VII SA/Wa 605/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-01

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji materialnej oraz sytuacji majątkowej małżonka?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie pomocy. Kluczowe było niewykonanie zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów, majątku oraz wspólnych wydatków z małżonkiem, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną, w tym bezrobocie, niskie dochody z odszkodowania, posiadanie nieukończonego pawilonu handlowego oraz znaczne zadłużenie. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów małżonki, wspólnych wydatków, posiadanych nieruchomości, wysokości otrzymywanego odszkodowania, rozliczenia podatkowego oraz spłaty zadłużenia. Wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów, powołując się na ochronę danych osobowych małżonki oraz brak środków na spłatę pożyczek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt VII SA/Wa 605/12 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2012 r. Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący w formularzu PPF wskazał, ze jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z kwoty odszkodowania, które wynosi 700 zł. Wnioskodawca nie korzysta ze świadczeń socjalnych, nie posiada oszczędności, ani samochodu. Do majątku trwałego zaliczył nieruchomość - nieukończony pawilon usługowo - handlowy o pow. zabudowy 88,8 m2. Wnioskodawca wskazał, że ponosi miesięczne koszty w następującej wysokości – 400 zł na żywność, 100 zł na leki, 30 zł za telefon, 170 zł z tytułu ubezpieczenia i kosztów dojazdu i innych. Dodał, ze posiada zadłużenie w wysokości 57 300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych. Ma chory kręgosłup i wadę słuchu. Dodał, że od 20 listopada 2010 r. pozostaje w związku małżeńskim z J. K. Żona wnioskodawcy otrzymuje, wg oświadczenia, emeryturę, którą przeznacza na własne utrzymanie. Z uwagi na okoliczność, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do ustalenia faktycznej sytuacji materialnej i tym samym do podjęcia decyzji w zakresie przyznania prawa pomocy, na mocy zarządzenia z dnia 27 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcęEdwarda Biskupskiego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej też p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych informacji w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez: - podanie danych dotyczących wysokości emerytury uzyskiwanej przez małżonkę – J. K., chyba, że posiadają umowną rozdzielność majątkową, (jeżeli istnieje umowna rozdzielność majątkowa należy nadesłać kopię umowy) - podanie czy z żoną J. posiadają wspólne wydatki domowe, dokonują wspólnych zakupów, - podanie w przybliżeniu w jakim wymiarze czasowym, w skali miesiąca, wnioskodawca przebywa wspólnie z żoną J. bądź w W., bądź w J., a w jakim wymiarze czasowym przebywają osobno w swoich odrębnych mieszkaniach, - nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania, - nadesłanie kopii dokumentu PIT z rozliczeniem podatku za rok 2011 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - podanie czy spłaca zadłużenie w wysokości 57 300 zł. jakie są miesięczne raty spłaty, - nadesłanie wyciągu ze stanu konta bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca w odpowiedzi na ww. zarządzenie wskazał, że żona J. K. z uwagi na ochronę danych osobowych nie wyraziła zgody na podawanie informacji o jej dochodach i majątku. Dodał, że nie spłaca zaciągniętych pożyczek u osób prywatnych z uwagi na brak środków finansowych. W sprawie zważono, co następuje. Art. 245 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomcnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie zarządzenia z dnia 27 kwietnia 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Przede wszystkim wnioskodawca nie wyjaśnił, czy posiada z małżonką ustawową rozdzielność majątkową, czy też nie. Nie podał czy posiadają dochody, które są przeznaczane na wspólne utrzymanie. Nie nadesłał ponadto żądanych dokumentów (PIT za 2011 r., wyciąg ze stanu konta, dokument potwierdzający wysokość uzyskiwanego odszkodowania). Tym samym uznano, że wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło