VII SA/Wa 609/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu skargę oddala Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. oraz art. 71 i art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r w przedmiocie zarejestrowania pod numerem rejestracyjnym [...] pojazdu marki [...] numer nadwozia [...] zarejestrowanego na Z. B. zam. [...]. Unieważnił i zwrócił się o zwrot tablic rejestracyjnych [...] i dowodu rejestracyjnego [...] oraz karty pojazdu [...] i odmówił rejestracji wyżej wymienionego samochodu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] września 2011r otrzymał postanowienie Prokuratora Okręgowego [...] w przedmiocie dowodów rzeczowych z dnia [...] września 2011 r. Z postanowienia tego wynika, że przedmiotowy samochód został zgłoszony jako skradziony na terenie [...] w dniu 20 stycznia 2008 r. na szkodę J. H.. Obecnie właścicielem w/w samochodu po wypłaceniu odszkodowania jest A. reprezentowane w Polsce przez firmę E. z S.. Przeprowadzona ekspertyza mechanoskopijna wykazała, że oryginalny nr nadwozia [...] został usunięty, zaś w jego miejsce, wspawany numer vin z innego pojazdu tej samej klasy tj. [...]. Zalegalizowanie pojazdu nastąpiło na podstawie sfałszowanego dokumentu umowy zakupu pojazdu w [...]. W tej sytuacji nie nastąpiło skuteczne przekazanie prawa własności. W związku z powyższym w trybie art. 231 § 1 kodeksu postępowania karnego postanowiono, że pojazd pozostanie do użytkowania Z. B. jako osobie godnej zaufania. Ustalenie prawa własności do przedmiotowego samochodu wymaga postępowania cywilnego w sądzie powszechnym na podstawie art. 189 Kodeksu Postępowania Cywilnego. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Z. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 149 § 2 i art 151 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik postępowania. Ponadto decyzja została wydana w niewłaściwym trybie i z pominięciem niezbędnych etapów postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jako podstawę proceduralną wydanej decyzji organ błędnie wskazał art. 105 § 1 k.p.a. (który to przepis reguluje przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego).Nie wiadomo również z jakiego powodu organ wskazał, iż uchyla własną decyzję wydaną w dniu [...] kwietnia 2008 r., skoro w aktach znajduje się ostateczna decyzja o zarejestrowaniu pojazdu wydana w dniu [...] kwietnia 2008 r. Organ odwołaczy podkreślił, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r o rejestracji samochodu jest decyzją ostateczną i zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. jej zmiana może nastąpić jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w rozdziale 12 lub 13 kpa (art. 145 - 162 k.p.a.). Organ odwoławczy podkreślił, że ukształtowała się praktyka organów rejestracyjnych oraz Kolegium (znajdująca potwierdzenie w orzecznictwie oraz piśmiennictwie), iż w przypadku ustalenia już po zarejestrowaniu pojazdu, iż pojazd posiadał przebite oznakowania, albo dokumenty przedłożone przy rejestracji okazały się fałszywe - uchylenie decyzji może nastąpić w trybie wznowienia postępowania. W zależności od poczynionych ustaleń podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lub 5 k.p.a. Jednakże po uzyskaniu informacji lub dokumentów wskazujących na zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania organ winien procedować zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a oraz art. 151 k.p.a. Organ winien wydać i doręczyć stronie postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. Po zebraniu wszystkich dowodów w sprawie (należy m. in należycie udokumentować w aktach czy postanowienie prokuratorskie jest prawomocne, a w razie potrzeby uzyskać poświadczoną kopię ekspertyzy mechanoskopijnej), organ winien zawiadomić stronę o prawie do przejrzenia akt oraz wypowiedzenia się w sprawie. Dopiero po skorzystaniu przez stronę z tego uprawnienia lub bezskutecznym upływie terminu do skorzystania z możliwości przejrzenia akt i zajęcia stanowiska w sprawie, organ może wydać jedną z decyzji, przewidzianych art. 151 kpa. Kolegium podkreśliło, że w aktach brak jest postanowienia o wznowieniu postępowania (oraz dowodu jego doręczenia stronie), a ponadto forma wydanej decyzji wskazuje, iż organ I instancji procedował w odmienny od wymaganego (i tylko sobie znany) sposób. W wydanej ponownie decyzji organ I instancji winien wskazać prawidłowo podstawę prawną jej wydania (z podaniem zarówno artykułu, jak i ustępu lub/i punktu Prawa o ruchu drogowym). Podkreślono również, że w Prawie o ruchu drogowym brak jest przepisu, który dawałby organowi uprawnienie do unieważnienia przedmiotów wydawanych w związku z zarejestrowaniem pojazdu (tablic rejestracyjnych, dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu). Z kolei informacja o konieczności zwrotu tych przedmiotów mogłaby się znaleźć jedynie w pouczeniu zawartym w końcowej części decyzji. Natomiast żądanie zwrotu tych przedmiotów (w formie pisma, a nie decyzji) może mieć miejsce dopiero, gdy decyzja o uchyleniu rejestracji stanie się ostateczna. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. B.. Skarżący zarzucił decyzji niezgodność z prawem polegającą na bezzasadnym przekazaniu do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej rejestracji samochodu marki [...] nr rej. [...] i uchylenie się od merytorycznego jej rozpatrzenia przez organ drugiej instancji, co powoduje dalszą niepotrzebna zwłokę oraz naraża skarżącego na szereg dalszych kłopotów i niepotrzebnych niedogodności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Skarżący zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego w zakresie uchylenia decyzji pierwszo instancyjnej wydanej z naruszeniem prawa lecz zakwestionował zasadność i celowość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego Kolegium Odwoławcze było uprawnione i zobowiązane do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy skoro nie ulega żadnej wątpliwości, że działając w dobrej wierze w chwili kupna nabył własność samochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Jako przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] została wydana w niewłaściwym trybie i z pominięciem niezbędnych etapów postępowania administracyjnego. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że uchylenie decyzji ostatecznej jaką jest decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008r w przedmiocie zarejestrowania pojazdu może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym. W przypadku ustalenia już po zarejestrowaniu pojazdu, iż pojazd posiadał przebite oznakowania, albo dokumenty przedłożone przy rejestracji okazały się fałszywe - uchylenie decyzji może nastąpić w trybie wznowienia postępowania. Z decyzji pierwszo-instancyjnej nie wynika aby Prezydent [...] prowadził postępowanie dotyczące uchylenia własnej decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. W aktach sprawy brak jest postanowienia o wznowieniu postępowania, a decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana w trybie właściwym dla zakończenia wznowionego postępowania ( art. 151 k.p.a. ) Forma wydanej decyzji wskazuje, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego orzekając w sposób odmienny od wymaganego. Według utrwalonego orzecznictwa wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (por. wyr. NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., IV SA 208/99, niepubl.) W niniejszej sprawie za bezzasadne należy uznać zarzuty braku merytorycznego załatwienia sprawy przy stwierdzonych brakach w gromadzeniu dowodów oraz rażącym naruszeniu procedury administracyjnej. Bezzasadne jest też domaganie się, aby organ odwoławczy ustalił istnienie po stronie skarżącego prawa własności pojazdu, która to kwestia zarezerwowana jest dla sądu powszechnego. W ocenie Sądu argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji uzasadniały uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.