VII SA/Wa 605/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-01

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pominięcie współwłaścicielki działki jako strony w postępowaniu administracyjnym, skutkujące brakiem jej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją nakazującą rozbiórkę, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pominięcie współwłaścicielki działki jako strony w postępowaniu administracyjnym, skutkujące brakiem jej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją nakazującą rozbiórkę, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Taka wadliwość może być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż tryb stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajny i dotyczy wad materialnoprawnych, a nie proceduralnych, które mogą być podstawą wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która z kolei utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący (współwłaściciele działki) zarzucili, że decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana tylko do jednego ze współwłaścicieli, co czyni ją niewykonalną i stanowi rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na .D W., K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku K. Z. i D. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] nakazującą D. W. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję domu letniskowego, usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości J., gmina S., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa. Jedną z przesłanek jego zastosowania jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Upatruje się go nie w błędach wykładni, czy interpretacji prawa, ale w przekroczeniach prawa jasnych i niedwuznacznych, nie dających się pogodzić z panującym w państwie porządkiem prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Dokonując w tym aspekcie kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję nakazującą D. W. rozbiórkę domu letniskowego usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości J., gmina S., o konstrukcji drewnianej, powierzchni zabudowy 7,50 m x 4,60 m, usytuowanego na bloczkach betonowych o wymiarach 0,24 m x 0, 24 m x 0,38 m ułożonych na gruncie, w odległości 5,0 m od granicy północnej i 4,90 m od granicy wschodniej w/w działki, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż nie jest ona obarczona żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. W szczególności kontrolowana decyzja nie narusza rażąco prawa. Nakaz rozbiórki orzeczony został w związku z samowolną budową domu letniskowego. Wszczęte przez organ nadzoru postępowanie naprawcze z powodu niewykonania przez inwestora D. W. obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa Budowlanego, nie mogło zakończyć się legalizacją obiektu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wyjaśnił, ze pominięcie K. Z., współwłaścicielki działki nr [...], jako adresata decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki nie stanowi kwalifikowanej wady rażącego naruszenia prawa, ani też skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z akt postępowania nie wynika, aby K. Z.była inwestorem samowolnie wybudowanego domu letniskowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli D. W. i K. Z., domagając się jej uchylenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżący wyjaśnili, iż inwestycja polegająca na budowie na działce nr ew. [...] w miejscowości J. domu letniskowego była prowadzona wspólnie, gdyż działka, jak i budynek, jest ich wspólną własnością. W tych okolicznościach skierowanie decyzji nakazującej rozbiórkę tylko do jednego z współwłaścicieli oznacza, że decyzja ta jest niewykonalna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja w nie narusza prawa materialnego jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy wyjaśnić, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2002 r., II UKN 356/01 Prok. i Pr. 2003/4/45). Przy czym prowadzący postępowanie nadzorcze organ winien mieć na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Tryb stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania i jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, oraz w orzecznictwie sądowym, wady wymienione w art. 156 § 1 kpa mają charakter materialnoprawny. Ze względu na zasadę ogólną, trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa) nie można w tym trybie wzruszać decyzji dotkniętej innymi wadami, niż podstawy stwierdzenia nieważności. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa – por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01, Lex 55741. W niniejszej sprawie podstawowym zarzutem skierowanym wobec decyzji nakazującej rozbiórkę domu letniskowego był zarzut pominięcia K. Z. jako strony postępowania i adresata decyzji, co zdaniem skarżących świadczyło o rażącej wadliwości decyzji. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Jak zasadnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji wykazana wadliwość dotyczy przeprowadzonego przez organ nadzoru postępowania i może stanowić ewentualnie podstawę do jego wznowienia. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym (np. poprzez niepowiadomienie jej o wszczęciu postępowania z urzędu), powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia ustalonego w art. 148 kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania – por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 17 sierpnia 1999 r., II SA/Gd 1704/97. Tak więc podniesiony zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, skutkujący pozbawieniem skarżącej udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę oraz skierowanie tej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, należy uznać za całkowicie chybiony. Jak już podkreślono, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem zgodności z prawem. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga nie mogła zostać uwzględniona. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy o Postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło