodatkowych, dorywczych czy sezonowych, na podstawie umów zlecenia jak również nie uzyskują pomocy ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą następujące miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu tj: opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, opłatę za energię elektryczną w wysokości 200,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych, podatek rolny 16,48 złotych kwartalnie, ubezpieczenie 220,00 złotych, opłatę za wodę 300,00 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wynoszą 836,00 złotych. Ponadto wnioskodawcy podali, że przeznaczają miesięcznie kwotę 1.000,00 złotych na żywność, na odzież 600,00 złotych, na leki 60,00 złotych, na edukację dzieci 300,00 złotych, kwotę 80,00 złotych na bilet miesięczny. Te zaś wydatki po podsumowaniu wynoszą 2.040, 00 złotych. Z nadesłanych w dniu 27 października 2010 r. (data stempla biura podawczego) dodatkowych wyjaśnień dotyczących rozbieżności pomiędzy wysokością uzyskiwanych przez wnioskodawców dochodów a ponoszonych przez nich wydatków wynika, że uzyskują oni pomoc finansową od osób najbliższych tj. od rodziców skarżącej. Oświadczyli, że wysokość uzyskiwanych przez nich miesięcznych dochodów nie wystarczają im nawet na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Dodali, że pomoc od rodziców jest doraźna i powiązana z najpilniejszymi wydatkami jakie muszą ponieść. Z tego względu, nie została ona wykazana we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako stały uzyskiwany przez nich dochód. Zaznaczyli, że pomimo finansowego wsparcia ze strony rodziców nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, gdyż otrzymywana pomoc przeznaczana jest na potrzeby życiowe (wyżywienie, ubrania). Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w nadesłanych dodatkowych wyjaśnieniach z dnia 17 maja 2010 r. oraz z dnia 27 października 2010 r. uznano, że wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawcy utrzymujący się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 486,24 złotych miesięcznie oraz przy pomocy rodziców nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.