VII SA/Wa 611/14

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 738 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 2.488 m² w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 26 maja br. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową, - podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.), - podania w przybliżeniu stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu/mieszkania (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), oraz okazjonalnych poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy, - podania, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące, - nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2013 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W dniu 23 czerwca 2014 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 56 m², w którym nie mają zimnej wody i ogrzewania. Otrzymali nakaz eksmisji z ww. lokalu. Wnioskodawcy oświadczyli, iż w całości jedną emeryturę przeznaczają na prowadzenie spraw sądowych, natomiast druga nie wystarcza na skromne życie (nie wystarcza na minimum socjalne). Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych. Wskazali, iż nie otrzymują żadnej pomocy od organizacji społecznych, jak również nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny. Nie posiadają rachunków bankowych, deklaracje podatkowe składa za skarżących ZUS. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, aby ich sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawcy nie przedstawili wyczerpujących i pełnych informacji (nie podano jakie strona ponosi miesięczne wydatki, a dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony, ponadto nie nadesłano kopii dokumentów PIT, które wnioskodawcy otrzymują od ZUS, dokonujący za wnioskodawców rozliczenia z urzędem skarbowym). Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcach spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Ustosunkowanie się do zarządzenia w sposób selektywny skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, co wydaje się oczywistą konsekwencją takiego wybiórczego zastosowania się do wezwania. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.