VII SA/Wa 618/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia : I. przyznać J.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 900,00 złotych oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 450,00 złotych. II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 23 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje matka. Wnioskodawczyni wraz z matką utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez nią oraz matkę z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.060,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 84 m ² , mieszkanie o powierzchni 56 m ² oraz dom o powierzchni 60 m ². Wnioskodawczyni wskazała, że w należącym do niej domu mieszka syn z rodziną. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że znaczną część dochodu przeznacza na zakup lekarstw, gdyż jest przewlekle chora. Poza tym pomaga finansowo matce, która także znaczną część uzyskiwanego dochodu przeznacza na zakup lekarstw. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie razem z matką zamieszkuje, czy w domu o powierzchni 84 m ², mieszkaniu o powierzchni 56 m ², czy w domu o powierzchni 60 m ² i jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość np. (z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości) itp. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu lub mieszkania, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego miesięcznie dochodu lub wyjaśnić kto zamieszkuje w ww. domach i mieszkaniu. Wezwano także wnioskodawczynię do podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące utrzymanie siebie i matki w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, oraz jaką kwotę przeznacza miesięcznie na leczenie siebie i zakup lekarstw dla siebie oraz matki. Zapytano także wnioskodawczynię czy podejmuje prace dodatkowe dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego miesięcznie dochodu oraz czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wezwano także wnioskodawczynię do oświadczenia skąd posiadała środki finansowe na rozbudowę części garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, w zabudowie szeregowej, usytuowanym na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w W. W dniu 6 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 56 m ², a matka w domu o powierzchni 60 m ². W budynku mieszkalnym o powierzchni 84 m ² zamieszkuje natomiast syn wnioskodawczyni z żoną i dzieckiem. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, która ma 83 lata i jest osoba niesamodzielną, nie będąca w stanie utrzymać się samodzielnie z emerytury w wysokości 1.200,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące koszty z tytułu opłat za utrzymanie domu i mieszkania : z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 200,00 złotych miesięcznie, za gaz w wysokości 400,00 złotych, za wodę w wysokości 50,00 złotych, telefon w wysokości 100,00 złotych, za czynsz w wysokości 450,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 1.200,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, ze pozostała z obu emerytur kwota w wysokości około 800,00 złotych przeznaczana jest na bieżące potrzeby życia codziennego oraz zakup lekarstw. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż środki finansowe na rozbudowę garażu, która miała miejsce w 1998 r. posiadała ze zgromadzonych na ten cel oszczędności, gdy jeszcze pracowała zawodowo. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie jest ona w stanie ponieść samodzielnie pełnych kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawczynię i jej matkę tj. kwotę 2.060,00 złotych netto miesięcznie oraz wysokość wpisu sądowego wynoszącego w niniejszej sprawie 900,00 złotych przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Ponadto uznano, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego dochodu nie będzie w stanie ponieść także kosztów związanych z uiszczeniem ewentualnego wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wyniósłby 450,00 złotych. Z tego względu, zwolniono wnioskodawczynię także od ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie może ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie i w tym zakresie wniosek oddalono. Stwierdzono, że ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mogą lecz nie muszą wystąpić w sprawie tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100,00 złotych oraz wpis od ewentualnego zażalenia w wysokości 100,00 złotych wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Zaznaczyć należy, że strona posiadając stały dochód miesięczny powinna choć w części partycypować w ponoszeniu kosztów sądowych. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie mając na względzie przedstawione dane uznano, że wnioskodawczyni poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania siebie oraz matki będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, które mogą bądź też nie wystąpić w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.