VII SA/Wa 590/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-21
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada gospodarstwo rolne i otrzymuje rentę oraz dodatek pielęgnacyjny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca złożył nieprecyzyjne i sprzeczne oświadczenia dotyczące posiadanych nieruchomości, dochodów oraz wydatków na utrzymanie córki, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego możliwości finansowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 1320,25 zł, jest osobą schorowaną i niepełnosprawną. Wskazał na miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu i lekami. W późniejszym piśmie wyjaśnił, że mieszka u siostry i nie ponosi kosztów najmu, a także nie ponosi wydatków na kształcenie córki. Sąd zakwestionował wiarygodność oświadczeń wnioskodawcy, wskazując na sprzeczności dotyczące posiadania nieruchomości, wysokości dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. dotyczącej wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej o sygn. VII SA/Wa 1407/15 postanawia: odmówić J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Skarżący w formularzu PPF podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że utrzymuje się z środków pochodzących z renty w wysokości 1 320,25 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że był bezrobotnym od 1 maja 2003 r. Mieszka na stancji w domu wynajętym o pow. 67 m2. Dodał, że jest osobą schorowaną, przeszedł dwa udary mózgu, których skutki nadal odczuwa. Jest osobą posiadającą trwałą niepełnosprawność, ma kłopoty z poruszaniem się. Nie prowadzi działalności gospodarczej i dochodowej. Ma córkę, jednak jak zaznaczył wnioskodawca nie stać go na jej utrzymanie. Córka się uczy. Wnioskodawca dodał, że to co mu zostaje przekazuje córce.
Stałe miesięcznie wydatki gospodarstwa domowego to podatek za nieruchomość, prąd, woda, ścieki, wywóz śmieci, energia elektryczna, gaz 350 zł., leki i leczenie około 200 zł., węgiel i opał 800 zł., remonty 100 zł., spłata pożyczki na zakup pompy 300 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
W dodatkowym piśmie z dnia 4 grudnia 2016 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, załączył kopię decyzji ZUS dotyczącą wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalno-rentowego, kopię decyzji o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na niepełnosprawność wnioskodawcy. Wskazał, że mieszka u siostry J., nie posiada w związku z tym umowy najmu, nie może też udokumentować wydatków związanych z najmem, gdyż siostra tych dokumentów mu nie przedstawia, oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości i pojazdów mechanicznych, że nie prowadzi z córką gospodarstwa domowego, na kształcenie córki nie poniósł w przeciągu ostatnich 3 miesięcy żadnych wydatków, wskazał, że nie posiada wiedzy, czy córka korzysta z jakichś środków na opłacenie swojego kształcenia, oświadczył, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, ani pomocy materialnej, finansowej od rodziny, bądź osób trzecich, nadesłał dokument PIT z rozliczeniem dochodów za 2015 r.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim złożenie przez stronę nieprecyzyjnego oświadczenia, które zawiera treści ze sobą sprzeczne. Wskazać w tym zakresie należy, że wnioskodawca podał, iż ponosi koszt podatku od nieruchomości, jednakże nie wskazał posiadania żadnej nieruchomości. Sądowi jest wiadomo z urzędu, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,90 ha, na które składają się grunty orne, łąka i las, tworzonego przez działki nr ewid. 150/1 i 187 (co wskazane zostało w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 381/16). Jeżeli wnioskodawca obecnie nie posiada tej nieruchomości oraz kwoty związanej z jej ewentualną sprzedażą, należało wskazać w jaki sposób kwota ta została wydatkowana. Ponadto wnioskodawca podał, że nie ponosi kosztów utrzymania córki na studiach, jednakże nie wskazano jakie źródła utrzymania ma córka. Nie jest zatem wiarygodna okoliczność, że wnioskodawca posiadając córkę, nie utrzymuje jej i zarazem nie posiada wiedzy o źródłach utrzymania córki. Dodatkowo nie jest precyzyjnie wskazana wysokość dochodów wnioskodawcy – w formularzu PPF wskazano, że jest to kwota 1320,25 zł., natomiast z nadesłanej kopii decyzji ZUS wynika, ze wnioskodawca otrzymuje także dodatek pielęgnacyjny i łączna kwota emerytury i dodatku to 1528,92 zł. Należy też wskazać, że jak wynika z nadesłanej kopii dokumentu PIT osiągnięty dochód w 2015 r. po odliczeniach wyniósł 40 752,62 zł., co daje miesięczny dochód w wysokości 3396,05 zł., natomiast wnioskodawca jak wynika z kopii decyzji ZUS otrzymuje dochód brutto 2285 zł. i dodatek w wysokości 208,67 zł. Z powyższych wyliczeń wynika, że dochód brutto jest pomniejszony o kwotę około 900 zł.
W tym stanie rzeczy uznano, że oświadczenie wnioskodawcy jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło