VII SA/Wa 624/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-13

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć opłatę legalizacyjną, gdy jej powstanie jest konsekwencją naruszenia prawa budowlanego przez podatnika, a trudna sytuacja finansowa wynika z ryzyka gospodarczego, a nie z przyczyn nadzwyczajnych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy może umorzyć opłatę legalizacyjną na podstawie art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jeśli zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jednakże, umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i powinno być stosowane w przypadkach wyjątkowych, gdy sytuacja podatnika jest wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych, na które nie miał wpływu. Powstanie opłaty legalizacyjnej w wyniku samowoli budowlanej, a trudności finansowe wynikające z ryzyka gospodarczego, nie stanowią podstawy do umorzenia, gdyż są konsekwencją działań podatnika. W takich przypadkach, zamiast umorzenia, dopuszczalne jest rozłożenie należności na raty.
Stan faktyczny
Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody o odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł, nałożonej z tytułu samowolnie wybudowanego garażu. Skarżący podnosili, że ich oszczędności uległy stracie z powodu bessy gospodarczej, co uniemożliwia im uiszczenie opłaty. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra Finansów, oceniając zasadność odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. L., K. L. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala Minister Finansów decyzją z dnia [...].02.2010r. [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].08.2009r. w przedmiocie odmowy umorzenie opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000zł z tytułu samowolnie wybudowanego budynku garażowego (z pomieszczeniem gospodarczym i poddaszem użytkowym) na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu organ centralny podkreślił, że możliwość umorzenia należności przewidziana w art. 67a §1 ptk 3 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego a decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie należności publicznoprawnej ma charakter uznaniowy co nie jest jednak równoznaczne z dowolnością działania. Umorzenie należności publicznoprawnej jest instytucja nadzwyczajną i jak wskazał organ znajduje zastosowanie w sytuacjach, na które podatnik nie miał wpływu. W przedmiotowej sprawie okoliczności nadzwyczajne nie występują, gdyż są one konsekwencją działania strony naruszającej prawo budowlane. Organ centralny podkreślił, że podejmowanie wszelkiego rodzaju działalności gospodarczej jest związane z ryzykiem niepowodzenia , lecz nie mogą one skutkować umorzeniem należności publicznoprawnej, gdyż w ten sposób zostałyby przerzucone na społeczeństwo konsekwencje działania podmiotu gospodarczego. W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki do umorzenia należności, natomiast z uwagi na sytuacje materialną strony, decyzja o rozłożeniu na raty należności jest uzasadniona. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany podkreślając , że jest tu ważny interes podatnika i interes społeczny. Skarżący stwierdził, że jego oszczędności uległy stracie z przyczyn ogólnoświatowej bessy w gospodarce, co spowodowało, że pozostał bez środków do życia i nie jest w stanie ponieść opłaty legalizacyjnej. Stąd też wnosi o całkowite odstąpienie od tych zobowiązań, a po zalegalizowaniu obiekty będą funkcjonowały przynosząc dochód właścicielom i Skarbowi Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje : Skarga nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art.3 ustawy z 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (DZ.U. nr 153, poz.1270 ) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to , że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustaw Kodeks postępowania administracyjnego ( k.p.a.) oraz Ordynacja podatkowa albowiem zgodnie z art.59g ust.5 w związku z art.49b ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r.,nr 156, poz.1118,z późn. zm.)do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia1997. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8 ,poz. 60 z późn. zm.) Zgodnie z art.67a §1 ptk.3 ustawy- Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Bezspornym jest, że inwestorzy M. i K. L. samowolnie wybudowali budynek garażowy( z pomieszczeniem gospodarczym i poddaszem użytkowym) na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w L. W związku z samowolą budowlaną organ powiatowy nadzoru budowlanego nałożył na inwestorów opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000zł. Wnioskiem z dnia [...].02.2009r. inwestorzy zwrócili się z prośbą o umorzenie opłaty legalizacyjnej bądź o rozłożenie jej na raty z uwagi na sytuację finansową . "Ważny interes podatnika " przewidziany w art. 67a Ordynacji podatkowej zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodów nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Oznacza to, że instytucja umorzenia należności powinna znajdować zastosowanie jedynie w wyjątkowych, nagłych i szczególnych przypadkach. Zgodzić się tu należy z organem, że trudna sytuacja finansowa nie może stanowić podstawy umorzenia zaległości podatkowej zwłaszcza gdy należność ta powstała nie w wypadku nadzwyczajnej sytuacji, lecz jako konsekwencja działań inwestora niezgodnych z przepisami prawa budowlanego. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające które ustaliło, że inwestor nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej a jego przychód w roku 2008 wzrósł względem przychodu z 2007r. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy ryzyko zmniejszenia rentowności firmy bądź nawet ewentualność zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej są zjawiskami typowymi występującymi w obrocie gospodarczym i organ administracji nie może strony od nich uwolnić. Podejmowanie każdego rodzaju działalności gospodarczej jest związane z ryzykiem niepowodzenia przedsięwzięcia a także niesie ze sobą ewentualność istnienia gorszych i lepszych okresów działalności. Niepowodzenia działalności nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności publicznoprawnych, gdyż konsekwencji działalności podmiotu gospodarczego nie można przerzucać na społeczeństwo. Organ I instancji dokonywał oceny sytuacji finansowej strony na podstawie dokumentów podatkowych i zaświadczeń, a strona nie kwestionuje uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Należy podzielić pogląd organów, iż ogół występujących w sprawie okoliczności , nie stanowi dostatecznej i wystarczającej podstawy do umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej z uwagi na ważny interes podatnika . Natomiast zgodnie z wnioskiem strony, mając na względzie sytuacje materialną strony i uzyskiwane dochody organ zasadnie podjął decyzję o rozłożeniu należności na raty. Legalizacja samowoli jest uprawnieniem zainteresowanego, a uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest środkiem prawnym pozwalającym wyłączyć inną formę przeciwdziałania samowoli jaką jest nakaz rozbiórki Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. nr 153, poz.1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło