VII SA/Wa 585/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 585/10 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], którą w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie administracyjne w sprawie schodów z płytą betonową oraz fundamentem na posesji przy ul. [...] w miejscowości [...] stanowiącej własność T. i K. O. wszczęte na wniosek S. S. nie będącego stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało oparte na następujących ustaleniach i rozważaniach: W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 20 października 2009 r. ustalono, że na działce K. i T. O. istnieją schody wejściowe z płytą spocznikową połączone z istniejącą konstrukcją budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiące jego część składową i jedyną drogę ewakuacyjną z budynku. Schody te zlokalizowano w szczycie budynku od strony ul. [...] w odległości około 12, 85 m. od istniejącego ogrodzenia betonowego wydzielającego działkę skarżącego S. S.. Ustalono także, że część budynku ze schodami nie jest widoczna od strony działki skarżącego ponieważ przedziela ją sam budynek mieszkalny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż decyzja wydana w I instancji była słuszna, albowiem złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony powinno spowodować wydanie decyzji odmownej z przyczyn formalnych tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Natomiast wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Przytoczył następnie treść art. 28 kpa oraz wskazał , że z interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym wiąże się ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem organu odwoławczego sporna inwestycja nie znajduje się w obrębie bezpośredniego oddziaływania na działkę należącą do skarżącego gdyż odległość przedmiotowych obiektów od granicy jego działki wynosi 12, 85 m. i jest większa od odległości przewidzianej dla tego typu obiektów w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 1 2kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U z 2002 r. nr 75, poz. 690) która wynosi 1, 50 m. od granicy działki sąsiedniej. Poza tym skarżący oprócz składania żądań w żaden sposób nie wykazał oddziaływania schodów na prawnie chronioną sferę jego praw jako właściciela działki sąsiedniej. Wprawdzie interesy osób trzecich muszą być chronione ale ta ochrona nie może pozbawiać inwestora możliwości zgodnego z prawem i wiedzą techniczną zabudowania działki gruntu do której posiada on uprawnienia. Właściciel działki budowlanej ma prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem i on właśnie w ramach obowiązujących przepisów prawnych, postanowień planu zagospodarowania przestrzennego i zgodnych z nimi warunków zabudowy może podejmować inwestycję. Ochrona interesów osób trzecich nie oznacza więc, iż posiadacz czy właściciel sąsiedniej działki będzie decydował o inwestycjach lub też o stanie technicznym obiektu budowlanego na cudzej działce tylko z racji sąsiedztwa. W przypadku prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 48, 49 a lub art. 50 i 51 Prawa budowlanego status strony należy ustalić na zasadach ogólnych określonych w kpa. Przepisem, który może być podstawą do wykazania interesu prawnego w toczącym się postępowaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości może być art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią obiekt budowlany winien być projektowany i budowany w taki sposób aby zapewnione było poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Sam tytuł własności ( lub inny tytuł uprawniający do władania ) gruntu graniczącego z gruntem, na którym wykonano roboty budowlane nie stanowi samoistnej przesłanki do uznania właściciela ( jak również użytkownika wieczystego lub zarządcy) tego gruntu za stronę postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego. Osoby takie muszą wykazać faktyczne oddziaływanie wykonanych ( lub wykonywanych ) robót budowlanych na prawnie chronioną sferę ich praw lub obowiązków i to w zakresie podlegającym reglamentacji prawa budowlanego. Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył w całości S. S. zarzucając jej naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię art. 105 kpa w związku z art. 3 pkt 1- 3 oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną w niniejszym postępowaniu w sytuacji gdy: - sporne schody oraz płyta betonowa nie stanowią samodzielnego obiektu budowlanego lecz część budynku mieszkalnego posadowionego z naruszeniem § 12 ust. 3 oraz § 271 do 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) Autor skargi podniósł, że był stroną postępowania w sprawach zakończonych wyrokami tutejszego Sądu z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt VIISA/Wa 424/06 i VIISA/Wa 422/06 oraz z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 477/08, które dotyczyły rozbiórki elementów składających się na nieuprawnioną przebudowę budynku mieszkalnego, dla których przedmiotowa płyta i schody stanowiły fundament. Skarżący podniósł, że schody oraz betonowa płyta stanowią samowolę budowlaną będącą częścią składową konstrukcji nielegalnego wiatrołapu i tarasu, których rozbiórki nakazano decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr. [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] oraz nr. [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...]. W ocenie skarżącego w związku z powyższym organy winny nakazać rozbiórkę schodów i fundamentu jako samowoli budowlanej względnie odmówić nakazania ich rozbiórki jako, że została ona nakazana w ww. decyzjach [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego nr. 05/06 oraz nr. [...]. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zawiadomienie w trybie art. 153 p.p.s.a. o stwierdzonych naruszeniach prawa, 3) zasądzenie kosztów postępowania, 4) przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci pisma [...]WINB z dnia 26 maja 2008 r. znak [...] oraz protokołów kontroli [...]WINB z dnia 30 kwietnia 2008 r., 5) przeprowadzenie dowodu z akt spraw toczących się przed PINB w [...] a zakończonych: - wyrokiem NSA z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 477/08, - decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., - decyzją [...]WINB nr. [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona albowiem sprawa w postępowaniu administracyjnym nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Brak stanowiska co do tychże zarzutów wiązał się najprawdopodobniej z przedwczesnym założeniem przyjętym przez organy orzekające w obu instancjach, iż S. S. ( na wniosek którego wszczęto postępowanie w sprawie) nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zarówno odwołanie, o którym mowa jak i skarga wniesiona do sądu zawierają szereg istotnych argumentów wskazujących na to, iż S. S. nie sposób było odmówić przymiotu strony bez wyjaśnienia okoliczności przez niego podnoszonych. Chodzi w szczególności o porównanie przedmiotu postępowania w sprawie niniejszej z przedmiotem spraw zakończonych decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr. [...] oraz z dnia [...]stycznia 2006 r. nr. [...] Pierwsza z nich dotyczyła nakazu rozbiórki dobudowy wiatrołapu, druga zaś nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Zarówno wiatrołap jak i budynek gospodarczy znajdowały się na tej samej działce co schody i płyta fundamentowa będąca przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego tak schody jak i betonowa płyta były jedynie elementem konstrukcji wyżej wymienionych, których nakazano rozbiórkę. Ta okoliczność będzie wymagała oceny w postępowaniu jakie organy przeprowadzą ponownie. Co oczywiste ocena ta musi zostać poprzedzona stosownymi ustaleniami z wykorzystaniem materiałów znajdujących się w aktach spraw zakończonych obu ww. decyzjami. W tym miejscu przypomnieć należy, iż decyzje te były przedmiotem oceny tutejszego Sądu. W następstwie rozpoznania skarg T. i K. O. Sąd uznał, iż były one zgodne z prawem czemu dał wyraz w wyrokach z dnia 27 listopada 2006 r. wydanych w sprawach o sygn. akt VIISA/Wa 422/06 oraz VIISA/Wa 424/06. Także materiał znajdujący się w aktach tychże spraw powinien być wykorzystany przez organy w toku ponownego postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu kluczową w niniejszej sprawie będzie odpowiedź na pytanie czy rzeczywiście nakaz rozbiórki orzeczony decyzjami z dnia [...] stycznia 2006 r. nr. [...] oraz z dnia [...] stycznia 2006 r. nr. [...]obejmował także przedmiot niniejszego postępowania tj. schody i betonowy fundament. Odpowiedź pozytywna na to pytanie będzie jednak możliwa wyłącznie wówczas kiedy organy ustalą, że były one elementami obiektów, których rozbiórkę nakazano. Powyższe ustalenie będzie istotne także dla oceny tego czy skarżący może być uznany za stronę toczącego się postępowania oraz tego czy sprawa rozbiórki schodów i fundamentu nie została rozstrzygnięta już wcześniej a mianowicie decyzjami, o których wyżej mowa. Ustalenie, iż takie wcześniejsze rozstrzygnięcie rzeczywiście miało miejsce należałoby ocenić w kategoriach obowiązującej zasady powagi rzeczy rozstrzygniętej, a zatem i w kontekście treści art. 156 § 1 pkt 3 kpa a więc przepisu będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn tamże wskazanych. Uznanie natomiast, że zarówno schody jak i fundament są obiektami samodzielnymi i niezależnymi od innych, które znajdują się na nieruchomości wymagać będzie od organów znalezienia takich dowodów, które powyższa tezę potwierdzą przy jednoczesnym obaleniu tych, które pozwalają na postawienie tezy przeciwnej. Oczywiście ustalenie, że sporne obiekty są częścią innych obiektów znajdujących się na działce T. i K. O. nie pozwoli organom na przyjęcie, iż skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Skarżący był bowiem stroną tak postępowań administracyjnych jak i sądowych dotyczących decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]oraz z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż w postępowaniu przed organami doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa co skutkowało koniecznością uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji ja poprzedzającej. Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe uwarunkowania oraz przeprowadzą postępowanie dowodowe obejmujące także dowody wnioskowane przez skarżącego. Podstawą wyroku Sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 152 oraz art. 200 p.p.s.s.a