VII SA/Wa 609/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca uzyskuje dochód w postaci emerytury w wysokości 1933,16 zł, oraz z działalności gospodarczej (zarządzanie i administrowanie nieruchomościami)– w lutym uzyskał dochód w wysokości 5519 zł. Łącznie z małżonką posiada lokal mieszkalny o pow. 63,5 m 2 przy ul. [...] w [...] oraz nieruchomość rolną o pow. 6 ha położoną w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]. Wnioskodawca jest ponadto właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...], o pow. 63 m 2. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki Ford [...] rok produkcji 2005. We wniosku skarżący wskazał, że czynsz za lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] wynosi 667,11 zł, a czynsz za lokal przy ul. [...] w [...] jest wliczany w koszty uzyskania przychodu, ponieważ lokal ten służy jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił, że posiada zobowiązania w postaci kredytu odnawialnego w banku [...] w wysokości 21.000 zł oraz kredyt we frankach szwajcarskich w wysokości 272 CHF miesięcznie (ok. 1000 zł miesięcznie), jak również posiada kartę kredytową o zadłużeniu w wysokości 1093 zł. Wskazał, że pod koniec marca br musiał odnowić umowę ubezpieczenia pojazdu OC i AC, co wiązało się w wydatkiem w wysokości 1200 zł. Do wniosku zostały dołączone dokumenty w postaci : potwierdzenia salda rachunku oszczędnościowego z dnia 6 kwietnia 2013 r. w wysokości 3,73 CHF, potwierdzenia salda rachunku bankowego w wysokości 300,88 zł, potwierdzenia salda rachunku bankowego w wysokości 39,89 zł, potwierdzenia salda rachunku wraz z kredytem odnawialnym na kwotę minus 21.449,63 zł z dostępnym limitem kredytowym w wysokości 21.500 zł, naliczenia odsetek w wysokości 213,21 zł, harmonogramu spłaty kredytu gotówkowego dla bankowości prywatnej udzielonego w CHF w dniu 15 stycznia 2008 r. z terminem spłaty w dniu 15 stycznia 2014 r. z wysokością miesięcznej raty 272,67 CHF, potwierdzenia spłaty kredytu w CHF za marzec 2013 r., kserokopii potwierdzenia wysokości płatności za ubezpieczenie samochodu, której wnioskodawca dokonał w dniu 22 marca 2013 r. w wysokości 1184 zł, potwierdzenia płatności składek do ZUS-u za marzec w wysokości 547,56 zł, 211 zł, 726 zł, dwóch zestawień operacji na rachunku bankowym żony, z którego wynika, iż w styczniu saldo końcowe na rachunku żony wyniosło 1738,83 zł, a w marcu 1093,54 zł. Z dodatkowych pisemnych wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wynika, że żona wnioskodawcy nie uzyskuje żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca wskazał, że jego dochód z działalności gospodarczej za marzec 2013 r. wyniósł kwotę 4896,02 zł. Na koszty utrzymania lokalu przy ul. [...] w [...] składają się : czynsz, w tym woda – 479 zł, prąd – 107 zł, gaz – 10 zł, telefon – 104 zł. Koszty stałe na żywność i środki chemiczne dla wnioskodawcy i jego rodziny to 1400 zł miesięcznie, odzież według potrzeb. Wnioskodawca podał, że otrzymuje dochód z nieruchomości rolnej w wysokości zwrotu za podatek od gruntu ok. 50 zł oraz cena za sprzedaż trawy na łące 500 zł za rok. Koszty utrzymania samochodu obejmują: paliwo od 200 do 400 zł miesięcznie, ubezpieczenie ok. 1400 zł za rok, przegląd 100 zł za rok. Wnioskodawca wyjaśnił, że kredyt przeznaczony był na zakup gospodarstwa rolnego w [...], które zostało nabyte z myślą o wyprowadzeniu się z [...] po odchowaniu dzieci. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r. odmówiono M. B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) M. B. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przesłankę zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków. Strona uzyskująca stały dochód miesięczny co do zasady nie pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. W przedmiotowej sprawie, oceniając sytuację finansową wnioskodawcy należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca otrzymuje comiesięczny stały dochód w wysokości ok. 7000 zł brutto (emerytura plus dochód z działalności gospodarczej). Należy przy tym wskazać, że referendarz sądowy prawidłowo przyjął kwotę 5519 zł jako dochód skarżącego z działalności gospodarczej, ponieważ taka kwota jako kwota dochodu brutto została przez skarżącego podana w formularzu. Uzyskiwany przez skarżącego dochód pozwala wnioskodawcy na zaspokojenie potrzeb własnych oraz rodziny, jak również pokrycie wszystkich ponoszonych wydatków. Nie można uznać, aby skarżący był osobą ubogą, albowiem posiada stałe źródło dochodu (emerytura i działalność gospodarcza) oraz dochód z nieruchomości rolnej, posiada majątek (samochód osobowy oraz nieruchomości). Zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy natomiast osób, które nie posiadają źródeł stałego dochodu, lub też dochodu w ogóle oraz przy dołożeniu wszelkich starań nie są w stanie go uzyskiwać, znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czy wręcz pozbawieni są środków do życia. Okoliczność, że wnioskodawca posiada zobowiązania w postaci zaciągniętych kredytów również nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie wynika, żeby miał trudności z regulowaniem zobowiązań kredytowych oraz żeby groziła mu niewypłacalność. Ponadto trzeba podkreślić, że koszty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i ze swej istoty nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Należy także wskazać, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, do którego poniesienia zobowiązany jest skarżący, jest wpis sądowy w minimalnej kwocie przewidzianej przepisami, a mianowicie 100 zł. Kolejne koszty sądowe, o ile powstaną w przedmiotowej sprawie, nie będą przekraczały kwoty wpisu i w ocenie Sądu, mając na uwadze sytuację finansową i majątkową skarżącego, jest on w stanie powyższe koszty uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie oraz rodziny. Reasumując, należało przyjąć, że nie zostały spełnione przesłanki przyznania wnioskodawcy prawa pomocy ujęte w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.