VII SA/Wa 604/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-02
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu fundamentu i przesunięciu na niego stodoły, jeśli inwestycja została zrealizowana przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i nie zachodzą przesłanki do przymusowej rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanej, ponieważ inwestycja została zrealizowana przed 1 stycznia 1995 r. W sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do przymusowej rozbiórki określone w art. 37 ustawy z 1974 r. (m.in. niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, zagrożenie dla ludzi lub mienia), organ ma prawo nakazać wykonanie niezbędnych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu stodoły bez pozwolenia na budowę, a następnie przesunięciu jej na wykonany fundament. Organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia stodoły do stanu zgodnego z prawem, stosując przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżąca kwestionowała zastosowanie tych przepisów oraz zasadność nałożonych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 604/08
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane zobowiązał K. S. do przedłożenia oceny technicznej stodoły drewnianej, znajdującej się na działce o nr ew. [...], położonej w miejscowości T. gm. K. wybudowanej bez pozwolenia na budowę.
Przedłożona ocena techniczna, opracowana przez H. S. upr. nr [...], wykazała możliwość doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym celu należało wykonać czynności wskazane w opracowanym przez H. S. projekcie budowlanym.
W związku z powyższym decyzją z dnia [...] stycznia 2004r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał K. S. wykonanie w zakreślonym terminie robót budowlanych wymienionych w projekcie budowlanym opracowanym przez H. S. niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowej stodoły do stanu zgodnego z przepisami.
Od niniejszej decyzji złożyła odwołanie K. S.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia wskazał m. in. na wadliwą kwalifikację charakteru wykonanych robót, a także na brak ustaleń dotyczących bezspornego określenia daty realizacji przedmiotowej inwestycji co miało zasadnicze znaczenie przy określeniu, według przepisów której ustawy Prawo budowlane - z 1974r. czy 1994r. należy rozpatrywać niniejszą sprawę.
Na powyższą decyzję K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 lutego 2007r., sygn. akt
VII SA/Wa 1901/06 oddalił skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w związku z art.103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał K. S. wykonanie robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym stodoły drewnianej, opracowanym przez H. S. (wg punktu 1,2,3 tj. wykonania ściany p. poż., podparcia podciągu, wykonania obróbek dachu), w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w terminie dwóch miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zwołano rozprawę administracyjną z udziałem stron i powołanych świadków. W trakcie rozprawy W. B. oraz Z. R. podali, że stodołę przesunięto w 1997r. Pozostałe przesłuchane trzy osoby podały datę wykonania fundamentu i przesunięcia na nie stodoły w 1990r. Wobec wynikłych rozbieżności przesłuchano dodatkowych świadków, podanych przez W. B. Świadkowie ci zeznali jednoznacznie, że stodoła była przesunięta na wykonane fundamenty przed rokiem 1994.
W związku z powyższym organ stwierdził, że zrealizowanie fundamentu, który jest częścią obiektu budowlanego, na który przesunięto stodołę jest samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów art. 37-40 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane.
Zakończenie robót przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane stanowi podstawę do zastosowania art. 103 ust. 2 tej ustawy i rozpatrzenia samowoli budowlanej na podstawie przepisów ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974r.
Ponieważ nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia
24 października 1974r. Prawo Budowlane o przymusowej rozbiórce, w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, organ stwierdził, że na podstawie art. 40 należało orzec jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od decyzji z dnia 8 listopada 2007r. złożyła K. S. wnosząc o umorzenie robót związanych z projektem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
7 lutego 2008r., Nr 210/08 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2007r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego ustalenia poczynione przez organ I instancji, dotyczące charakteru spornej inwestycji polegającej na samowolnym zrealizowaniu fundamentu, na który przesunięto przedmiotową stodołę, jak i bezsporne ustalenie ( na podstawie zeznań świadków) daty realizacji inwestycji, zobowiązywały Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów dotyczących samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia
24 października 1974r. Prawo budowlane.
Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 21 stycznia 2008r. wynika, że sporna inwestycja była zgodna z obowiązującym w dacie jej realizacji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego jedynie możliwym w przedmiotowej sprawie było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. orzeczenia zobowiązującego odwołującą się do wykonania, w określonym terminie wskazanych robót budowlanych przy stodole drewnianej, usytuowanej na działce o nr ew. [...], położonej w miejscowości T. gm. K. zgodnie z projektem budowlanym opracowanym przez H. S. (upr. nr [...]), niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. S. wnosząc jednocześnie o "umorzenie robót związanych z projektem".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga K. S. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego bezspornie ustaliły (na podstawie zeznań świadków), że przedmiotowy obiekt został zrealizowany przed dniem
1 stycznia 1995r., a zatem dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej miały zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, które organ prawidłowo zastosował. Przepisy ostatniej z wymienionych ustaw w przypadku samowoli budowlanej nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz dozwalały na legalizację tak wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy.
Zgodnie z dyspozycją powołanego art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż w sprawie nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 37 Prawa budowlanego, które nakazywałyby organowi orzeczenie rozbiórki budynku.
Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Burmistrza Miasta Gminy K. z dnia 21 stycznia 2008r. wynika, że przedmiotowa inwestycja była zgodna z obowiązującym w dacie jej realizacji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z planu tego wynikało, że działka Nr [...] w T. jest przeznaczona pod tereny upraw rolnych i oznaczona symbolem "RP", który oznacza że na terenach oznaczonych tym symbolem dopuszcza się lokalizację inwestycji związanych z produkcją rolną i jej obsługą (w tym także zabudowę mieszkaniową dla ludności rolniczej). Z żadnego dokumentu nie wynika również, aby obiekt ten powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie zachodzą również inne ważne przyczyny, z powodu których konieczny byłby nakaz rozbiórki.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane, ażeby samowolna realizacja obiektu nastąpiła przy istnieniu przesłanek określonych w tym przepisie organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw dla orzekania przymusowej rozbiórki, a mógł na podstawie art. 40 ustawy z 24 października 1974r. nakazać wykonanie robót doprowadzających budynek do stanu zgodnego z prawem.
Należy zauważyć, że przy braku podstaw do likwidacji samowoli budowlanej przy zastosowaniu art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane stosuje się art. 40 tego prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1983 r. I SA 176/83 LexPolonica nr 299387).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (np.: wyrok NSA z 17 kwietnia 1989 r. sygn. akt IV SA 83/89 ONSA 1989/1/38).
Stosownie do treści przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Z tych wszystkich względów, skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło