VII SA/Wa 627/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-08
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i materialnego, w szczególności zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania oferentów?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została uchylona z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 77 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony skarżącej i nie spełnił wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji, co uniemożliwiło ocenę, czy naruszenie zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy miało wpływ na rozstrzygnięcie konkursu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o nieuwzględnieniu oferty M. S. w konkursie na udzielanie świadczeń stomatologicznych. Skarżąca zarzuciła naruszenie procedury przetargowej, błędne naliczanie punktów, dopuszczenie do zmian w ofertach w trakcie negocjacji oraz błędne ocenienie jej gabinetu. Organ odwoławczy stwierdził nieprawidłowość w naliczaniu punktów za kwalifikacje lekarzy, jednak uznał, że nie wpłynęło to na wynik konkursu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. S. prowadzącą Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną przy ul. P. [...], [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...]., nieuwzględniającą odwołania, od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, w tym kwota na świadczenia protetyczne - zakres skojarzony z 07.0000.218.02, na terenie powiatu Z.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2008-2010 w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, w tym kwota na świadczenia protetyczne - zakres skojarzony z 07.0000.218.02, na terenie powiatu Z.
Świadczeniodawca Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Stomatologiczna M. S. w Z. złożyła w [...] Oddziale Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia ofertę nr [...].
Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu [...] grudnia 2007 roku.
Oferta złożona przez Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną M. S. w Z. została oceniona w rankingu końcowym, uwzględniającym przeprowadzone negocjacje, na 72,16 punktów (ocena miejsca udzielania świadczeń), w poszczególnych kryteriach na następującą liczbę punktów: cena - 30 pkt, zmniejszenie ryzyka przerwania ciągłości udzielania świadczeń - 10 pkt, personel - 12,5 pkt, harmonogram pracy komórki organizacyjnej - 3 pkt, sprzęt i aparatura medyczna -15 pkt, zewnętrzna ocena jakości - 0 pkt, wyniki kontroli prowadzonych przez NFZ - 0 pkt, dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo -1,66 pkt, organizacja przyjęć pacjentów- 0 pkt.
W oparciu o wskazaną wyżej ocenę w rankingu końcowym, oferta nie została zakwalifikowana do zawarcia umowy z [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...]. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, nie uwzględnił odwołania oferenta dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W wyniku nie uwzględnienia odwołania przez organ I instancji, strona wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, podnosząc, że: procedura przetargowa prowadzona była wieloetapowo, niektórym świadczeniodawcom umożliwiono zmianę treści oferty w trakcie postępowania negocjacyjnego, błędnie naliczano punkty za specjalizacje, jedynym kryterium przetargu była cena punktu, do zawarcia umowy zabrakło niecałe pół punktu, gabinet znajduje się na parterze, a został on zaliczony do gabinetów prowadzonych na pierwszym/drugim piętrze, przez co odjęto punkty.
W dniu [...] lutego 2008 r. zapadła, zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym, decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż prowadząc postępowanie w II Instancji Prezes Funduszu ma za zadanie ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną oraz skontrolować prawidłowość decyzji wydanej w I instancji. Organ podniósł, iż z przepisów art. 154 ust. 1 i 4 oraz art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" wynika, iż przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu badając prawidłowość decyzji wydanej w I Instancji powinien mieć na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu.
Zdaniem organu, oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organy obu instancji zobowiązane są zbadać czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał ponadto, iż oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w: zarządzeniu nr 64/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 września 2007 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie stomatologiczne, ze zmianami, zarządzeniu nr 53/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 września 2007 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ze zmianami. Ocena ofert w trakcie postępowania konkursowego następowała zaś w oparciu o zarządzenie nr 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ze zmianami.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołującego się, organ stwierdził, iż kwalifikacje personelu, wyposażenie gabinetu, dostępność do świadczeń, jak i dostęp dla osób niepełnosprawnych, tj. elementy, które według odwołującej się nie były brane pod uwagę, są oceniane (na podstawie wypełnianej przez oferenta ankiety) w rankingu każdej z ofert.
Organ wskazał, iż procedura prowadzenia negocjacji, którą zastosował [...] Oddział Wojewódzki Funduszu w ramach przedmiotowego postępowania, była prezentowana na spotkaniach z oferentami przeprowadzonymi przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przed [...] listopada 2007 r., tj. przed terminem składania ofert. Podczas negocjacji, oferent informowany był każdorazowo o zajmowanym miejscu w rankingu oraz prawie oferenta do zmiany tego miejsca poprzez zaproponowanie komisji konkursowej obniżenia ceny za punkt rozliczeniowy. Każda tura negocjacji kończyła się sporządzeniem rankingu wszystkich ofert. Oferent mógł w kryterium ceny otrzymać maksymalnie 30 punktów. W związku z ustaloną ceną oczekiwaną przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynoszącą 0,90 zł za punkt rozliczeniowy z zakresu: świadczenia ogólnostomatologiczne, w/w maksymalną liczbę punktów oferent uzyskiwał przy cenie 0,80 zł. Obniżanie ceny poniżej 0,80 zł nie skutkowało już otrzymaniem większej liczby punktów niż 30 w kryterium ceny. Oferenci, którzy nie mogli zmienić swojego miejsca w rankingu z uwagi, że otrzymali maksymalnie 30 punktów lub świadomie nie wyrażali woli dokonania zmiany, podpisywali protokół końcowy - oznaczający zakończenie procesu negocjacji. Każdy oferent informowany był przez przewodniczących zespołów negocjacyjnych, że są to protokoły końcowe, oznaczające zakończenie negocjacji z danym oferentem, natomiast nie stanowią zobowiązania [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia do zawarcia umowy. Oferenci, którzy deklarowali wolę udziału w dalszych negocjacjach, celem zmiany miejsca w rankingu ofert, poprzez zmianę ceny za punkt rozliczeniowy podpisywali protokoły przejściowe, odzwierciedlające aktualny stan trwających negocjacji.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zauważył, iż celem konkursu ofert było wyłonienie świadczeniodawców, którzy zapewnią świadczenia stomatologiczne na możliwie najwyższym poziomie, dlatego też brano pod uwagę takie czynniki jak: jakość, dostępność, ciągłość oraz cena. Do zawarcia umowy zostały zakwalifikowane te oferty, które w rankingu końcowym zajmowały najwyższe pozycje - do wyczerpania wartości zamówienia. Liczba 72,16 punktów (ocena oferty odwołującej się), nie znajdowała się w tym przedziale.
Organ wskazał również, że świadczeniodawcy nie mieli możliwości nanoszenia poprawek, bądź uzupełniania ofert w trakcie postępowania, jedynie na wniosek komisji konkursowej składali oświadczenia wyjaśniające kwestie budzące wątpliwości komisji oraz wskazał, iż oferent ponosi wszelkie konsekwencje z tytułu nieprawidłowo sporządzonej oferty.
Odnosząc się do zarzutu błędnego przyznawania punktów za kwalifikacje lekarzy, organ odwoławczy stwierdził, że pomimo naruszenia zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy przez komisję konkursową na podstawie ponownie przeliczonego rankingu końcowego postępowania, zgodnie z uregulowaniami zarządzenia Nr 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 września 2007 r. ze zm., tj. uwzględniającego tylko jedną z możliwych odpowiedzi, wynika, że "wartość odcinająca" w rankingu końcowym tj. 72,50 pkt pozostała na tym samym poziomie.
Jednocześnie organ podkreślił, że oferta odwołującej się, która uzyskała 72,16 punktów w dalszym ciągu nie kwalifikowałaby się do zawarcia umowy.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. S. prowadząca Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Stomatologiczną, wnosząc o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji w całości, poprzez uwzględnienie skargi w przedmiocie negatywnych rozstrzygnięć jakie zapadły w stosunku do skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
M. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania związanych z dopuszczalną procedurą odwoławczą, jak też przepisów prawa materialnego, dotyczących przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), w zakresie w jakim w toku toczącego się postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej nie uwzględniono uzasadnionego interesu prawnego skarżącej, który to interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Zdaniem skarżącej, w trakcie prowadzonego przez komisję konkursową postępowania doszło do usankcjonowania niezgodnego z uregulowaniami zarządzenia 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 października 2007 r. sposobu naliczania punktów za specjalizacje, w wyniku czego doszło do zsumowania liczby punktów zastrzeżonych dla specjalizacji l-ego stopnia i specjalizacji ll-ego stopnia, takie zaś postępowanie doprowadziło do rażąco nierównego traktowania oferentów w trakcie postępowania konkursowego.
W ocenie strony skarżącej, również Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia naruszył prawo, albowiem pomimo nie zakończonej procedury odwoławczej, zawierał umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z tymi oferentami którzy osiągnęli w sposób błędnie wyliczony, a tym samym zawyżony pułap 72,50 punktów, co pozostaje w sprzeczności z treścią art. 154 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Skarżąca wskazała ponadto na naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez rozpoznanie odwołania po upływie wskazanego w tym przepisie terminu, jak również powołała się na naruszenie zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydana została z naruszeniem art. art. 7, 77 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i jej rozstrzygnięcia. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega bowiem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie, przy czym kryteria kontroli podejmowanej przez organ odwoławczy nie wyczerpują się na legalności decyzji, ale obejmują także celowość, racjonalność, czy też słuszność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
Wskazać należy, iż organ odwoławczy jest tak samo - zgodnie z art. 140 kpa -jak organ pierwszej instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ponadto jeśli w ocenie organu odwoławczego istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ i instancji, to organ ten może skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Niewywiązanie się przez organ procesowy z obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a załatwienie sprawy przez wydanie decyzji opartej
na błędnie ustalonym stanie faktycznym jest sprzeczne z jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej.
Sąd stwierdza również, że zgodnie z art. 107 kpa decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przepis ten nakłada na organ obowiązek dokładnego wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. "Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe". Wszelkie zaś "niejasności, które ujawnią się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z materiałem procesowym, muszą budzić uzasadnioną wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło prawidłowo" (zob. Wróbel A. Zakamycze 2000, a także wyrok NSA z 13 grudnia 1988 t, II SA 497/88, ONSA 1989 nr 2, poz. 68, wyrok NSA z 3 lutego 1999 r., IV SA 1010/97, LEX nr 48684).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa nie może być uznana za decyzję wydaną zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcąa dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić, zgodnie z art. 139 ust.1 wymienionej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert - jak w niniejszej sprawie - albo rokowań.
Stosownie do postanowień art. 146 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, o czym stanowi art. 147 wymienionej ustawy. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Aby zrealizować te wymogi Fundusz jest obowiązany udostępniać na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie przed Funduszem w sprawach o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kończy się z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert, o czym informuje się w miejscu i terminie określonych w ogłoszeniu o konkursie ofert (art. 151 ust. 1, 2 i 5 w/w ustawy). Komisja ogłasza rozstrzygnięcie postępowania. Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu.
Zgodnie z przepisem art. 152 w/w ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) - każdemu świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania w sprawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga. Aby więc można było wnieść środek odwoławczy lub skargę, muszą wystąpić łącznie dwa elementy: 1) naruszenie przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę lub wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz dokumenty wydane przez Prezesa i 2) naruszenie interesu prawnego świadczeniodawcy poprzez naruszenie wyżej wymienionych zasad postępowania.
Jak zostało to wskazane powyżej ustawodawca określił precyzyjnie zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów. Są to w szczególności: 1) równe traktowanie świadczeniodawców, 2) niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, 3) przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Mając na uwadze zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów stwierdzić trzeba, iż świadczeniodawca może skutecznie wnieść środek odwoławczy i skargę, w sytuacji gdy Fundusz naruszy - określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia - zasady postępowania w rozumieniu zarówno materialnoprawnym (np. wymagania od świadczeniodawców), jak i proceduralnym (np. warunki postępowania). Takie naruszenie zasad postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy.
Wskazać należy, że przedmiotem rozstrzygania organów rozpoznających w I i II instancji (dyrektora właściwego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia) jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania o zawarcie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Oznacza to, że organy oby instancji rozpoznające w postępowaniu administracyjnym odwołanie od rozstrzygnięcia komisji konkursowej nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.
Zdaniem Sądu dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jak również w celu wykazania, iż organ zapewnił równe traktowanie wszystkich oferentów zgodnie z zasadami gwarantującymi zachowanie zasad uczciwej konkurencji niezbędne jest zatem wykazanie, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorie zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria.
Z akt sprawy - uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po przeprowadzonej analizie punktacji ofert w przedmiotowym postępowaniu, organ II instancji stwierdził nieprawidłowość dotyczącą naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy. Trzem oferentom, zsumowano punktację za oba pytania: "Czy świadczenia udzielane są przez lekarza specjalistę w dziedzinie stomatologii zachowawczej z endodoncją lub lekarza specjalistę w dziedzinie stomatologii dziecięcej?" oraz "Czy świadczenia udzielane są przez lekarza dentystę, który posiada przynajmniej I stopień specjalizacji w dziedzinie stomatologii ogólnej?". Z akt sprawy wynika również, że przewaga punktowa oferentów, którym uznano obie odpowiedzi wzrosła o 8,33 pkt (punkty przeskalowane) w stosunku do tych oferentów, którzy wykazali, że posiadają minimum I stopień specjalizacji z dowolnej dziedziny stomatologii bądź nie posiadają specjalizacji I° ani II°.
Wskazać należy - co zresztą sam przyznaje organ odwoławczy - że przyznanie punktacji za powyższe pytania łącznie, jest sprzeczne z uregulowaniami zarządzenia nr 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 września 2007 r.
Zauważyć trzeba, iż organ II instancji odnosząc się do naruszenia zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy przez komisję konkursową, ograniczył się jedynie do lakonicznego, że po przeprowadzonej w ramach postępowania odwoławczego analizie wynika, iż na podstawie ponownie przeliczonego rankingu końcowego postępowania, zgodnie z uregulowaniami w/w zarządzenia, tj. uwzględniającego tylko jedną z możliwych odpowiedzi, wynika, że "wartość odcinająca" w rankingu końcowym tj. 72,50 pkt pozostała na tym samym poziomie. Oferta Odwołującego się, która uzyskała 68,65 pkt, w dalszym ciągu nie kwalifikowałaby się więc do zawarcia umowy.
W ocenie Sądu organ chcąc zapewnić równe traktowanie wszystkich oferentów zgodnie z zasadami gwarantującymi zachowanie zasad uczciwej konkurencji organ winien był wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, iż wyliczenie ilości punktów zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w niniejszej sprawie nie wykazał, że do rozstrzygnięcia konkursu ofert - na niekorzyść skarżącego oferenta - doprowadziło postępowanie, w warunkach zastosowania równych z innymi oferentami kryteriów wyżej opisanych.
Podkreślić należy, iż ścisłe stosownie określonej procedury jest z reguły jedynym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat konkretnego postępowania. Wymagane jest w związku z tym prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności zaś tych jej postanowień, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania. Wszelkie uchybienia w tym względzie powodują z reguły istotną wadliwość postępowania i pociągającą za sobą konieczność zastosowania procedur umożliwiających ich usunięcie.
W ocenie Sądu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działający w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę naruszył art. 7, 77 i 80 kpa a także art. 107 kpa nie odnosząc się do kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Uzasadnienie jego decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. ogranicza się do przywołania treści przepisów art. 152, 154, 146 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych i skrótowego przedstawienia przebiegu zdarzeń mających na celu rozstrzygnięcie konkursu ofert.
Wskazane naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 i 107 kpa powodują, iż zaskarżona decyzja, dotknięta jest wadami uzasadniającymi jej uchylenie i wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powinien przedstawić w sposób szczegółowy i jasny dokonane przez siebie -zgodnie z uregulowaniami w/w zarządzenia tj. uwzględniającego tylko jedną z możliwych odpowiedzi - przeliczenie rankingu końcowego postępowania i jego analizę. W szczególności winien wykazać w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, że "wartość odcinająca" w rankingu końcowym tj. 72,50 pkt pozostałaby na tym samym poziomie.
Powyższe umożliwiłoby ocenę, czy naruszenie zasad naliczania punktów za kwalifikacje lekarzy przez komisję konkursową, jakkolwiek narusza przepis art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, miał wpływ na rozstrzygnięcie.
Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia będzie miał na uwadze to, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) .
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło