VII SA/Wa 60/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-12

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe, posiadający stałe dochody z renty i emerytury, a także majątek w postaci mieszkania i udziału w budynku, mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli ich miesięczne wydatki obejmują spłatę kredytu w wysokości ponad 900 zł?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Posiadają stałe dochody, nie mają nikogo na utrzymaniu i potrafią wygospodarować środki na spłatę kredytu, który nie jest wydatkiem koniecznym. Koszt wpisu sądowego w wysokości 200 zł pozostaje w ich zasięgu finansowym, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy S. P. i C. P. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, nie mają nikogo na utrzymaniu, posiadają mieszkanie i udział w budynku. Ich dochody z renty i emerytury wynoszą łącznie 2466 zł, a miesięczne wydatki obejmują m.in. kredyty (903,38 zł), media i koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. P. i C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. i C. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. P. i C. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić S. P. i C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły na formularzu PPF wnioski [...] i [...] o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ich wnioski rozpoznano łącznie niniejszym postanowieniem. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż [...] i [...] wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Nie maja nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 70,78 m2 oraz ¼ udziału w prawie własności budynku. Utrzymują się z dochodów: renty [...] w wys. 816,47 zł., i emerytury [...] 1650 zł., co łącznie daje dochód 2 466 zł. Wnioskodawcy podali, że stałe miesięczne wydatki to: kredyty 903,38 zł., telefon 67,23 zł., woda 91,05 zł., gaz 157,68 zł., energia elektryczna 160 zł., media 50 zł., odpady komunalne 90 zł. koszty leczenia 277,83 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową [...] i [...] uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy posiadają stałe dochody, nie mają nikogo na utrzymaniu, potrafią ze swoich dochodów wygospodarować środki na spłatę prywatnych kredytów. Należy również zauważyć, że wydatku związanego z opłacaniem kredytu w wys. ponad 900 zł., nie można zaliczyć do wydatków koniecznych. Okoliczności te wskazują że strony nie można zaliczyć do osób ubogich. Należy też mieć na uwadze, ze obecnie jedyny wydatek, który umożliwi rozpoznanie sprawy sądowej to wpis sądowy, w wysokości 200 zł. Na późniejszym etapie sprawy mogą pojawić się inne wydatki, ale te są związane z wolą strony skarżącej (ew. opłata za sporządzenie uzasadnienia wyrku jeżeli wyrok nie będzie sporządzany z urzędu – 100 zł. oraz wpis od ew. skargi kasacyjnej jeżeli strona zdecyduje się taką skargę wnosić – 100 zł.). Okoliczności te wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które pozostają w zasięgu finansowym strony. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło