VII SA/Wa 595/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala VII SA/Wa 595/08 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006r. na podstawie arf. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a, po rozpoznaniu wniosku Gminy D. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002r., znak: [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2001r. znak: [...] nakazującą Zarządowi Gminy D., inwestorowi zadania inwestycyjnego "Gospodarka wodno-ściekowa strefy [...] Gminy D.", rozbiórkę sieci kanalizacji sanitarnej długości ok. 140 m wykonanej w miejscowości B. Organ odwoławczy w wskazał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. została zaskarżona przez Zarząd Gminy D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z dnia [...] marca 2004r., w sprawie o sygn. akt [...] skargę oddalił. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sytuacji gdy skarga, na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została oddalona przez Sąd, to organ administracyjny ma zamkniętą drogę z uwagi na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawna zawartą w wyroku Sądu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...]. Skarżąca podniosła, że decyzje zarówno Powiatowego, jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotknięte są wadą nieważności stosownie do przepisów art. 156 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na błędne uznanie Zarządu Gminy D. za inwestora sieci kanalizacji sanitarnej. Zarząd Gminy, jako organ osoby prawnej, zdaniem skarżącej nie może być stroną postępowania administracyjnego, co wynika z przepisu art. 28 i art. 29 kpa. W ocenie skarżącej Gminy niniejsza sprawa nie jest sprawą, o której mówi art. 153 p.p.s.a., ani też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest organem, który wskazuje przepis tego artykułu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [. .] wyrokiem z dnia [...] listopada 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2006r. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie, można wyjątkowo dopuścić do odstąpienia od zastosowania zasad wynikających z przepisu art. 153 p.p.s.a. Tym samym może dojść do kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002r. w postępowaniu nieważnościowym. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, organ winien rozpoznać ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności badanej decyzji, w szczególności mając na względzie ocenę czy obarczona jest ona wadą, o której mowa w przepisie art. 156 §1 pkt4k.p.a. Na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] marca 2008r. w sprawie sygn. akt [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] potwierdzając zarzut naruszenia przez Sad I instancji art. 153 ppsa i art. 170 ppsa jako naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku wyraził wiążący pogląd prawny, iż ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, ma istotne znaczenie przy rozpoznawaniu kolejnych spraw związanych z oceną decyzji będącej przedmiotem wcześniejszej kontroli Sądu. Sąd II instancji wskazał, iż przepis art. 153 p.p.s.a. (poprzednio art. 30 ustawy o NSA) oraz art. 99 ustawy wprowadzającej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Dla znaczenia tego unormowania i konsekwencji z niego płynących Sąd przywołał bardzo liczne orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż moc wiążąca określona w art. 170 ppsa oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu co oznacza, że w kolejnym postępowaniu w którym pojawia się ta kwestia, nie może być ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy I inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2001 r., nakazującą Zarządowi Gminy D., inwestorowi, zadania inwestycyjnego "Gospodarka wodno-ściekowa strefy [...] Gminy D.", rozbiórkę sieci kanalizacji sanitarnej długości ok. 140m wykonanej w miejscowości B. poddana została kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...], oddalił skargę Zarządu Gminy D. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani żaden organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także, po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. W sprawie niniejszej taka okoliczność nie zachodzi. W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu przez przepisy prawa kognicji. Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Z tych względów argumenty podnoszone przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracyjnego, tym bardziej, że jak wyżej wskazano, kontrola sądu administracyjnego oparta jest na kryterium zgodności z prawem, a więc Sąd wcześniej badający decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. brał pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności decyzji z prawem. Jak już wyżej wskazano, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., działając w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zajął słuszne stanowisko w sprawie. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 517/2000, LEX 51228). Zarzuty podniesione w skardze nie mogą być rozpatrywane, gdyż nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowią jedynie prawnie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego. Powyższa ocena prawna została w sposób nie budzący wątpliwości wyrażona w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2008r. w sprawie [...], poprzedzającym wydanie niniejszego orzeczenia. Sąd w składzie orzekającym w całości akceptuje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 listopada 2005r. syg.akt I FSK 294/05 ,iż "dokonana przez NSA wykładnia prawa wiąże na tle stanu faktycznego sprawy uznanego przez ten sąd za niewadliwy. Jeżeli sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznaje tenże stan faktyczny w dalszym ciągu za prawidłowo ustalony - wykładnia prawa dokonana przez NSA jest dla niego wiążąca w oparciu o art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Konkludując, należy uznać badane rozstrzygnięcie organu nadzoru, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r: za odpowiadające przepisom prawa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.