VII SA/Wa 604/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku B. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2003r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. K. pozwolenia na budowę garażu na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2003r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił, iż na wniosek B. K., współwłaściciela działki nr [...], wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2003r. Wnioskodawca wskazywał, iż decyzja ta wydana została bez zgody współlokatorów oraz administratora całej nieruchomości – Spółki [...]. W toku postępowania ustalono, iż w dacie wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę wnioskodawca nie był współwłaścicielem wskazanej nieruchomości. Z załączonego odpisu Księgi Wieczystej nr [...] wynika, iż B. i I. małżonkowie [...] nabyli odrębną własność lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz udział wynoszący [...] części w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2004r. Oznacza to, że wnioskodawca nie spełniał warunków do uznania go za stronę postępowania zgodnie z art. 28 kpa i w tej sytuacji jego zgoda na budowę spornego garażu nie była potrzebna. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. K. – pełnomocnik B. K. wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2003r. Zdaniem organu odwoławczego kontrolowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie ze wskazanym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył stosowny wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor S. K. takiego oświadczenia nie złożył, a więc brak było podstaw do wydania pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył S. K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r., z uwagi na to, że zostały wydane z naruszeniem art. 127 Kpa. Zdaniem skarżącego od decyzji Wojewody [...] nie przysługiwało odwołanie, gdyż wydał ją organ II instancji. Nadto B. K. nie mógł skutecznie wnieść odwołania, gdyż nie był stroną postępowania w dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę narusza art. 8 Kpa ustanawiający zasadę zaufania obywatela do decyzji wydanych przez organ władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola - art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 156§1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z cytowanym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej, wymaga więc niekwestionowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156§1 kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji uznając, iż doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru II instancji przyjął, iż inwestor nie złożył stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co oznacza że nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, brak było zatem podstaw do wydania przez organ administracji architektoniczno – budowlanej pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W aktach sprawy – w dokumentacji projektowej złożonej wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę – znajduje się oświadczenie S. K. z dnia [...] października 2003 r., z którego wynika, iż wieczysty użytkownik działki nr [...] udzielił mu zgody na pobudowanie garażu, oraz pismo [...] (wieczystego użytkownika działki nr [...]) z dnia [...] lipca 2003 r., w którym wyrażono zgodę na budowę tegoż garażu. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor składający wniosek o pozwolenie na budowę obowiązany jest m.in. złożyć oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor takie oświadczenie złożył, przedkładając dokumenty, o których wyżej. Organ architektoniczno-budowlany nie zakwestionował złożonego oświadczenia uznając, iż jest ono zgodne z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przepis art. 32 ust. 4 pkt 2, po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. O zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie od dnia 11 lipca 2003 r., wymaga jedynie złożenia stosownego oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej. A zatem inwestor nie już zobowiązany do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie zasadne jest zatem twierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż inwestor nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, tym bardziej że poddanie się rygorowi odpowiedzialności karnej w przypadku złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą wynika wprost z przepisu ustawy Prawo budowlane. Przypomnieć także należy, że rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r. III ARN 15/94 - OSNCP 1994, nr 3, poz. 36),. Jego wyjątkowość wynika stąd, że prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie każde - nawet oczywiste - naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony, ani też racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać o rażącym naruszeniu prawa. Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa - dochodzi do niego, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98; wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., III SA 481/88 - niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ nie wykazał nie tylko, iż kontrolowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, ale że w ogóle do naruszenia prawa doszło. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 156 § 1 Kpa. Ujawnione naruszenie prawa powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 cytowanej ustawy orzeczono jak w pkt drugim wyroku.