VII SA/Wa 590/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-16
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Zdanowicz, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu błędnego określenia podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki oraz niepełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie wylewki betonowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten błędnie określił podmiot zobowiązany do wykonania nakazu rozbiórki, a także nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie wylewki betonowej, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T.B. rozbiórkę garażu blaszanego wraz z wylewką betonową z powodu niewywiązania się z obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędne określenie podmiotu zobowiązanego do rozbiórki oraz niepełne postępowanie wyjaśniające w zakresie wylewki. Skarżące, będące współwłaścicielkami działki, zarzuciły T.B. samowolne postawienie garażu bez ich zgody. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008r, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r, nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał T.B. całkowitą rozbiórkę garażu blaszanego wraz z wylewką betonową na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w miejscowości L., gm. L.
W uzasadnieniu organ podał, iż postanowieniem nr [...], z dnia [...] sierpnia 2008 r. nałożył na T.B. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni od dnia doręczenie postanowienia, określonych dokumentów umożliwiających legalizację zaistniałej samowoli budowlanej. Ponieważ inwestorska nie wywiązała się z nałożonego obowiązku orzeczono nakaz rozbiórki.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. złożyła T.B., po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
- uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzające ją postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a i art. 51. W ocenie organu wymienienie obok inwestora również właściciela i zarządcy obiektu budowlanego nie oznacza, że organ nadzoru może dowolnie wybrać adresata decyzji. Kryterium wyboru jednego z trzech wskazanych podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. W pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego obciążony powinien być inwestor mający tytuł prawny do obiektu, dopiero w drugiej kolejności właściciel lub sprawujący trwały zarząd.
Z wypisu rejestru gruntów wynika, że współwłaścicielami nieruchomości, na której wzniesiono garaż są: E.J., Z.P., Z.P. oraz Gmina L. Tylko zatem na te podmioty mogą zostać nałożone obowiązki, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego.
Oznacza to, że decyzja organu I instancji błędnie określiła podmiot zobowiązany do wykonania rozbiórki, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły E.J. i Z.P. Skarżące wyjaśniły, iż są współwłaścicielkami działki nr ewid. [...], a T.B. bez ich zgody wybudowała na ich nieruchomości garaż blaszany. Inwestorka nie uzyskała decyzji o pozwoleniu na budowę dlatego też powinna być zobowiązana do jego rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego stan faktyczny sprawy. Nakazując T.B. rozbiórkę garażu wraz z wylewką betonową organ I instancji całkowicie pominął twierdzenia inwestorki, iż wylewka ta nie
została przez nią wykonana (przy montażu garażu) i istnieje na nieruchomości "od
czasu, gdy właścicielem działki była T. S.A."
Przeprowadzenie postępowania w takim zakresie nie mieści się w kompetencji organu
odwoławczego, który uprawniony jest jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego
postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako główną przesłankę
uzasadniającą wydanie decyzji kasacyjnej wskazał skierowanie jej do podmiotu nie
będącego stroną w sprawie. Stwierdzić jednak należy, iż sformułowanie art. 52 Prawa
budowlanego wskazuje, iż w pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obciążony
powinien być inwestor mający tytuł prawny do obiektu budowlanego, (a nie
nieruchomości, jak to przyjął organ), a więc wylewki betonowej i postawionego na niej
garażu.
W sprawie niesporne jest, że garaż wybudowała T.B., jednakże nakazując
dokonanie rozbiórki garażu organ orzekł także o rozbiórce wylewki betonowej, co do
której nie ustalono daty budowy ani inwestora.
Brak ustaleń w tym zakresie także zobowiązywał organ odwoławczy do zastosowania
art. 138 § 2 k.p.a. Działanie takie, w razie ustalenia, że stroną postępowania może być
ewentualnie także inny podmiot niż ten, wobec którego toczyło się dotychczas
postępowanie, zabezpiecza tej osobie, przewidziany w art. 15 k.p.a. dwuinstancyjny
tryb postępowania.
Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło