VII SA/Wa 59/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-17

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Moraczewski, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na modernizację i nadbudowę budynku mieszkalnego, wydana w 1989 r., może zostać uznana za nieważną z powodu braku zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na inwestycję, jeśli późniejsze postępowanie wykazało istnienie takiej zgody?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1989 r. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli na inwestycję, która przekracza zakres zwykłego zarządu, jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże, w niniejszej sprawie, postępowanie wykazało, że taka zgoda została wyrażona, a inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wyklucza rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący J. i E. J. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1989 r. udzielającej pozwolenia na modernizację i nadbudowę budynku mieszkalnego. Skarżący argumentowali, że inwestycja narusza ich prawa, ponieważ nie wyrazili zgody na jej realizację, a ustalenia prokuratury w tej kwestii były błędne. Organy administracji uznały, że zgoda współwłaścicieli została wyrażona, a inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wykluczało stwierdzenie nieważności decyzji z 1989 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę E. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. J. reprezentowanego przez pełnomocnika W. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego w G. z dnia [...] października 2003r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1989r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na modernizację i nadbudowę budynku mieszkalnego położonego w G. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] lipca 1989r., znak: [...] udzielił B. J. pozwolenia na modernizację i nadbudowę budynku mieszkalnego. Na skutek rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] maja 2002r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1989r. W uzasadnieniu organ wojewódzki uznał, iż z akt sprawy wynika, że brak jest zgody współwłaścicieli na dokonanie omawianej inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania od przedmiotowej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lipca 2002r. stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest błędna i zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy celem wnikliwego zbadania okoliczności, czy zastała wyrażona zgoda współwłaścicieli, będąca dowodem dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] października 2003r., znak: [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewoda Pomorski odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1989r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego podzielił opinię organu I instancji, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Z przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowania wynika, iż współwłaściciele nieruchomości J. J., W. J. i G. Z. wyrazili zgodę na modernizację i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul [...]. W związku z powyższym, inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wypełniając tym samym dyspozycję art. 29 ust 5 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. i E. J., działający poprzez pełnomocnika adwokata W. K., wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, bowiem brak jest zgody współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie inwestycji, stąd też w opinii skarżących inwestor nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem strony skarżącej ustalenia Prokuratury Rejonowej w G. nie mogły być podstawą do przyjęcia, iż wymagana zgoda została udzielona, gdyż "tam całą sprawę badano pod kątem popełnienia przestępstwa i kierowano się innymi kryteriami". W uzasadnieniu skargi wskazano także, iż skarżący nie mógł wyrazić przedmiotowej zgody ponieważ dokonana inwestycja w sposób istotny narusza jego prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga E. i J. J. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r nr 153 poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. W opinii Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie nieważnościowe uznając, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 1989r. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 kpa. Jedną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji w skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego, o dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy (zob. wyrok NSA, II SA 1726/00, LEX nr 51233). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego ustawy z dnia 24 października 1974r. pozwolenie na budowę wydawane jest temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to w rozumieniu cytowanego przepisu należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Może ono wynikać zarówno z prawa własności i innych praw rzeczowych, jak też z umowy najmu lub dzierżawy bądź z innych stosunków zobowiązaniowych, jeżeli wynika z nich prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Wskazać również należy, iż rozbudowa budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność lub znajdującego się na nieruchomości stanowiącej współwłasność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Uzyskanie przedmiotowej zgody pozwala uznać, że inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i stanowi o spełnieniu przesłanki wskazanej w powołanym art. 29 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie, za bezzasadny uznać należy podnoszony przez skarżących zarzut dotyczący nie wyrażenia zgody na wykonanie spornej inwestycji. W aktach postępowania znajduje się oświadczenie G. Z. z dnia [...] marca 2002r., w którym stwierdza ona, iż wyraziła " zgodę na nadbudowę i modernizację domu". Ponadto wskazała również, iż podpisy J. J. i W. J. znajdowały się w oświadczeniu o wyrażeniu zgody. Postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. wykazało również, iż współwłaściciele wyrazili zgodę będącą podstawą do uznania, że inwestor dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. postanowienie prokuratury Rejonowej w G. o umorzeniu postępowania z dnia [...].05.2002r.). Zaznaczyć również należy, że przez okres ponad 10 lat skarżący nie kwestionowali legalności pozwolenia z dnia [...] lipca 1989r. Skoro więc konieczność wykazania się tym prawem jest kluczową kwestią przy ocenie możliwości wydania pozwolenia na budowę, to po spełnieniu wskazanego warunku, uwzględnienie wniosku inwestora przez organy administracji i wydanie stosownej decyzji nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Podkreślić należy, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny oraz nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Nie każde, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie decyduje też o tym charakter przepisu jaki został naruszony, ani subiektywne przekonania skarżącego, iż zaskarżona decyzja w istotny sposób narusza jego prawa. W świetle powyższych faktów nie można skutecznie zarzucić Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż błędnie i bez wyjaśnienia istotnych okoliczności nie zastosował normy art. 156 § 1 kpa. Postępowanie przeprowadzone przez organy administracji uznać należy za prawidłowe, zaś zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 kpa, a więc w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271)..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło