VII SA/Wa 592/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-20

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję. Próba stwierdzenia nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli sądu i została uznana za zgodną z prawem, stanowi niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J. I. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego, argumentując, że decyzja ta rażąco narusza prawo, ponieważ nie oparto jej na planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie zaistnienia samowoli budowlanej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując na wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę i uznał, że zastosowanie miał plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie orzekania o skutkach samowoli. Skarżący zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącj nakazu rozbiórki skargę oddala. VII SA/Wa 592/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa (t. jedn. Z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. I. -utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2004r. znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że własną decyzją z dnia [...] marca 2004r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2000r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2000r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę domku letniskowego o wymiarach 3,60m x 7,10m z tarasem, wybudowanego na działce o nr geodezyjnym 330 w odległości 38m od brzegu Jeziora S. w S. – gm. B. Organ podniósł, że w dniu 9 lutego wpłynął do urzędu wniosek J. I. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2000r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2000r. nr [...], nakazującą rozbiórkę wyżej wymienionego domku letniskowego z tarasem. W w/w wniosku, skarżący wskazał, iż decyzja [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...] jest wadliwa, ponieważ utrzymuje w mocy rażąco naruszającą prawo decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2000r. zdaniem skarżącego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. rażąco narusza prawo, ponieważ organ oceniając skutki samowoli budowlanej, nie oparł się na obowiązującym w dacie orzekania o likwidacji samowoli budowlanej planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B. Zdaniem organu w/w zarzuty są bezzasadne. Przedmiotowy domek letniskowy istniał już w momencie nabycia działki (o nr geoid. [...]) w 1994r.. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. słusznie uznał, ze został on wybudowany przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. I Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) tj. przed dniem 1 stycznia 1999r. Zgodnie z art. 103 § 1 ust. 2 w/w ustawy, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się art. 48 dotyczącego likwidacji skutków samowoli, a przepisy starej ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując przedmiotową sprawę opierał się na przepisach tej ustawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., badając, czy zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. stwierdził, że przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany niezgodnie z obowiązującym w dniu orzekania o skutkach samowoli, planem zagospodarowania przestrzennego Gminy B., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy w B. dnia [...] lipca 1993r., ponieważ według jego postanowień teren, na którym znajduje się domek letniskowy (działce o nr ew. [...]) jest gruntem leśnym położonym w strefie ochronnej Jeziora S., w której zabrania się wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2001r. sygn. Akt SA/Bk91/01, oddalającym skargę T. i J. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2000r. znak: [...] stwierdził, że w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie właśnie w/w plan zagospodarowania przestrzennego, ponieważ skutki samowoli budowlanej likwidowane były pod rządami obowiązywania tego planu. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrok ten wiąże wszystkie organy administracji publicznej, orzekające w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. I. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że samowola budowlana zaistniała pod rządem Prawa budowlanego z 1974r. Plan zagospodarowania przestrzennego został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w B. z dnia [...] lipca 1993r. Zdaniem skarżącego organy nie podjęły ustaleń czy w dacie samowoli obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego a jeżeli obowiązywał to nie dokonały oceny zgodności zabudowy z planem. Skarżący wskazał, że błędny jest pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 31 maja 2001r. SA/13k/91/01 zgodnie, z którym skutki samowoli należy oceniać wg planu przestrzennego zagospodarowania obowiązującego w dacie orzekania. Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie NSA 462/02, zgodnie, z którym ocena w w/w zakresie odnosi się do planu obowiązującego w dacie zaistnienia samowoli. Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był związany powołanym wyżej wyrokiem NSA Ośrodka w Białymstoku. Zdaniem skarżącego istnienie decyzji regulujących w sposób całkowicie rozbieżny w identycznym stanie faktycznym i prawnym sytuacje obywateli narusza rażąco konstytucyjną zasadę równego traktowania art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i pogłębionego zaufania do organów Państwa (art. 8 kpa). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej tego samego organu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W niniejszym postępowaniu, w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym, kontrolowano decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2000r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2000r. znak [...] nakazująca rozbiórkę domku letniskowego. Wyżej opisane decyzje były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 31 maja 2001r. sygn. akt SA/Bk91/01 oddalił skargę na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2000r. podnosząc, że prawidłowo organy przyjęły, że przedmiotowy domek został wybudowany niezgodnie z obowiązującym w dniu orzekania o skutkach samowoli budowlanej planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd w pełni podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co do tego, że badając decyzję w trybie nieważnościowym czuł się związany poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który kontrolował decyzje zapadłe w trybie zwykłym. Zdaniem Sądu organ nadzoru rozpoznając wniosek o stwierdzenie, z powodu rażącego naruszenia prawa, nieważności decyzji, na którą skargę strony Sąd uprzednio oddalił, jest związany wyrażoną w wyroku Sądu oceną prawną. Próba stwierdzenia nieważności decyzji, którą pod względem zgodności z prawem kontrolował Sąd i oddalił skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Ocena prawna zawarta w wyroku Sądu jest wiążąca bezwzględnie w danej sprawie tzn. bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło