VII SA/Wa 580/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-28
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Daria Gawlak-Nowakowska, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie byli stronami w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, mogą być uznani za strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jeśli ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, którzy nie byli stronami w pierwotnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i których nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, nie mogą być uznani za strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga wykazania interesu prawnego, który w tym przypadku nie został udowodniony, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów dotyczących usytuowania budynków ani nie wpływa na nieruchomości wnioskodawców.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie są stronami, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Wnioskodawcy zaskarżyli decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, brak odniesienia do kwestii ładu przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisów dotyczących ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. D., L. K., G. M. Ł., P. K., J. K., S. P., M. J., A. J., A. W., J. J., C. J., P. S., J. K., A. S., J. B., na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. po rozpatrzeniu wniosku H. O. (pełnomocnika Rady Osiedla P. oraz: A.D., L.K., G. Ł., P.K., J. K., M. M. S. P., M. J., A. J., A. W., J. i C. J., P. S., J. K., A.S., J. B., B. S., G. B., K. G., K. B., A. K., M. L., T. M., O. W., M. W., Ł. W., S. B., M. Ł. i Stowarzyszenia Miłośników Parku C., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce pod firmą D. Sp. z o.o. z siedzibą w K., pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych z garażem podziemnym przy ulicy [...] w P. wraz z przebudową kolidujących urządzeń elektroenergetycznych oraz drogowego układu komunikacyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...].
Organ wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że wnioskodawcy nie uczestniczyli na prawach strony w postępowaniu zakończonym przedmiotowym pozwoleniem na budowę. W związku z tym organ wezwał zainteresowanych do przedłożenia aktualnych odpisów ksiąg wieczystych w celu ustalenia, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Wnioskodawcy złożyli żądane dokumenty (wypisy z ksiąg wieczystych, akty notarialne, umowy dzierżawy).
Organ wyjaśnił, że pojęcie strony definiuje art. 28 K.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślił, iż w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny powinien wynikać z przepisów prawa. W tym przypadku jest to art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z ze zm.), który ustanawia wyjątek od ogólnej zasady stanowiąc, że "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budową są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu".
Organ podkreślił, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ma inwestor, którego wniosek o pozwolenie na budowę wszczyna postępowanie w tej sprawie (art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2). Natomiast inne podmioty, chcąc brać udział w postępowaniu na prawach strony, mogą korzystać z możliwości, jakie daje art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane - "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich". Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich na gruncie przepisów prawa budowlanego najczęściej obejmuje interesy podmiotów, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja.
Organ zaznaczył, że art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego w porównaniu z art. 28 K.p.a. zawęża formułę strony pod względem podmiotowym i przedmiotowym. "Osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki powinien udokumentować, że inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów.
Organ I instancji stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby w związku z przedmiotową inwestycją było niezbędne wprowadzenie jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu terenów sąsiednich. Zaznaczył, że nawet gdyby składający wnioski o uznanie ich za stronę w postępowaniu spełniali element podmiotowego pojęcia, to i tak nie mogliby być stroną, skoro ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że niedalekie sąsiedztwo w stosunku do nieruchomości, na której przewidziano planowaną inwestycję, nie może jeszcze przesądzać o przymiocie strony podmiotu. Podniósł, że podnoszona przez wnioskujących okoliczność pominięcia ich w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnosząc się do możliwości udziału w niniejszym postępowaniu organizacji społecznej tj. Stowarzyszenia Miłośników Parku C. organ wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Natomiast z treści art. 28 § 3 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika norma, w myśl której: przepisu art. 31 K.p.a. nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A. D., L. K., G.Ł., P. K., J. K., M. M., S. P., M. J., A. J., A. W.,J. i C.J., P.S., J. K., A. S.,,J. B. reprezentowanych przez H. O., utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu I instancji, że nieruchomości wnioskodawców, leżą poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Wskazał, że jak wynika z projektu zagospodarowania działek inwestycyjnych, są one od strony północnej oddzielone od najbliższych nieruchomości skarżących ulicą [...] o szerokości ok. 12 m. Poza tym elewacja projektowanego przedsięwzięcia od strony ulicy [...] usytuowana jest w odległości 7 m od w/w ulicy co oznacza, że projektowane budynki o wysokości nieprzekraczającej 13 m zostały usytuowane w odległości ok. 19 m od granic najbliższych działek skarżących. Wobec powyższego, bezsprzecznym jest, że sporna inwestycja oddalona jest od nieruchomości skarżących na odległość zdecydowanie przekraczającą 4 m, co oznacza, że planowane przedsięwzięcie zostało zaprojektowane zgodnie z wymaganiami zawartymi w przepisie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w stosunku do działek skarżących.
Organ podniósł, że skarżący nie powoływali się na naruszenie ich własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego. Nie wykazali oni aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z nieruchomości stanowiących ich własność. Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym uprawniającym ich do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy ocenił, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na działki skarżących oraz sposób ich zagospodarowania.
Wskazał, że jednym z wnioskodawców jest P. S., który jak wynika z akt sprawy, jest jedynie dzierżawcą działek o nr ew. [...] i [...] , a zatem nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo - administracyjnym posiadacz zależny jakim jest dzierżawca nie może być uznany za stronę postępowania na podstawie ww. artykułu.
Odnosząc się do posiadania przymiotu strony przez Stowarzyszenie Miłośników Parku C. organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu I instancji. Wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego przepisu art. 31 Kpa nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od powyższej reguły przewiduje art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, obowiązujący od dnia 15.11.2008r., stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). W takim przypadku należy stosować art. 44 w/w ustawy z dnia 3.10.2008 r., który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.
Organ dodał, że na gruncie obowiązującego stanu prawnego katalog spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany, został określony bardzo precyzyjnie. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest bowiem tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Brak takiej regulacji jest więc równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału społeczeństwa.
Z przepisów art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. W związku z powyższym, art. 31 § 1 Kpa nie znajduje w nim zastosowania. Organ dodał, iż Stowarzyszenie Miłośników Parku C. jest organizacją ekologiczną i w związku z powyższym, należało odmówić dopuszczenia ww. stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych samych względów organ nie uznał za stronę postępowania nieważnościowego. Rady Osiedla S.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego negatywnego oddziaływania spornej inwestycji na pobliski park organ wyjaśnił, że powyższy zarzut dotyczy ewentualnego interesu faktycznego skarżących, a nie interesu prawnego uprawniającego do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu, nie mógł również odnieść zamierzonego rezultatu zarzut skarżących, dotyczący rażącego naruszenia w decyzji o pozwoleniu na budowę ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż wywodzenie interesu prawnego strony skarżącej z faktu, że objęta badaną decyzją inwestycja narusza postanowienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest nieskuteczne, skoro nieruchomość skarżących pozostaje poza obszarem oddziaływania inwestycji wskazanej w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. D., L.K., G. Ł., P. K., J. K., M. M., S. P., M. J., A. J., A. W., J. i C. J., P. S., J. K., A. S., J. B. reprezentowani przez H. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie art. 157 § 2 i 3 K.p.a. i art. 28 K.p.a.,
2) brak odniesienia do kwestii niezgodności decyzji o warunkach zabudowy z decyzją pozwolenia na budowę,
3) brak odniesienia do kwestii ładu przestrzennego,
4) brak odniesienia do zarzutów naruszenia przepisów z zakresu udostępnienia informacji o środowisku i udziale społeczeństwa w ochronie środowiska,
5) brak ustosunkowania się do naruszenia przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła zgodnie z przepisami prawa.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...], którą organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce pod firmą D. Sp. z o.o. z siedzibą w K., pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych z garażem podziemnym przy ulicy [...] w P. wraz z przebudową kolidujących urządzeń elektroenergetycznych oraz drogowego układu komunikacyjnego.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną tego postępowania może być nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem nowym postępowaniem w sprawie, a obowiązkiem organu jest na nowo ustalić krąg jego stron.
Czyniąc zadość powyższemu wymogowi organ wojewódzki wezwał zainteresowanych do przedłożenia aktualnych odpisów ksiąg wieczystych celem ustalenia, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Wnioskodawcy przedłożyli żądane przez organ dokumenty (wypisy z ksiąg wieczystych, akty notarialne, umowy dzierżawy). Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że działki inwestycyjne są od strony północnej oddzielone od najbliższych nieruchomości skarżących ulicą [...] o szerokości ok. 12 m. Poza tym elewacja projektowanego przedsięwzięcia od strony ulicy [...] usytuowana jest w odległości 7 m od ww. ulicy co oznacza, że projektowane budynki o wysokości nieprzekraczającej 13 m zostały usytuowane w odległości około 19 m od granic najbliższych działek skarżących.
Bezsprzecznym jest zatem, że sporna inwestycja oddalona jest od nieruchomości skarżących na odległość zdecydowanie przekraczającą 4 m co oznacza, że planowane przedsięwzięcie zostało zaprojektowane w stosunku do działek skarżących zgodnie z wymaganiami zawartymi w przepisie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Wobec ustalenia, iż nieruchomości wnioskodawców leżą poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji słusznie organ stwierdził, iż brak było podstaw do uznania wnioskujących za strony postępowania.
Wskazać należy, iż przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Jak słusznie podniósł organ samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć wnioskodawcy. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści art. 28 Kpa. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Inne podmioty chcąc brać udział w postępowaniu na prawach strony, mogą korzystać z możliwości, jakie daje art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane - "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich". Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich na gruncie przepisów prawa budowlanego najczęściej obejmuje interesy podmiotów, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja. "Osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki powinien udokumentować, że inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów.
W niniejszej sprawie wnioskujący nie powoływali się na naruszenie ich własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego. Nie wykazali także, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z nieruchomości stanowiących ich własność. Słusznie zatem organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, iż w związku z przedmiotową inwestycją niezbędne jest wprowadzenie jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.
Odnosząc się do wniosku organizacji społecznej tj. Stowarzyszenia Miłośników Parku C. wskazać należy, że także w tym zakresie organ poczynił prawidłowe ustalenia. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego, w/w przepisu art. 31 Kpa nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od powyższej reguły przewiduje natomiast art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, obowiązujący od dnia 15.11.2008 r., stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). W takim przypadku należy stosować art. 44 ww. ustawy z dnia 3.10.2008 r., który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.
Wyjaśnić należy, iż postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Brak takiej regulacji jest więc równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału społeczeństwa. Z przepisów art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust.1 pkt 1 i 2 ww. ustawy ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, przeprowadza się jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W niniejszej sprawie, wobec ustalenia, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, trafnie organ stwierdził, że art. 31 § 1 Kpa nie znajduje zastosowania. Z tego względu, słusznie organ odmówił Stowarzyszeniu Miłośników Parku C. jako organizacji ekologicznej oraz Radzie Osiedla S. dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Prawidłowo także organ wskazał, że P. S., który jest jedynie dzierżawcą działek o nr ew. [...] i [...], nie może byc uznany za stronę postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo - administracyjnym posiadacz zależny jakim jest dzierżawca nie może być uznany za stronę postępowania na podstawie ww. artykułu.
Wobec ustalenia przez organ, że położenie działek wnioskujących względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działek wnioskujących prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania ze względu na brak interesu prawnego po stronie wnioskujących. Skarżący bowiem nie wykazali, że przedmiotowa inwestycja narusza ich uzasadnione interesy prawne wskazując w jakim zakresie i jakie przepisy naruszono.
W ocenie Sądu, uwzględniając istniejący stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania, organ odwoławczy po stwierdzeniu, że wnioskodawcy postępowania nadzwyczajnego nie są stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znajdując podstaw dla uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło