VII SA/Wa 59/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. S. i U. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić P. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. P. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z P. S. pozostaje jej matka. Skarżąca posiada dom o powierzchni 60 m2. P. S. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 800 zł, natomiast jej matka emeryturę w kwocie 1214 zł miesięcznie. W złożonym wniosku P. S. oświadczyła, że studiuje, co wiąże się z dużymi wydatkami. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania P. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. zobowiązano P. S. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, w tym m.in. poprzez podanie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w związku ze studiami (np. z tytułu opłat za akademik, wynajem pokoju, z tytułu czesnego za studia), wskazanie, czy skarżąca otrzymuje stypendium, czy podejmuje jakiekolwiek prace np. dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy partycypuje w kosztach utrzymania domu, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego. W odpowiedzi na to pismo P. S. wskazała, że "to nie możliwe zebrać teraz rachunki wszelkiego rodzaju kosztów", oświadczyła, że studiuje zaocznie, więc mieszka razem z matką, "niestety utrzymanie nieruchomości na wsi dość drogo kosztuje". P. S. odnosząc się do wezwania z dnia 27 lutego 2012 r. odpowiedziała jedynie na pytanie dotyczące opłat za akademik lub wynajem pokoju, bowiem oświadczyła, że studiuje zaocznie i mieszka razem za matką. W pozostałym zakresie skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na zawarte w w/w piśmie wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku. Zauważyć trzeba, że żądane pismem z dnia 27 lutego 2012 r. wyjaśnienia miały być udzielone przez skarżącą w formie jej oświadczenia, nie wymagano żadnego udokumentowania ponoszonych kosztów, niezrozumiałe jest więc stwierdzenie skarżącej, że nie jest możliwe zebranie rachunków. Jak wynika z treści wniosku, P. S. wraz z matką utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 2014 zł. Skarżąca pomimo wezwania z dnia 27 lutego 2012 r. nie wskazała natomiast, czy otrzymuje stypendium, czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umowy zlecenia itp., nie wskazała również wysokości swych wydatków związanych ze studiami, z utrzymaniem domu, z bieżącymi potrzebami życia codziennego. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej czy o wysokich kosztach utrzymania. Brak informacji, których dotyczyło pismo z 27 lutego 2012 r. nie pozwala na ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych P. S.. Uznać zatem należy, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).