VII SA/Wa 627/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "[...]" K. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 627/06 UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nałożył na "[...]" K.Z. karę w wysokości 150.000zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku lakierni z częścią biurowo – socjalną usytuowanego na nieruchomości we wsi [...] przy ulicy [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. Z. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, iż na wniosek inwestora K. Z. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku lakierni z częścią biurowo – socjalną przeprowadzono obowiązkową kontrolę na terenie budowy. W czasie kontroli stwierdzono, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Samowolne przystąpienie do użytkowania potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli. Zdaniem organu naprawa przypadkowa kilkunastu samochodów nie może być uznana za "rozruch technologiczny", jak twierdzi inwestor. Wymierzona kara została prawidłowo wyliczona w oparciu o przepis art. 59f ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył K. Z. Postanowieniu zarzucił: - naruszenie art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że rozruch technologiczny dokonany przez inwestora w dniu kontroli stanowi naruszenie warunków pozwolenia na budowę, - naruszenie art. 59f ust. 5 i 6 Prawa budowlanego, poprzez niewskazanie podstawy prawnej ani sposobu wyliczenia przyjętej w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stawki 500zł, - naruszenie art. 59a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, przez błędne jego zastosowanie, gdyż może on stanowić podstawę wymierzenia kary jedynie w sytuacji samowolnego użytkowania obiektu budowlanego "od dawna", gdy tymczasem obiekt budowlany w sensie prawnym jest nadal w trakcie budowy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wskazał, iż organ nadzoru dokonał nadużycia prawa, gdyż w czasie obowiązkowej kontroli nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego, a mimo to wymierzył mu karę pieniężną uznając, iż obiekt był od dawna samowolnie użytkowany. W dalszych wywodach skarżący wyjaśnił, iż w dniu kontroli dokonał wstępnego rozruchu technologicznego sądząc, że kontrola sprawności obiektu przemysłowego odbywa się również pod względem sprawności urządzeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, iż fakt przystąpienia do użytkowania obiektu przed uzyskaniem stosownej decyzji potwierdził obecny w czasie kontroli przedstawiciel inwestora własnoręcznym podpisem w sporządzonym protokole. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. Z. pozwolenia na budowę budynku lakierni z częścią biurowo – socjalną we wsi [...]. Jednocześnie organ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania zezwolenia na użytkowanie zrealizowanych obiektów budowlanych i towarzyszących urządzeń technicznych. W dniu [...] listopada 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przystąpił, na wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, do obowiązkowej kontroli. W punkcie 9 protokołu stwierdzono, iż "obiekt w obydwu częściach, tj. lakierni i biurowo – socjalnej w dniu kontroli był użytkowany". Powyższy zapis stał się podstawą do wydania postanowienia nr [...], którym nałożono na inwestora karę w wysokości 150.000zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku lakierni z częścią biurowo socjalną. W tym miejscu wskazać należy, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wynika to z naczelnej zasady postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Jak to już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, "że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie. Na gruncie przepisów kpa nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę" (por. wyrok NSA z 26.10.1984r. II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż zostało ono przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. \Wymierzając inwestorowi karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ nie przedstawił żadnych dowodów na tą okoliczność. Załączona do protokołu kontroli, nie opisana dokumentacja fotograficzna nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, iż inwestor rozpoczął użytkowanie obiektu przed uzyskaniem stosownej decyzji. Organ pominął całkowicie okoliczność, iż mająca zostać oddana do użytkowania lakiernia z częścią biurowo socjalną stanowi rozbudowę istniejącego i funkcjonującego już zakładu mechaniki pojazdowej. Oznacza to, że organ bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, łącznie z przeprowadzeniem w razie konieczności rozprawy administracyjnej i przesłuchania świadków, nie był uprawniony do przyjęcia, iż naprawa powypadkowa kilkunastu samochodów oznacza przystąpienie do nielegalnego użytkowania lakierni. Z przedstawionej dokumentacji fotograficznej nie wynika bowiem, iż prowadzone są roboty w kabinach lakierniczych, a uwidocznione na zdjęciach samochody stojące w hali nie mogą stanowić wystarczającego dowodu na użytkowanie lakierni. Odnosi się to także do pomieszczeń biurowo – socjalnych. W ocenie Sądu zarówno lakoniczne stwierdzenie w protokole kontroli, jak i załączona do niego nie opisana dokumentacja fotograficzna nie dają podstawy do przyjęcia, iż inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane. Wskazać także należy, iż organ z naruszeniem art. 59 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego obliczył wymierzoną karę. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do art. 59f ust. 1, w zakresie odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących kar. Oznacza to, że organ wymierzając karę obwiązany jest obliczyć ją według algorytmu wskazanego w ust. 1 art. 59f, z zastosowaniem przepisów ust. 2-5 tegoż artykułu. A zatem w sytuacji, gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę powinna stanowić suma kar obliczona dla różnych kategorii. W niniejszej sprawie obiektem budowlanym był budynek lakierni z częścią biurowo socjalną, która zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane stanowi odrębną kategorię. Obliczając karę organ całkowicie pominął tę okoliczność i wymierzył karę przyjmując dla całego obiektu współczynnik kategorii XVII – jak dla warsztatów rzemieślniczych. Zważywszy na powyższe uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 1 pkt 1a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji. Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.