VII SA/Wa 590/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. w sprawie ze skargi E. J., Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki postanawia : I. przyznać E. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 13 maja 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez E. J. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z dochodów, które uzyskuje z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.870,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawczyni wskazała, że bieżące utrzymanie wraz z utrzymaniem bezrobotnego męża będącego w trakcie leczenia oraz pomocą finansową dla 82-letniej teściowej utrzymującej się z minimalnej renty pochłania uzyskiwane przez nią dochody. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni około 50 m ² . Wskazała, że z uzyskiwanego dochodu ponosi miesięczne wydatki stałe z tytułu spłaty pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w wysokości 150,00 złotych miesięcznie, leczenia męża w wysokości 350,00 złotych, spłaty zobowiązań bankowych w wysokości 500,00 złotych, utrzymania mieszkania (gaz, energia elektryczna, ogrzewanie, eksploatacja) w wysokości 800,00 złotych, co w sumie stanowi kwotę w wysokości 1.800,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Mając na uwadze powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia iż wnioskodawczyni nie będzie mogła uiścić pozostałej części wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.