VII SA/Wa 583/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. K. pismem z dnia 29 listopada 2006 r. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W treści wniosku zawarła prośbę o zwolnienie jej z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres zawieszenia działalności gospodarczej, tj. od 1 lipca 2000 do 2 listopada 2006 r. S. K. wskazała, iż od 4 stycznia 2000 do 30 czerwca 2000 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży pieczywa, za ten okres opłaciła wszystkie składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Działalność nie przynosiła dochodu, zmuszona więc była ją zawiesić, 30 czerwca 2000 r. wyrejestrowała ją z ubezpieczeń. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził objęcie S. K. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 2 stycznia 2000 r. do 2 listopada 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z informacji uzyskanej od Burmistrza Miasta L. wynika, iż S. K. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej (zarejestrowanej pod nr [...]) od dnia 2 stycznia 2000 r. Działalność ta została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 2 listopada 2006 r. S. K. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c uchylonej ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c uchylonej ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia od dnia 2 stycznia 2000 r. do 2 listopada 2006 r. (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Odwołanie od w/w decyzji złożyła S. K., wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 1 lipca 2000 r. do 2 listopada 2006 r. Odwołująca się podniosła, że organ nie wziął pod uwagę faktu, który został stwierdzony w trakcie czynności sprawdzających przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., że od dnia 1 lipca 2000 r. zgłosiła przerwę w prowadzeniu działalności gospodarczej w Urzędzie Skarbowym w M. S. K. wskazała ponadto, że ZUS Oddział w R. wyłączył ją z obowiązku płacenia składek, a tym samym uznał, że nie prowadziła działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) oraz poprzednio obowiązujących: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 12 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 11 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Organ podkreślił, iż przy określaniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy tych ustaw przewidują natomiast, iż przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, natomiast zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania tej działalności powoduje wykreślenie tegoż wpisu z ewidencji. W ocenie organu decydujące znaczenie dla ustalenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego ma więc wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Jednocześnie organ podniósł, iż zarówno obowiązujące, jak i uchylone przepisy nie przewidywały "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Skargę na powyższą decyzję złożyła S. K., zarzucając Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia błędną interpretację zawartych w art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pojęć "rozpoczęcia" i "zaprzestania" wykonywania działalności gospodarczej, wiążącą te pojęcia jedynie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i wykreśleniem wpisu z ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie ustalając okres objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego przyjęły, że S. K. prowadziła działalność gospodarczą od dnia 2 stycznia 2000 r. do dnia 2 listopada 2006 r. Organy obu instancji utożsamiły czasokres prowadzenia działalności gospodarczej z momentami dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i wykreślenia wpisu z ewidencji. W ocenie Sądu stanowisko o decydującym dla ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu i wykreślenia z ewidencji należy uznać za błędne. Określenie przez przedsiębiorcę dat: rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz zaprzestania jej wykonywania, które podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej powoduje istnienie domniemania, że działalność gospodarcza była prowadzona w terminach w tejże ewidencji określonych. Jednak takie domniemanie ma jedynie znaczenie dowodowe i może być obalone w toku postępowania wyjaśniającego, czasokres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany na podstawie ustaleń dokonanych w tym postępowaniu (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I UK 220/05, wyrok SN z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt I UK 80/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II GSK 179/06). Konsekwencją przyjęcia przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie poglądu o decydującym znaczeniu prawnym wpisu i wykreślenia z ewidencji było oparcie decyzji wyłącznie na uzyskanej od Burmistrza Gminy L. informacji dotyczącej wpisu w ewidencji działalności gospodarczej i całkowite pominięcie dowodów dotyczących faktycznego okresu prowadzenia przez S. K. działalności gospodarczej. Organy nie wzięły pod uwagę wyjaśnień skarżącej i dowodów na poparcie jej twierdzenia, że przez większą część okresu wynikającego z ewidencji działalności gospodarczej nie prowadziła działalności pozarolniczej. Tymczasem S. K. już w treści wniosku wszczynającego postępowanie wskazała, że 30 czerwca 2000 r. "wyrejestrowała działalność z ubezpieczeń" (taka informacja wynika również z kierowanego do niej pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 listopada 2006 r.) i z dniem 1 lipca 2000 r. zawiesiła działalność gospodarczą. W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo Urzędu Skarbowego w M., z którego wynika, że skarżąca zgłosiła zawieszenie działalności od dnia 1 lipca 2000 r. do odwołania, w złożonych zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2000 wykazała stratę, za lata 2001-2005 nie wykazała żadnych dochodów, za okres od stycznia 2006 r. do dnia likwidacji działalności gospodarczej nie deklarowała podatku podlegającego wpłacie. Dowody te zostały przez organy pominięte, mają one natomiast zasadnicze znaczenie dla ustalenia okresu objęcia skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały więc wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, wynikającym z błędnej interpretacji art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.