VII SA/Wa 596/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-25

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bożena Walentynowicz, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia budowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję o nakazie rozbiórki, nie narusza prawa. Brak pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy, w połączeniu z faktem, że domek letniskowy został wybudowany bez wymaganych formalności, uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji był bezpodstawny, a podniesione zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. nie znalazły potwierdzenia.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego stwierdziły, że domek został wybudowany w 1998 r. bez pozwolenia na budowę i bez dokonania skutecznego zgłoszenia. J. S. twierdził, że obiekt jest gospodarczy, poniżej 35 m2, a zgłoszenia dokonał, traktując protokół kontroli podatkowej jako takie zgłoszenie. Organy administracji uznały te argumenty za nieuzasadnione, a Sąd administracyjny kontrolujący odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce uznał skargę za bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, Nr PINB – [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał J. S. rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego o konstrukcji drewnianej wraz z elementami betonowymi na których obiekt postawiono, wzniesionego bez pozwolenia na budowę na działce o nr ew. [...]w K. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że obiekt budowlany został zrealizowany w miesiącu lipcu 1998 roku, a inwestor nie posiadał pozwolenia na jego budowę. Pismem z dnia 24 kwietnia 2002 roku J. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2002 roku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że obiekt budowlany jest obiektem gospodarczym, przeznaczonym na cele niemieszkalne. Jego całkowita powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2, a rozpiętość konstrukcji nie przekracza 4,80 m. Tymczasem z art. 29 ust.1 Prawa budowlanego wynika, że na wykonanie takiego budynku nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia tylko dokonanie zgłoszenia, a on takiego zgłoszenia dokonał. Nadto stwierdził, że posiada uprawnienia rolnicze, a działka o nr ew. [...] wykorzystywana jest jedynie dla celów związanych z produkcją rolną. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stwierdził, że bezsporną okolicznością jest, iż J. S. w lipcu 1998 roku wybudował na działce nr [...]w K. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową. Budowa tego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, której inwestor nie posiadał. Nieprawdą jest natomiast, że J. S. złożył we właściwym organie zgłoszenie zamiaru realizacji inwestycji zgodnie z art.30 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Urząd Miejski Referat Architektury i Zagospodarowania Przestrzennego stwierdził jednoznacznie, że J. S. nie zgłaszał zamiaru realizacji budynku. J. S. przedstawił jedynie protokół z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Miejski we W. z dnia [...] lipca 1998 roku dotyczący sprawdzenia zgodności pobierania i uiszczania podatków i opłat lokalnych, w którym stwierdzono wybudowanie domku letniskowego o powierzchni 30 m2 bez pozwolenia i wyjaśnił, że traktuje ten protokół jak zgłoszenie. Tymczasem zgłoszenie winno być dokonane przed przystąpieniem do budowy obiektu budowlanego. Powyższe argumenty świadczą zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o tym, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Pismem z dnia 10 września 2003 roku J. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] podnosząc zarzut, iż została ona wydana z naruszeniem art.7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazane przez wnioskodawcę uchybienia przepisom art. 7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa nie wystąpiły i decyzja ta nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Pismem z dnia 17 lutego 2004 roku J. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy nie podnosząc żadnych zarzutów. Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. S. podnosząc zarzut, że w świetle przedstawionych faktów podczas postępowania administracyjnego oraz poniesionych dużych wydatków finansowych na zbudowanie obiektu budowlanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości K. uważa decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego za krzywdzącą. Nadto stwierdził, że na sąsiednich działkach zbudowanych jest kilkaset podobnych obiektów budowlanych, a w jednym z przypadków Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 06 marca 2002 roku, sygn. akt II SA/Gd 4199/01 wstrzymał wykonanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzupełnieniu skargi stwierdził, że Rada Gminy W. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że nadal płaci podatek za grunt i obiekt budowlany. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja nie zdaniem Sądu nie narusza prawa. Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art.156 kpa. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art.156§1 pkt.2 kpa). W wyroku z dnia 09 marca 1999 roku, sygn. akt V SA 1970/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "...... cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Z kolei w wyroku z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt V SA 2998/99 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony przez skarżącego dotyczył decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 roku, którą to decyzją utrzymano mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę domku lotniskowego. Analiza treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku, Nr [...] o nakazie rozbiórki domku letniskowego wskazuje, iż nakaz rozbiórki tego obiektu budowlanego był uzasadniony. Niezależnie od tego czy realizacja tego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia czy też zgłoszenia stwierdzić należy, że skarżący nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia jego budowy. Nie sposób przyjąć, iż skarżący dokonał zgłoszenia budowy budynku do protokołu kontroli przeprowadzonej przez Urząd Miejski we W. w dniu 27 lipca 1998 roku przede wszystkim z tego powodu, że w dacie sporządzania protokołu domek letniskowy już istniał. Tymczasem zgłoszenie by było skuteczne winno być dokonane przed rozpoczęciem budowy. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że "zgłoszenie", o którym wspominał skarżący było jedynie potwierdzeniem zbudowania domku letniskowego dla celów podatkowych. Konsekwencją braku posiadania przez skarżącego pozwolenia na budowę jak też braku zgłoszenia budowy jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki zrealizowanego przez skarżącego obiektu. Zgodnie bowiem z treścią art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) – w jego brzmieniu na datę wydawania decyzji o nakazie rozbiórki - właściwy organ nakazywał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższe względy przemawiają za tym, że decyzja o nakazie rozbiórki nie naruszała prawa. Decyzja ta nie była obarczona żadną z wad wymienionych w art.156 kpa. Odmowa stwierdzenia jej nieważności przez Wojewodę [...] oraz utrzymanie w mocy tej decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było prawidłowe. Żądanie skarżącego stwierdzenia nieważności tej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego tj. decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku jest w świetle powyższych argumentów bezpodstawne. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji zawiera ogólnikowe zarzuty naruszenia art. 7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa. Skarżący nie wskazuje jednak żadnych konkretnych uchybień jakich miałby dopuścić się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przy rozpoznawaniu sprawy zakończonej wydaniem tej decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zawiera już w ogóle żadnych zarzutów. Z kolei w skardze skarżący odwołuje się do faktów, których nie skonkretyzował. Odniesienie się do tego stwierdzenia jest więc niemożliwe. Zarzut poniesienia przez skarżącego dużych nakładów finansowych na budowę domku letniskowego nie może być kryterium oceny prawidłowości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Również fakt, iż na sąsiednich działkach zbudowanych zostało kilkaset obiektów podobnych do obiektu wzniesionego przez skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedynym kryterium oceny zaskarżonej decyzji jakie może Sąd brać pod uwagę jest jej zgodność z prawem. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w zupełnie innej sprawie, nie związanej ze sprawą skarżącego. Okoliczność, iż Rada Gminy W. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji. Ocena prawidłowości decyzji rozbiórkowej dokonywana jest na datę jej wydania. Okoliczności, które powstały po wydaniu tej decyzji nie mają znaczenia dla oceny jej prawidłowości. Również okoliczność, że skarżący płaci podatki za swój domek letniskowy nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji o nakazie rozbiórki oraz decyzji wydanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz.31 ze zm.) nie wynika, by obowiązek płacenia podatku związanego z własnością obiektu budowlanego uzależniony był od tego czy obiekt ten został zbudowany legalnie czy też nielegalnie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło