VII SA/Wa 581/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-06

Skład orzekający: Halina Kuśmirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, posiadająca znaczące środki finansowe i wartość aktywów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie radcy prawnego z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, która wykazuje znaczące dochody, wartość aktywów i środki finansowe na rachunku bankowym, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania zupełnego braku możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W toku postępowania spółdzielnia zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Spółdzielni Mieszkaniowej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę postanawia: odmówić Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 26 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R., w którym zwrócono się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. odmówiono Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskutek wniesienia przez skarżącą spółdzielnię sprzeciwu, kwestionowane postanowienie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy stwierdzić, że ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy, a jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia ustawowych przesłanek. Oznacza to, iż tylko zupełny brak możliwości finansowych strony może skutkować zwolnieniem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość środków finansowych skarżącej spółdzielni wynosi 217.394.807,36 złotych, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 226.452.699,05 złotych, a zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 469.848,28 złotych. Ponadto, skarżąca spółdzielnia wskazała, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. na koniec kwietnia 2008 r., posiadała na rachunku bankowym środki finansowe w wysokości 150.127,87 złotych. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą spółdzielnię w ostatnim roku obrotowym oraz wysokość zgromadzonych przez nią środków finansowych na rachunku bankowym należy ocenić, że jest ona w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika. Nie zachodzą bowiem przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, przy czym nie jest zasadna argumentacja zawarta w sprzeciwie, iż spółdzielnia nie dysponuje odrębnymi środkami pieniężnymi na opłaty z tytułu prowadzonych spraw sądowych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło