VII SA/Wa 598/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.K. z Kancelarii Prawnej C.,. sp. k. w [...] W. przy ul. [...] , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] (NR[...]), działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym oraz art. 123 i art. 262 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, nałożył na A. i J. W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej budynku przy [...] z domiarami do granicy z nieruchomością przy [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że pp. W. w dniu 9 maja 2005r. uzyskali decyzję zezwalającą na nadbudowę budynku mieszkalnego i dobudowę garażu z tarasem nad garażem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] zgłaszającą sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. inwestycji i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w tej sprawie. Organ wskazał, że wobec licznych pism T. K. współwłaścicielki nieruchomości przy [...] dotyczących otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej ww. budynku niezbędne było wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej z domiarami do granicy jej nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 2 zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia W. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stosuje się wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzi "uzasadniona wątpliwość", o której mowa w tym przepisie. Uzasadnieniem nałożenia przedmiotowego obowiązku nie mogły być zatem liczne pisma T. K., jak wskazał organ I instancji. Organ wyjaśnił, że art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego precyzuje rodzaj dokumentacji, przedłożenia której można żądać na jego podstawie i są to oceny techniczne lub ekspertyzy. Organ I instancji nie powinien więc stosować wykładni rozszerzającej, nakładając obowiązek złożenia innych dokumentów. Inwentaryzacja geodezyjna budynku bez wątpienia nie jest ekspertyzą, ani oceną techniczną o jakiej mowa w ww. przepisie. Skargę na to postanowienie złożyła T. K., wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez dokonanie jego błędnej interpretacji tj. stwierdzenie, że znajduje on zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzi "uzasadniona wątpliwość" i w związku z tym pominięcie istotnego dowodu, co uniemożliwia wszechstronne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącej, przeprowadzenie inwentaryzacji geodezyjnej ww. budynku z domiarami do granicy z jej nieruchomością jest konieczne w celu podjęcia dalszych działań po wykonanej rozbudowie i nadbudowie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej zw. ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którym organ ten uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nakładające na A. i J. W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej ww. budynku mieszkalnego usytuowanego przy [...] w W. z domiarami do granicy z działką sąsiednią należącą do T. K. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przepis ten ma zatem zastosowanie wówczas, gdy zaistnieją uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych, stanu technicznego obiektu, czy stanu robót budowlanych, a przedłożona przez stronę ocena techniczna lub ekspertyza winna ujawnione wątpliwości usunąć. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatem stwierdził, że powołany wyżej przepis nie daje podstaw do żądania przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej, która nie jest oceną techniczną, ani ekspertyzą. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2007r. sygn. akt II OSK 177/06, LEX nr 340191 wskazał, że artykuł 81 c ust. 2 Prawa budowlanego daje uprawnienie do nałożenia obowiązku złożenia ekspertyzy czy oceny technicznej. Jednak na jego podstawie organ administracji budowlanej nie może nałożyć obowiązku złożenia przez stronę innych dokumentów, które nie są ekspertyzami czy ocenami technicznymi. Inwentaryzacja geodezyjna nie jest zaś ekspertyzą ani oceną techniczną, o jakiej mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast obowiązek sporządzenia geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej organ może nałożyć na podstawie art. 43 ust. 1 Prawa budowlanego w sytuacjach wymienionych w tym przepisie. Podkreślić jednak należy, że choć organ odwoławczy prawidłowo zakwestionował postanowienie pierwszoinstancyjne ze względu na uchybienie treści art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, to rozstrzygnięcie to wydał z naruszeniem art. 138 kpa. Wskazać bowiem trzeba, że przepis art. 138 kpa, zawiera zamknięty katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu, wśród których nie zostało wymienione rozstrzygnięcie polegające jedynie na uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji. Uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce wraz z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, bądź umorzeniem postępowania pierwszej instancji (§ 1 pkt 2), albo przekazaniem do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji (§ 2). Wprawdzie odnośnie interpretacji art. 138 kpa w związku z treścią art. 144 kpa tj. ze względu na jego "odpowiednie stosowanie" w postępowaniu zażaleniowym, istnieją rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie mógł ograniczyć się jedynie do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Co więcej § 2 art. 138 kpa w ogóle nie miał zastosowania w rozstrzyganej sprawie, gdyż konsekwencją braku możliwości nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, winno być uchylenie postanowienia pierwszoinstancyjnego i umorzenie postępowania przed tym organem, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ze wskazaniem przepisu, w oparciu o który inwentaryzacja ta winna być nałożona na inwestorów. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)