VII SA/Wa 603/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-19

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wraz z małżonką osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości 3.786,17 zł, posiada mieszkanie o powierzchni 106,30 m² oraz inne nieruchomości, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ łączny dochód jego i małżonki, mimo ponoszonych wydatków, pozwala na samodzielne pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach skrajnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z dochodów w wysokości 3.786,17 zł brutto miesięcznie, posiadają mieszkanie o powierzchni 106,30 m² oraz inne nieruchomości. Wnioskodawca wykazał miesięczne opłaty i wydatki, jednak sąd uznał, że dochody te pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2009r. po rozpoznaniu wniosku M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 14 maja 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. G., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną i utrzymują się z dochodów w wysokości 3.786,17 złotych brutto miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości 1.694,00 złotych oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 170, 00 złotych oraz kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.922,17 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że posiada mieszkanie o pow. 106,30m-. Skarżący podał, iż posiada także nieruchomość o pow. 333,80 m- oraz udział w budynkach. Wnioskodawca wskazał, że na stałe miesięczne opłaty ponosi 720,00 złotych. Ponadto wyszczególnił w formularzu, że ponosi następujące wydatki: na żywność kwotę 900,00 złotych, na utrzymanie mieszkania i jego naprawy kwotę ok. 200,00 złotych, na ubranie 200,00 złotych, kulturę fizyczną, rehabilitację oraz rekreację 200,00 złotych, turnusy rehabilitacyjne 150,00 złotych, wizyty lekarskie 100,00 złotych, kredyty 180,00 złotych oraz "wydatki nieprzewidziane" i utrzymanie ogrodu 250,00 złotych. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawca wraz z małżonką uznano, że pomimo ponoszonych wydatków jest on w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z małżonką uzyskują stały miesięczny dochód. W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskuje wnioskodawca i jego małżonka pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nim kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi). Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło