VII SA/Wa 603/11

Sygnatura akt VII SA/Wa 603/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Z. w W. w sprawie VII SA/Wa 603/11 ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek Stowarzyszenia Z. w W. dotyczący przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie Z. w W. złożyło na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został rozpoznany przez referendarza sądowego w dniu 20 lipca 2011 r. Na ww. postanowienie referendarza sądowego został złożony sprzeciw, co spowodowało, że postanowienie z dnia 20 lipca 2011 r. straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na nowo. Z treści wniosku wynika, ze Stowarzyszenie Z. prowadzi działalność polegającą na edukacji ekologicznej, prowadzeniu centrum ekologicznego połączonego ze schroniskiem młodzieżowym, prowadzeniu własnych kampanii i projektów ekologicznych, wydawnictw, podejmowaniu wielokierunkowych działań na rzecz ochrony środowiska oraz proekologicznego planowania przestrzennego, kierując się obowiązującym prawem ze szczególnym uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju, podejmowanie działań na rzecz transportu publicznego energetyki odnawialnej rolnictwa ekologicznego, występowanie na prawach strony reprezentującej interes społeczny oraz interes prawny uzasadniony celami statutowymi w postępowaniach administracyjnych. Stowarzyszenie wskazało, że posiadane środki nie pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż znaczna część posiadanych środków ma przeznaczenie celowe. Stowarzyszenie Z. posiada na dwóch rachunkach bankowych 3 796,84 zł. i 126 865,46 zł. Wysokość kapitału zakładowego majątku lub środków finansowych wynosi 130 662,30 zł., zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 330 691, 98 zł. W sprzeciwie Stowarzyszenie zarzuciło, iż w sprawie nie skorzystano z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zw. ppsa i nie wezwano Stowarzyszenia do dodatkowych wyjaśnień. Ponadto dodano, że Stowarzyszenie próbuje pozyskać nowych członków, a od obecnych pobiera regularne składki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Należy również pamiętać, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych - gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cyt. ustawy. W niniejszej sprawie analizując złożony wniosek trudno mówić by Stowarzyszenie Z. znajdowało się w sytuacji, w której nie ma środków na prowadzenie działalności. Posiada na dwóch kontach ponad 130 000 zł., a zysk za ostatni rok podatkowy wyniósł 330 691, 98 zł. Okoliczność ta przesądza, iż wniosek nie jest zasadny. Tym bardziej, że prowadzenie spraw sądowych jest również działaniem zmierzającym do osiągnięcia przez Stowarzyszenie określonego celu działalności i środki na sprawy sądowe powinny być wliczone do "działalności celowej". Ponadto należy wskazać, ze zastosowanie art. 255 ppsa nie jest obowiązkiem Sądu, gdyż z treści tego przepisu wprost wynika, że można go zastosować tylko jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W niniejszej sprawie taka konieczność nie zachodzi. Nie jest zasadnym również stosowanie wykładni teleologicznej do interpretacji przepisu art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalność pożytku publicznego i wolontariacie (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 234 poz .1536 ze zm.), gdyż praktyka sądowoadministracyjna nie jest rozbieżna w tej kwestii i wskazuje, że organizacjom pożytku publicznego na gruncie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przysługuje zwolnienie od opłat sądowych. W tym stanie rzeczy uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy, skoro Stowarzyszenie nie wykazało, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Z tego względu na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.