VII SA/Wa 626/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-17
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym na podstawie przedstawionych danych finansowych i majątkowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy poniesienie pełnych kosztów spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania, dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, natomiast nie przyznano prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie.Stan faktyczny
Wnioskodawca S. P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazując na swoją sytuację finansową i majątkową, w tym dochody własne i małżonki oraz posiadane mieszkania i koszty ich utrzymania. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, uzyskując łączne dochody netto w wysokości 4.074 zł miesięcznie, ponosi koszty kredytu, utrzymania mieszkań i samochodu, a także nie posiada oszczędności. Wnioskodawca nie uzyskuje obecnie dochodów z najmu mieszkania.Rozstrzygnięcie
Przyznał S. P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2015r. po rozpoznaniu wniosku S. P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. P. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać S. P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 8 kwietnia 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy S. P. S., w którym wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową i majątkową.
Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- czy uzyskuje z żoną dochody z tytułu najmu np. jednego z mieszkania, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości,
- czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (ubezpieczenia, naprawy).
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 13 maja 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia 11 maja 2015r. stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Utrzymują się z dochodów w wysokości 4.074 złotych netto miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawcy uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 1.260,00 złotych i renta jaką uzyskuje w wysokości 1.170 złotych oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umowy zlecenia w wysokości 804,00 złotych i emerytura jaką uzyskuje w wysokości 840,00 złotych.
Wnioskodawca wskazał, że posiada dwa mieszkania w W., każde z nich o pow. około 35 m². Podał, że ponosi koszty ich utrzymania w wysokości około 1.300 złotych miesięcznie. Nadto dodał, że ponosi koszty zakupu paliwa w wysokości ok. 350,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podkreślił, że wraz z żoną spłacają do 2020r. kredyt w wysokości około 1.730 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że na codzienne utrzymanie pozostaje mu z żoną jedynie po około 340 złotych miesięcznie na osobę. Oświadczył, że oszczędności pieniężnych nie posiada.
W piśmie z dnia 11 maja 2015r. (data wpływu do Sądu 13 maja 2015r.) wnioskodawca poinformował, że nie uzyskuje z żoną aktualnie dochodu z tytułu najmu mieszkania nr [...], gdyż od kilku miesięcy poszukują najemcy tego lokalu. Wyjaśnił także, że żona posiada samochód marki Volkswagen Polo z 2000 roku
o wartości 3000 złotych, na którego ubezpieczenie ponoszą koszty w wysokości około 1.000 złotych rocznie.
Biorąc pod uwagę powyższe zwłaszcza wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych obecnie przez wnioskodawcę i jego małżonkę uznano, że nie jest on
w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i małżonki utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.
Uznano, że wnioskodawca uzyskując z małżonką stałe dochody miesięczne we wskazanych wyżej wysokościach jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy wnioskodawca uzyskuje z małżonką stałe dochody miesięczne. Nadto wskazać należy, że jego sytuacja finansowa może ulec poprawie w przypadku uzyskania dochodów z tytułu wynajmu mieszkania.
Dodać należy, że do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 100,00 złotych, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 cytowanej wyżej ustawy oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.
w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193).
W świetle powyższego uznano, że ponoszenie kosztów postępowania
w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło