VII SA/Wa 626/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-24
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane umożliwiające wykonanie przyłącza wodociągowego, pomimo braku wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo braku prawotwórczego wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z nienazwanego stosunku zobowiązaniowego z właścicielem nieruchomości, co uprawnia ją do realizacji robót budowlanych polegających na budowie przyłącza wodociągowego. Organy administracyjne błędnie uznały, że ekspektatywa użytkowania wieczystego nie daje prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie uwzględniając specyfiki sytuacji faktycznej i prawnej Spółdzielni.Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa zgłosiła zamiar budowy przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Prezydent miasta wniósł sprzeciw do zgłoszenia, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie posiada prawotwórczego wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. Spółdzielnia powołała się na decyzję z 1971 roku o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz na roszczenie o zawarcie umowy użytkowania wieczystego (ekspektatywę).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...].
Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Osiedle [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., dotyczącego zamiaru budowy przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] (dz. o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...]), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że inwestor w dniu 3 czerwca 2015 r. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] (dz. o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...]).
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o wskazane w nim dokumenty.
Inwestor w dniu 15 lipca 2015 r. przedłożył jedynie wystąpienie o uznanie przedłożonych dokumentów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. decyzji wstępnej z dnia [...] grudnia 1971 r., znak: [...], wraz z decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...], znak: [...]., oddającej Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste na 99 lat przedmiotowe nieruchomości.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Osiedle [...] z siedzibą w [...]. W ocenie organu I instancji Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", mimo złożonego w dniu [...] lipca 2015 r. wyjaśnienia, nie wykazała bowiem, że dysponuje prawem do dysponowania przedmiotowymi nieruchomościami na cele budowlane.
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., w terminie, wniosła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...].
Wojewoda [...] uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], podał, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót ujętych w zgłoszeniu. Wniesienie sprzeciwu oznacza brak zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej. Wyjaśnił przy tym, że podstawą zastosowania ww. przepisu w okolicznościach sprawy było stwierdzenie, iż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomościami (określonymi w zgłoszeniu) na cele budowlane.
Wskazał następnie, że w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które musi być sporządzone według urzędowego wzoru i dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę. Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z art. 3 pkt 11 ww. ustawy należy rozumieć tytuł prawny, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Przepis ten określa wszystkie możliwości wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2318/10).
W ocenie Wojewody [...], organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", mimo złożonego w dniu [...] lipca 2015 r. wyjaśnienia, nie wykazała, że posiada prawo do dysponowania przedmiotowymi nieruchomościami na cele budowlane.
Organ II instancji wskazał, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste powstaje z chwilą prawotwórczego wpisu w księdze wieczystej dla danej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie w księdze wieczystej dla działki nr ew. [...] obręb [...] nr [...] oraz dla działki nr ew. [...] obręb [...] nr [...], brak jest wpisu o ustanowieniu użytkowania wieczystego dla Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", stwierdził zatem, że z uwagi na brak prawotwórczego (konstytutywnego) wpisu w księdze wieczystej, nie można mówić o użytkowaniu wieczystym nieruchomości objętych inwestycją.
I dalej, organ odwoławczy podał, że analiza złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz przedstawione przez inwestora wyjaśnienie, nakazuje zawęzić wykładnię art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane do ustalenia, czy inwestor wykazał się istnieniem łączącego go z właścicielem gruntu stosunku zobowiązaniowego, który w efekcie zezwalałby na wykonanie planowanych robót budowlanych. Zaznaczył przy tym, że w takim ujęciu tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być niewątpliwy co oznacza, że w każdym przypadku zdarzenie rodzące stosunek zobowiązaniowy musi przewidywać uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych. Zgoda właściciela nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być wyraźna, jednoznaczna i nie może być dorozumiana.
Organ wskazał następnie, że tzw. ekspektatywa powstaje z chwilą podpisania umowy o użytkowaniu wieczystym. Pomiędzy Robotniczą Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" a Miastem [...], nigdy nie została podpisana umowa o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste. Na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej została wydana jedynie decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1971 r., znak: [...] , która jak jest to w niej wskazane, jest rozstrzygnięciem wstępnym. W ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. znajdował się zapis zobowiązujący skarżącą do dokonania odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej, przed podpisaniem umowy notarialnej oddającej przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste. Brak dokonania wpisu w księdze wieczystej, skutkował niezawarciem umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
W dalszej kolejności organ wskazał, iż ekspektatywa jest stanem oczekiwania prawnego, w którym jedynie przygotowuje się i zabezpiecza ostatecznie nabycie użytkowania wieczystego. Roszczenie to nie daje żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością, a jedynie stwarza podstawę do uregulowania stanu prawnego gruntów, którymi inwestor władał dotychczas bez tytułu prawnego. Jest to zatem stan poprzedzający ewentualne nabycie prawa, które będzie dopiero uprawniać inwestora do realizacji przedsięwzięć budowlanych.
W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji, wiedząc nawet o istnieniu tzw. ekspektatywy nie miał podstaw do uznania jej za tytuł prawny do nieruchomości [...] i [...] z obrębu [...], gdyż jak zostało to wcześniej przytoczone, nie znajduje się ona w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi zamknięty katalog tytułów prawnych, z których może wynikać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu, że ekspektatywa użytkowania wieczystego rodziła stosunek zobowiązaniowy, organ II instancji wskazał, że pogląd ten mógłby zostać uznany za zasadny, o ile stan faktyczny w opiniowanych sprawach byłby zbliżony do spraw, które były przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Różnica ujawnia się w tym, że w przytoczonych sprawach doszło do zawarcia umowy użytkowania wieczystego, natomiast nie doszło do wpisania prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, w rezultacie nawiązanie do zaprezentowanego orzecznictwa należy uznać za chybione.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Stwierdził, że skarżąca włada gruntami (faktycznie posiada) nie mając do tego formalnie żadnego tytułu prawnego. W takiej sytuacji zasadnym jest odmówienie zgody na realizację przedsięwzięć budowlanych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2058/12 i sygn. akt VII SA/Wa 2060/12).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], skarżąca - Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, przez błędne uznanie, że skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w [...] na cele budowlane, podczas gdy skarżąca posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające ze stosunku zobowiązaniowego,
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, które miały znaczenie dla sprawy,
art. 8 k.p.a. przez kwestionowanie prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w [...] na cele budowlane, podczas gdy w dotychczas wydawanych przez Wojewodę [...] decyzjach opartych na analogicznym stanie faktycznym i prawnym, prawo to nie było podważane,
art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się zaskarżonego organu do faktu, że we wcześniejszych decyzjach wydawanych w analogicznym stanie faktycznym i prawnym uznawał prawo skarżącej do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane oraz przez brak wskazania przyczyn uzasadniających zmianę poglądu w kwestii prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające z decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. znak: [...] o oddaniu w użytkowanie wieczyste, która rodzi stosunek zobowiązaniowy. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie. Jeżeli skarżąca mogła na podstawie tej decyzji kilkadziesiąt lat temu wybudować budynek, to tym bardziej może dziś zrealizować przyłącze wodociągowe. Wykonanie tych robót leży w interesie społecznym mieszkańców budynku. Sprzeciw organów wobec zamierzonych robót budowlanych sprawia, że skarżąca, jako właściciel budynku, nie może uczynić zadość obowiązkom przewidzianych w Prawie budowlanym odnośnie zaopatrzenia budynku w wodę (art. 61 pkt 1 ww. z art. 5 ust. 2 oraz ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego). Skarżąca oprócz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającego z decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste, posiada roszczenie o zawarcie umowy użytkowania wieczystego nieruchomości z art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774). Jest to tzw. ekspektatywa maksymalnie ukształtowana, którą można by rozpatrywać w kategorii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyby skarżąca nie legitymowała się decyzją o oddaniu w użytkowanie wieczyste.
Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie zgłoszenie dotyczyło realizacji przyłącza wodociągowego i w takim zakresie organy winne były ocenić oświadczenie skarżącej. Powołując się na decyzje Wojewody [...]: z dnia [...] października 2012 r. nr [...], z dnia [...] października 2013 r. nr [...], z dnia [...] października 2013 r. nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], podniosła, że ww. decyzje potwierdzają, że dotychczas Wojewoda [...] nie kwestionował prawa skarżącej do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, w analogicznych pod względem faktycznym i prawnym sprawach, a w niniejszej sprawie diametralnie i bez uzasadnienia zmienił swój pogląd w tej kwestii.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Osiedle [...] z siedzibą w [...] dotyczącego zamiaru budowy przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] (dz. o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...]). Wnosząc sprzeciw organ I instancji uznał, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" Osiedle [...] z siedzibą w [...] nie wykazała, że podsiada prawo do dysponowania przedmiotowymi nieruchomościami na cele budowlane. Takie stanowisko wyraził także organ II instancji. W szczególności wskazał, że na rzecz skarżącej została wydana jedynie decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. znak: [...], w której znajdował się zapis zobowiązujący skarżącą do dokonania odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej, przed podpisaniem umowy notarialnej oddającej przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste. Brak dokonania wpisu w księdze wieczystej, skutkował niezawarciem umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Organ II instancji wskazał przy tym, iż ekspektatywa jest stanem oczekiwania prawnego, w którym jedynie przygotowuje się i zabezpiecza ostatecznie nabycie użytkowania wieczystego. Roszczenie to nie daje jednak żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością.
W konsekwencji, spór w sprawie dotyczy ustalenia, czy skarżąca posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zezwalające na przeprowadzenie określonych robót budowlanych, co istotne - polegających na budowie przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Zważyć przy tym trzeba, że kwestia posiadania przez Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...] prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, była już wielokrotnie przedmiotem oceny Naczelny Sąd Administracyjny, a to – m. in. w wyrokach z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1396/14 i sygn. akt II OSK 1397/14 oraz z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 1253/15 i sygn. akt II OSK 222/15, jak i w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 939/15. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w powyższych orzeczeniach, dostrzegając jednocześnie, iż dotyczą one analogicznego stanu faktycznego i prawnego. Zważyć zatem należy, iż w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 939/15 (w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] dotyczącego budowy przyłącza sieci wodociągowej połączonej z likwidacją istniejącego przyłącza dla zasilania budynku mieszkalnego wielorodzinnego) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy wykładni przepisu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego uwzględnić trzeba kontekst i szczególną sytuację inwestora, który za zgodą właściciela gruntu wybudował budynki mieszkalne, zarządza nimi i jest jednocześnie adresatem obowiązków wynikających z przepisów prawa, które zobowiązują go do utrzymania i użytkowania budynku w sposób zgodny z jego przeznaczeniem oraz utrzymaniem w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Dalej, Sąd ten wskazał, że o posiadaniu przez Spółdzielnię prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie świadczy "ekspektatywa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości" wynikająca z decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1971 r., znak: [...]. Roszczenie bowiem wynikające z art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie daje żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie stwarza podstawę do uregulowania stanu prawnego gruntów, którymi włada inwestor. Tak więc wskazywana przez stronę skarżącą ekspektatywa dotyczy stanu prawnego, który ma być uregulowany w przyszłości. "Analizy wymagają natomiast wydane na rzecz Spółdzielni jako inwestora decyzje z dnia [...] kwietnia 1971 r. i z dnia [...] grudnia 1971 r. w aspekcie, czy nie nawiązano nimi "stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych", o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, a następnie odniesienie tych ustaleń do zakresu robót budowlanych, jakich dotyczył zgłoszony przez Spółdzielnię zamiar wykonania robót budowlanych."
W niniejszej sprawie – podobnie jak w stanie faktycznym sprawy zakończonej powyższym wyrokiem NSA z dnia 17 stycznia 2017 r. – bezspornym jest, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wybudowała budynki, będące w jej władaniu na podstawie ostatecznej decyzji o lokalizacji szczegółowej (decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1971 r.). W związku z tą decyzją została następnie wydana decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. W ten sposób Spółdzielnia uzyskała nie tylko administracyjny tytuł do wykonania robót budowlanych, ale budowa została również zlokalizowana na nieruchomości stanowiącej własność państwową, a decyzję wydał podmiot, który jednocześnie reprezentował Skarb Państwa. Oznaczało to w ówczesnym stanie prawnym przyzwolenie na dysponowanie nieruchomością ze strony właściciela, w rozumieniu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1997 r. sygn. akt IV SA 1308/95). W ten sposób, właściciel wyraził zgodę na wykonywanie robót pozwalających zachować następnie wykonany obiekt w należytym stanie technicznym. Jednocześnie zaś Spółdzielnia, od czasu oddania budynku do użytku, nie będąc formalnie właścicielem budynku, wykonuje obowiązki związane z utrzymaniem budynku we właściwym stanie technicznym, co przewidywał obowiązujący ówcześnie art. 70 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46), jak i kolejne regulacje, tj. art. 43 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 61 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 290 ze zm.).
W ocenie Sądu, dla oceny działań skarżącej w niniejszej sprawie istotny jest też zakres planowanych do realizacji robót. Zakres tych prac stanowi budowa przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wykonanie niniejszych robót budowlanych związane będzie zatem z zachowaniem budynku w stanie pierwotnym, ale i dostosowaniem urządzeń z nim związanych do aktualnych potrzeb. Istotne jest też to, że prace te nie poszerzają ingerencji władającego budynkiem w zakres uprawnień właściciela gruntu do korzystania z nieruchomości gruntowej ponad to co określono we wcześniej wydanych ostatecznych decyzjach, w tym w decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1971 r. Badając zatem oświadczenie inwestora – Spółdzielni, która od kilkudziesięciu lat użytkuje budynek w rozumieniu art. 70 Prawa budowlanego z 1961 r. i następnych przepisów powyżej wskazanych ustaw – należało wziąć pod uwagę zakres i cel robót określonych w zgłoszeniu, w tym okoliczność, czy nowe prace uszczuplają uprawnienia właściciela nieruchomości w stosunku do tych, na które właściciel nieruchomości wyraził zgodę w czasie wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1971 r.
Wskazując na powyższe, stwierdzić należało w efekcie, że między Skarbem Państwa a Miastem [...] oraz Spółdzielnią ukształtował się taki stosunek prawny, w którym kolejni właściciele nieruchomości nie kwestionowali prawa Spółdzielni do użytkowania budynku w rozumieniu ww. przepisów. Konsekwencją niepodejmowania środków prawnych zmierzających do zakwestionowania statusu Spółdzielni jako użytkującego budynek jest zaś zgoda na podejmowanie czynności, jakie wynikają z obowiązków użytkownika obiektu budowlanego. Tym samym, wskazać trzeba, że Spółdzielnię i właściciela nieruchomości, na której przewidziano realizację inwestycji polegającej na budowie przyłącza sieci wodociągowej z likwidacją istniejącego przyłącza do zasilania budynku mieszkalnego wielorodzinnego łączy nienazwany stosunek zobowiązaniowy.
Wobec nieuwzględnienia powyższych okoliczności (ważnych w kontekście art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego), Sąd uznał, iż organy administracyjne nieprawidłowo przyjęły, że skarżąca Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zezwalającego na przeprowadzenie robót budowlanych polegających na budowie przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Dlatego też, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać. Orzekając ponownie w sprawie Wojewoda [...] powinien uwzględnić powyższe stanowisko Sądu.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło