VII SA/Wa 608/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-25
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-handlowego, realizowaną w granicy działki sąsiedniej, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia kwestii potencjalnego zacienienia pomieszczeń mieszkalnych sąsiada oraz naruszenie jego uzasadnionych interesów?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę została uchylona, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającej oceny zarzutów skarżącego dotyczących potencjalnego zacienienia pomieszczeń mieszkalnych oraz naruszenia jego uzasadnionych interesów, co stanowi naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 7, 11, 77 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia dopuszczalności sytuowania budynku przy granicy działki, nie odnosząc się do kwestii zacienienia wynikającej z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-handlowego w granicy działki sąsiedniej. Właściciel sąsiedniej działki, W. Z., wniósł odwołanie, podnosząc zastrzeżenia co do możliwości rozbudowy w granicy i negatywnego wpływu na warunki zamieszkania, w tym zacienienie jego budynku. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, uznając zgodność rozbudowy z przepisami. W. Z. złożył skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie obowiązków wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie zarzutów dotyczących zacienienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. W. oraz T. i I. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno - handlowego o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m3 zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. W decyzji organ ustalił, że obszar oddziaływania inwestycji (o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane), obejmuje działkę sąsiednią nr [...] stanowiąca współwłasność W. i H. Z.
Uzasadniając decyzję Starosta [...] wskazał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości W. Z. wniósł zastrzeżenia co do możliwości udzielenia pozwolenia na rozbudowę w granicy. W tym kontekście organ wyjaśnił, że usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy jest możliwe ze względu na rozmiary działki i powołał się na § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr. 75, poz. 690 z późń. zm.).
W. Z., złożył do Wojewody [...] odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2008r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.Nr98 z 2000r., poz.1071 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2008r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. I. i T. W., pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-handlowego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że inwestor spełnił warunki wymagane w procedurze ubiegania się o pozwolenie na budowę stosownie do treści art. 32, 33, 34 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. Nr 156z2006r., poz. 1118zpóźn. zm.).
Wniosek zawierał projekt budowlany wraz z uzgodnieniami wynikającymi z przepisów szczególnych, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M.
Planowana rozbudowa zgodna jest z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. - sektor C uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Makowie Mazowieckim Nr XI/55/2003 z dnia 11.12.2003r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 320 z 2003r., poz. 10227), w którym działka ew. nr [...] w M. położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej (symbol MU1). W związku z tym, że działka znajduje się w obrębie zabytkowego układu urbanistycznego M. inwestor dołączył uzgodnienie projektu rozbudowy z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w W., Delegatura w O. Powyższa.
Poza tym projekt budowlany został zaopiniowany przez rzeczoznawcę ds. sanitarno-higienicznych pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz rzeczoznawcę pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących usytuowania budynku organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią § 12 ust. 1, 3, 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002r., poz. 690 z późn. zm.) budynki sytuuje się w odległości nie mniejszej niż 4m od granicy z sąsiednią działką budowlaną -w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3m-w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Nadto dopuszcza się sytuowanie ściany budynku ( bez otworów) w odległości 1,5m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości o której mowa wyżej ze względu na rozmiary działki, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, że usytuowanie rozbudowy bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości jest zgodne z powyższymi przepisami. Działka inwestora ma szerokość ok. 12 m, a od strony drogi musi być zachowana linia zabudowy 5m. Ze względu na rozmiary działki nie było innej możliwości usytuowania przedmiotowej rozbudowy na działce inwestora.
W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że już w odwołaniu zastrzegał, że decyzja o rozbudowie sąsiedniego budynku bezpośrednio przy granicy może wpłynąć negatywnie na warunki zamieszkania, gdyż jego działka jest wąska i już otoczona budynkami sąsiadów. Dalsza jej zabudowa spowoduje zablokowanie dostępu światła zarówno do działki, jak i budynku mieszkalnego. Mimo to Wojewoda [...] w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych zastrzeżeń, ograniczając się wyłącznie do przytoczenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej naruszyły w ten sposób obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Nie wzięły pod uwagę zarzutów dotyczących naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określającego odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów ze względu na konieczność zapewnienia naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń. Mimo zarzutów zacienienia żadne ustalenia w tym zakresie nie zostały poczynione.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na rozbudowę (w granicy z działką sąsiednią) budynku mieszkalno - handlowego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia dokonanego przez organ były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118).
Jednym z obowiązków organu wydającego pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony przez inwestora projekt budowlany odpowiada wymaganiom określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z treści tego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę nie może być wydane bez uprzedniego sprawdzenia między innymi zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Podkreślić trzeba, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ bada, czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, głównie interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, w aspekcie dopuszczalności zabudowy i ewentualnego naruszenia norm i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest kwestia dopuszczalności rozbudowy budynku inwestora bezpośrednio w granicy i ewentualnego zacienienia pomieszczeń budynku mieszkalnego sąsiada - skarżącego.
Pozwolenie na budowę, zwłaszcza przy zwartej zabudowie musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej sąsiadów. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska.
Skarżący jest właścicielem działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie rozbudowy, stąd też ma interes prawny wynikający z faktu, że obszar oddziaływania inwestycji (o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane), obejmuje jego działkę.
Stosownie do aktualnie obowiązującej normy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy projektować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych zapewniając między innymi poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
O naruszeniu takich interesów można mówić wtedy, gdyby planowana inwestycja była sprzeczna z warunkami technicznymi lub innymi normami obowiązującymi w budownictwie.
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy stwierdził jedynie, że usytuowanie obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy działki jest co do zasady dopuszczone przez § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002r., poz. 690 z późn. zm.).
Dla prawidłowo wydanej decyzji odwoławczej, to stwierdzenie nie było wystarczające. Zwłaszcza przy takiej lokalizacji rozbudowy, rzetelnej ocenie organu powinna podlegać kwestia ewentualnego naruszenia uzasadnionych interesów skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości - w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Skarżący podnosił bowiem możliwość negatywnego oddziaływania projektowanej rozbudowy na jego budynek oraz zacienienia pomieszczeń mieszkalnych.
Usytuowanie rozbudowy przy granicy działki sąsiedniej w zbliżeniu do budynku mieszkalnego skarżącego wymagało ustalenia czy stosownie do § 13 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od projektowanego budynku umożliwi naturalne oświetlenie tych pomieszczeń.
W tym kontekście podnieść również należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzeń, których nie można uznać za wystarczające w odniesieniu się do zaistniałego stanu faktycznego. Obowiązkiem organu było ustosunkować się do zarzutu zacienienia - naruszenia normy § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Biorąc pod uwagę wzajemne położenie zatwierdzonej przedmiotową decyzją rozbudowy oraz budynku skarżącego, zarzut ten nie jest oczywiście bezzasadny.
Zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób przekonywający, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością zaskarżonej decyzji, jako naruszającej dyspozycję art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić powyższe wskazania oraz przy ich pomocy dokonać oceny stanu faktycznego sprawy i zarzutów.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło