VII SA/Wa 603/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. S. kwotę 517 zł (pięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] Wojewoda [...] ( dalej: "Wojewoda" , "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.") w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu odwołania S. S. ( dalej: "skarżący", " inwestor") od decyzji Starosty [...] ( dalej: "Starosta", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] października 2020r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw ws. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w technologii sekwencyjnego reagowania SBR - mechaniczno-biologicznej do 6 RLM o przepustowości do 0,9 m3/dobę ze studnią chłonną na terenie działki nr ew. [...] obręb [...], gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 października 2020 r., do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło zgłoszenie inwestora dotyczące budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w technologii sekwencyjnego reagowania SBR - mechaniczno-biologicznej do 6 RLM o przepustowości do 0,9 mVdobę ze studnią chłonną na terenie działki nr ew. [...] obręb [...], gm. [...]. Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania przedmiotowych robót budowlanych na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego. Od powyższej decyzji Starosty, wniósł odwołanie inwestor. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda, skarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił instytucje pozwolenia na budowę i zgłoszenia oraz przytoczył stosowne regulacje Prawa budowlanego w tym zakresie. Organ odwoławczy ocenił, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Wojewoda przypomniał, że inwestor planuje budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w technologii sekwencyjnego reagowania SBR - mechaniczno-biologicznej do 6 RLM o przepustowości do 0,9 m3/dobę z studnią chłonną na terenie działki nr ew. [...] obręb [...], gm. [...]. Studnia chłonna zaprojektowana w nasypie jest integralną częścią oczyszczalni ścieków i została zaprojektowana z lokalizacją 2 metry od granicy z działką budowlaną nr [...], oraz 2 m od granicy działki nr [...] stanowiącej drogę. Organ odwoławczy podkreślił, że na działkach sąsiednich, jak również na działce inwestycyjnej znajdują się studnie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej - 30 m, do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód. Organ powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, że regulacja dotycząca zachowania odpowiedniej odległości oczyszczalni ścieków od studni ma służyć ochronie wody w studni przed jej skażeniem. Ma ona na celu wykluczenie sytuacji w której na skutek zbyt bliskiego położenia oczyszczalni ścieków, mogłoby dojść do skażenia wody w studni a w konsekwencji na skutek użycia tej wody, mogłoby dojść do powstania szkody w postaci chorób zwierząt czy też zniszczenia roślinności. Zwrot "woda przeznaczona do spożycia przez ludzi", powinien być interpretowany szeroko i pod pojęciem tym rozumieć należy nie tylko wodę przeznaczoną do picia przez ludzi, ale również wodę przeznaczoną do innych celów domowych (gospodarczych). Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na zlokalizowanie przez inwestora studni chłonnej w odległości 2 metrów od granicy z działkami sąsiednimi, działki te znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ponieważ w związku z jej lokalizacją, właściciele działek sąsiednich nie będą mogli swobodnie zagospodarować swoich działek. Jednocześnie organ przypomniał pojęcie obszaru oddziaływania inwestycji, zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz przytoczył orzecznictwo w tym zakresie. Organ przypomniał, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Dokonując wykładni obszaru oddziaływania obiektu, należy wskazać, że obszar oddziaływania obiektu dotyczy zarówno terenu niezagospodarowanego, jak i terenu już zagospodarowanego. Ograniczenia mają bowiem dotyczyć zmiany sposobu zagospodarowania. Z kolei przepisy odrębne, o których mowa w ustawowej definicji, to przepisy, których zastosowanie powoduje jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Pojęcie przepisów odrębnych nie będzie ograniczało się tylko i wyłącznie do przepisów określających warunki techniczno-budowlane obiektu budowlanego. Organ przywołując orzecznictwo, wyjaśnił także pojęcie przymiotu strony w sprawach związanych z inwestycjami budowlanymi. Wojewoda przypomniał, że przymiot strony w Prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy innymi. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być sprecyzowane przy każdej inwestycji, gdyż determinuje ono krąg stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustalając zatem obszar oddziaływania obiektu, organ administracji architektoniczno-budowlanej musi uwzględnić rodzaj i charakterystykę planowanego obiektu budowlanego, jego cechy indywidualne, w tym jego przeznaczenie oraz wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu znajdującego się w jego otoczeniu terenu. Reasumując Wojewoda stwierdził, że Starosta zasadnie wniósł sprzeciw, przypominając, że instytucja ta określona w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, jest wyrazem oceny organu administracji architektoniczno-budowlanej, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych. Jeżeli Inwestor chce zrealizować inwestycję w przedmiotowym kształcie winien złożyć wniosek o pozwolenie na budowę, gdyż działki sąsiednie winny być objęte obszarem oddziaływania, a więc ich właściciele staną się stronami postępowania. Natomiast w zgłoszeniu; które jest postępowaniem uproszczonym, występuje jedynie inwestor. Końcowo Wojewoda ocenił, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Skargę na powyższą decyzję Wojewody, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 84 k.p.a., polegające na dokonaniu niewłaściwej kontroli legalności decyzji I instancji i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] pomimo braku ustalenia czy lokalizacja inwestycji jest zgodna z § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. pomimo braku ustalenia kwestii odległości od najbliższych studni oraz kwestii dostarczania wody do spożycia przez ludzi, które to naruszenie, miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy budowa objęta zgłoszeniem nie narusza innych przepisów; 3. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. z § 31 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obszar oddziaływania obiektu to strefa ochronna, która wyznacza przyszłe, niepewne w przyszłości ograniczenia w zabudowie na sąsiedniej działce, podczas gdy przy budowie przydomowych oczyszczalni ścieków punktem odniesienia dla jej lokalizacji pozostają jedynie studnie już istniejące. Skarżący podniósł, że żaden z organów nie zmierzył odległości planowanej inwestycji od istniejących na gruncie w pobliżu studni. Skarżący wskazał, że faktycznie w pobliżu istnieją już dwie studnie: jedna na działce inwestycyjnej nr ew. [...] oraz na działce sąsiedniej nr [...]. Podkreślił jednak, że zarówno jedna, jak i druga, oddalone są od projektowanej inwestycji w odległości powyżej 30 metrów, co widać na mapie do celów projektowych przedstawionej przez inwestora. W kręgu o średnicy 30 metrów od osi projektowanej studni nie znajduje się żadna studnia, w tym studnia dostarczająca wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zdaniem skarżącego takie przedstawienie terenu na mapie powinno być wystarczające, jeżeli zaś kwestia odległości budzi wątpliwości organu, to na nim spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w szczególności ustalenie odległości od najbliższych studni oraz kwestii dostarczania wody do spożycia przez ludzi. Zawartość akt administracyjnych oraz uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niejako założyły, że nie ma potrzeby zbadania odległości tych studni, nie poświęcając tej kwestii jakichkolwiek rozważań. Te okoliczności były zdaniem skarżącego niezbędne do zbadania, czy doszło do naruszenia normy § 31 ust. 2 oraz § 31 ust. 2 w zw. z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Zgodnie z § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległości usytuowania studni od granicy działki dotyczą jedynie studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a ponadto przepis § 31 ust. 2 dopuszcza lokalizację studni w mniejszej odległości od granicy niż 5 m, w razie spełnienia przewiedzianych w nim warunków, które nie były w sprawie przez organy badane. W związku z powyższym ocena spełnienia wymogów wynikających z tego przepisu wymagała po pierwsze ustalenia jaka jest odległość od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. W przypadku stwierdzenia, że odległość ta jest mniejsza niż 30 m w następnej kolejności należało ustalić czy studnia znajdująca się na działce skarżącego dostarcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Tymczasem w sprawie niniejszej organy nie dokonały jednoznacznych ustaleń w powyższym zakresie i zastosowanie w niniejszej sprawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego było nieuzasadnione. Ponadto skarżący podniósł, że organy obydwu instancji w błędny sposób interpretują pojęcie obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Wskazał również, że w jego ocenie budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, może być realizowana na podstawie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] lutego 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest rozstrzygnięcie Wojewody dotyczące sprzeciwu wniesionego przez organ I instancji od zgłoszenia dotyczącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w technologii sekwencyjnego reagowania SBR - mechaniczno-biologicznej do 6 RLM o przepustowości do 0,9 m3/dobę ze studnią chłonną na terenie działce nr ew. [...] obręb [...], gm. [...]. Poddana kontroli Sądu decyzja Wojewody, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Wskazać należy, że obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie na podstawie dowodów niezbędnych do jej rozstrzygnięcia co wynika z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ale także wszechstronne wyjaśnienie, na ich podstawie, istoty sprawy oraz danie temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji - art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek ten organy realizują w sposób wyznaczony treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Postępowanie dowodowe nie może zatem zostać zakończone dopóki organ nie ustali, czy w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny przewidziany w normie prawa materialnego wystąpił, czy też nie. Z kolei dokonane ustalenia stanu faktycznego, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zasada prawdy obiektywnej, ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a dotarcie do niej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej aktywnie podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. W ocenie Sądu, Wojewoda nie zrealizował powyższych zasad. Organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenie przedmiotowej inwestycji dokonanego przez inwestora na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Jak wynika uzasadnienia decyzji organu I instancji, planowana inwestycja w jego ocenie narusza przepis § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), zgodnie z którym odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej - 30 m, do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód. Z uzasadnienia zarówno decyzji Starosty, jak też decyzji Wojewody, nie dowiadujemy się, dlaczego planowana inwestycja, jest niezgodna z powyższym przepisem. Jedyna wzmianka na ten temat w uzasadnieniu decyzji Wojewody, sprowadza się do stwierdzenia, że zarówno na działkach sąsiednich, jak też na działce inwestycyjnej, znajdują się studnie. Organ natomiast nie wskazał, czy zachowane są odległości przewidziane w § 31 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, a jeśli nie to z jakiego materiału dowodowego, ocena ta wynika. Jest to podstawowa kwestia wymagająca ustalenia w rozpoznawanej sprawie z uwagi na podstawę prawną wniesionego sprzeciwu, tym bardziej, że skarżący, podkreśla, że wszystkie studnie znajdujące się w pobliżu, oddalone są od planowanej inwestycji na odległość ponad 30 metrów co prowadziło by do wniosku o zgodności inwestycji z wyżej wspomnianym § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Słusznie skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji mimo, że jako podstawę sprzeciwu wskazał naruszenie § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, w ogóle nie odniósł się do kwestii lokalizacji studni w pobliżu planowanej inwestycji, co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Ponadto w obu decyzjach, brak jest także informacji, czy studnie, które zgodnie z ustaleniami organów, znajdują się w pobliżu planowanej inwestycji są studniami dostarczającymi wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Organ także powinien wyjaśnić odnosząc się do parametrów technicznych oczyszczalni, czy wymagała ona zgłoszenia czy uzyskania pozwolenia na budowę, a ponadto ocenić inwestycję pod kątem wskazanego przez inwestora § 31 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, a także studni wspólnej na granicy dwóch działek, pod warunkiem zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5. Podsumowując, organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien dokonać oceny planowanego przedsięwzięcia pod kątem spełnienia przez niego wymogów wskazanych w § 31 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, ustalić i wskazać odległość planowanej inwestycji od znajdujących się w pobliżu studni i uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie odwołaniem do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ powinien ocenić, czy do dokonania ustaleń w powyższym zakresie, nie będzie wystarczająca, przedłożona przez inwestora mapa do celów projektowych. Ponadto organ powinien dokonać ustaleń co do charakteru pobliskich studni, a mianowicie, czy dostarczają one wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, jest to bowiem również istotny element wspomnianego wyżej przepisu technicznego. Uzasadnienia wymaga także to czy planowana inwestycja wymagała pozwolenia czy zgłoszenia i uzasadnienie stanowiska w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku, dokona wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i w oparciu o ten materiał dokona wykładni § 31 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a następnie uzasadni swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. O kosztach, na które składają się uiszczony wpis w łącznej wysokości 500 złotych (k. 33 i k. 36 ) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( k. 31) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.